Bộ luật Hình sự 2026 chỉ còn 4 tội có hình phạt tử hình: tội phản bội Tổ quốc (Điều 91), tội giết người (Điều 105), tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 234) và tội khủng bố (Điều 288). So với luật hiện hành, bộ luật mới bỏ tử hình với 6 tội, áp dụng từ ngày 01/3/2027.
Bài viết dưới đây liệt kê các tội còn và đã bỏ tử hình, những trường hợp không áp dụng hoặc không thi hành án tử hình, và cách áp dụng với vụ án đang giải quyết. Với vụ án có khung hình phạt tử hình, vai trò của luật sư bào chữa án tử hình đặc biệt quan trọng.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
4 tội còn hình phạt tử hình theo Bộ luật Hình sự 2026
| Tội danh | Điều luật | Khoản có tử hình | BLHS 2015 |
|---|---|---|---|
| Tội phản bội Tổ quốc | Điều 91 | khoản 1 | Điều 108 |
| Tội giết người | Điều 105 | khoản 1 | Điều 123 |
| Tội sản xuất trái phép chất ma túy | Điều 234 | khoản 5 | Điều 248 |
| Tội khủng bố | Điều 288 | khoản 1 | Điều 299 (nhập cả Điều 113) |
6 tội bỏ tử hình trong Bộ luật Hình sự 2026
| Tội danh | BLHS 2026 | BLHS 2015 | Mức cao nhất mới |
|---|---|---|---|
| Tội bạo loạn | Điều 95 | Điều 112 | tù chung thân |
| Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi | Điều 124 | Điều 142 | tù chung thân |
| Tội mua bán trái phép chất ma túy | Điều 237 | Điều 251 | tù chung thân |
| Tội chống loài người | Điều 410 | Điều 422 | tù chung thân |
| Tội phạm chiến tranh | Điều 411 | Điều 423 | tù chung thân |
| Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân | Nhập vào Điều 288 | Điều 113 | Theo Điều 288 |
8 tội đã bỏ tử hình từ ngày 01/7/2025
Trước bộ luật mới, Luật số 86/2025/QH15 đã bỏ hình phạt tử hình với 8 tội, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Đây không phải điểm mới của Bộ luật Hình sự 2026 nhưng vẫn thường bị nhầm:
| Tội danh | BLHS 2015 | BLHS 2026 |
|---|---|---|
| Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân | Điều 109 | Điều 92 |
| Tội gián điệp | Điều 110 | Điều 93 |
| Tội phá hoại cơ sở vật chất – kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam | Điều 114 | Điều 96 |
| Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc | Điều 194 | Điều 176 |
| Tội vận chuyển trái phép chất ma túy | Điều 250 | Điều 236 |
| Tội tham ô tài sản | Điều 353 | Điều 345 |
| Tội nhận hối lộ | Điều 354 | Điều 346 |
| Tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược | Điều 421 | Điều 409 |
Khi nào không áp dụng hoặc không thi hành án tử hình?
Theo Điều 43 Bộ luật Hình sự 2026, không áp dụng hình phạt tử hình với người dưới 18 tuổi khi phạm tội, phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, và người đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử.
Không thi hành án tử hình với người bị kết án là phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người đủ 75 tuổi trở lên và người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối. Trong các trường hợp này, hoặc khi người bị kết án được ân giảm, hình phạt tử hình chuyển thành tù chung thân.
Vụ án đang giải quyết có còn bị tuyên tử hình không?
Bỏ hình phạt tử hình là quy định có lợi cho người phạm tội, nên theo nguyên tắc tại Điều 7, quy định này được áp dụng cả với hành vi xảy ra trước ngày 01/3/2027. Việc xử lý người đã bị tuyên án tử hình nhưng chưa thi hành sẽ theo Nghị quyết của Quốc hội về thi hành Bộ luật Hình sự; khi có văn bản chính thức, bài viết sẽ cập nhật cụ thể.
Áp dụng chuyển tiếp: Từ ngày Bộ luật được công bố, không tuyên tử hình với 6 tội đã bỏ tử hình; án tử hình đã tuyên nhưng chưa thi hành được chuyển thành tù chung thân. Xem chi tiết tại bài hồi tố Bộ luật Hình sự 2026: trường hợp nào được hưởng?
Câu hỏi thường gặp
Mua bán ma túy còn bị tử hình không?
Không, từ ngày 01/3/2027. Mức cao nhất của tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 237) là tù chung thân. Tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 234) vẫn còn tử hình.
Tham ô, nhận hối lộ còn bị tử hình không?
Không. Hai tội này đã bỏ tử hình từ ngày 01/7/2025 theo Luật số 86/2025/QH15; mức cao nhất là tù chung thân.
Người bị kết án tử hình mắc ung thư giai đoạn cuối có bị thi hành án không?
Không. Đây là trường hợp không thi hành án tử hình theo khoản 3 Điều 43; hình phạt được chuyển thành tù chung thân.
Luật sư bào chữa trong vụ án có khung hình phạt tử hình
Với tội có khung hình phạt cao nhất là tử hình, nếu bị can, bị cáo không mời người bào chữa thì cơ quan tiến hành tố tụng phải chỉ định người bào chữa. Gia đình vẫn có quyền mời luật sư riêng để tham gia sớm từ giai đoạn điều tra, rà soát chứng cứ và đề nghị áp dụng tình tiết có lợi.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →