Điều 124 Bộ luật Hình sự 2026: tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi

21/11/2026

// Tác giả

admin

Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi được quy định tại Điều 124 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 142 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là tù chung thân.

Dưới đây là toàn văn điều luật, bảng khung hình phạt và phần giải đáp của Luật sư Trần Duy Huy, kèm những việc luật sư bào chữa tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi thường làm trong loại vụ án này.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 124 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 142 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
Mức phạtkhoản 1: tù 7 năm–15 năm; khoản 2: tù 12 năm–20 năm; khoản 3: tù 20 năm, tù chung thân
Loại tội phạmkhoản 1: rất nghiêm trọng; khoản 2: đặc biệt nghiêm trọng; khoản 3: đặc biệt nghiêm trọng (Điều 9)
Thời hiệu truy cứukhoản 1: 15 năm; khoản 2: 20 năm; khoản 3: 20 năm (Điều 29)
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổiChịu trách nhiệm hình sự khi thuộc khoản 1, khoản 2, khoản 3 (Điều 12)
Pháp nhân thương mạiKhông thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79)

Toàn văn Điều 124 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 124. Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi trái với ý muốn của họ;

b) Giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:

a) Có tính chất loạn luân;

b) Làm nạn nhân có thai;

c) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến dưới 61%;

d) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh;

đ) Phạm tội 02 lần trở lên;

e) Đối với 02 người trở lên;

g) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân:

a) Có tổ chức;

b) Nhiều người hiếp một người;

c) Đối với người dưới 10 tuổi;

d) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

đ) Biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội;

e) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

5. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác đồng thuận với người từ đủ 12 tuổi đến dưới 13 tuổi thì được miễn trách nhiệm hình sự về tội này.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 124 BLHS 2026 khác gì Điều 142 BLHS 2015?

So với Điều 142 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 124 có các thay đổi sau:

  • Bỏ hình phạt tử hình
  • Điểm c khoản 2: “60%” → “dưới 61%”
  • Khoản 3: mức phạt “tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình” → “tù 20 năm hoặc tù chung thân”
  • Bổ sung khoản 5: “Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác đồng thuận với người từ đủ 12 tuổi đến dưới 13 tuổi thì được miễn…”

Ngoài ra còn điều chỉnh câu chữ ở điểm a khoản 1. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.

Điểm mới nổi bật là bỏ hình phạt tử hình ở khoản 3; mức cao nhất nay là tù chung thân. Bộ luật cũng bổ sung khoản 5: người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác đồng thuận với người từ đủ 12 đến dưới 13 tuổi được miễn trách nhiệm hình sự về tội này.

Dấu hiệu pháp lý của tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi

Điều 124 có hai nhóm hành vi:

  • Với nạn nhân từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi: dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lợi dụng tình trạng không thể tự vệ hoặc thủ đoạn khác để giao cấu, quan hệ tình dục khác trái ý muốn của họ.
  • Với nạn nhân dưới 13 tuổi: mọi hành vi giao cấu hoặc quan hệ tình dục khác đều cấu thành tội, không phụ thuộc nạn nhân có đồng ý hay không.

Đây là tội phạm rất nghiêm trọng ngay từ khung cơ bản (07 đến 15 năm tù), nên người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi cũng phải chịu trách nhiệm hình sự, trừ trường hợp được miễn tại khoản 5.

Khung hình phạt tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Điều 124

KhoảnMức phạtLoại tội phạmThời hiệu
Khoản 1tù 7 năm–15 nămRất nghiêm trọng15 năm
Khoản 2tù 12 năm–20 nămĐặc biệt nghiêm trọng20 năm
Khoản 3tù 20 năm, tù chung thânĐặc biệt nghiêm trọng20 năm

Phân biệt tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi với các tội gần

Tội danhĐiều luật (BLHS 2026)Điểm khácMức cao nhất
Tội hiếp dâmĐiều 123Nạn nhân từ đủ 16 tuổi trở lêntù chung thân
Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổiĐiều 126Nạn nhân từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi miễn cưỡng chấp nhận do lệ thuộc hoặc quẫn báchtù chung thân
Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổiĐiều 127Người từ đủ 18 tuổi quan hệ đồng thuận với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi15 năm tù

Áp dụng chuyển tiếp: Tội này đã bỏ hình phạt tử hình: từ ngày Bộ luật được công bố, Tòa án không tuyên tử hình và án tử hình đã tuyên nhưng chưa thi hành được chuyển thành tù chung thân. Xem chi tiết tại bài hồi tố Bộ luật Hình sự 2026: trường hợp nào được hưởng?

Câu hỏi thường gặp

Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi bị phạt bao nhiêu năm tù?

Khung nhẹ nhất (khoản 1) là tù 7 năm–15 năm; mức cao nhất là tù chung thân (khoản 2). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.

Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi có phải chịu trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi không?

Có. Theo khoản 2 Điều 12 Bộ luật Hình sự 2026, người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này. Việc xử lý người dưới 18 tuổi còn theo Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi là bao lâu?

15 năm với khoản 1; 20 năm với khoản 2; 20 năm với khoản 3, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.

Điều 124 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 142 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi cần dùng số Điều 124 theo bộ luật mới.

Hiếp dâm người dưới 16 tuổi còn bị tử hình không?

Không, từ ngày 01/3/2027. Mức cao nhất của Điều 124 là tù chung thân. Đây là quy định có lợi nên được áp dụng cả với hành vi xảy ra trước ngày bộ luật có hiệu lực (khoản 3 Điều 7).

Quan hệ với người dưới 13 tuổi dù có đồng ý vẫn phạm tội?

Đúng. Theo điểm b khoản 1 Điều 124, giao cấu hoặc quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi luôn cấu thành tội này, trừ trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự tại khoản 5 (người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi quan hệ đồng thuận với người từ đủ 12 đến dưới 13 tuổi).

Luật sư bào chữa và bảo vệ bị hại trong vụ án hiếp dâm người dưới 16 tuổi

Kết quả một vụ án hiếp dâm người dưới 16 tuổi phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.

Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi thường tập trung vào:

  • Tham gia từ giai đoạn đầu, bảo đảm việc lấy lời khai người dưới 18 tuổi đúng trình tự.
  • Kiểm tra chứng cứ về tuổi của nạn nhân và người bị buộc tội, vì tuổi quyết định tội danh và khả năng được miễn trách nhiệm.
  • Đánh giá kết luận giám định và các dấu vết, thời điểm, hoàn cảnh xảy ra sự việc.
  • Viện dẫn khoản 5 Điều 124 và quy định có lợi về bỏ tử hình khi có căn cứ.

Với phía bị hại, luật sư bảo vệ bị hại trong vụ án hiếp dâm người dưới 16 tuổi giúp theo dõi tiến độ giải quyết, đề nghị điều tra đúng người, đúng tội, đề nghị lấy lời khai trong môi trường thân thiện, có người đại diện và chuyên gia tâm lý theo Luật Tư pháp người chưa thành niên, bảo vệ thông tin của trẻ và yêu cầu bồi thường và trình bày quan điểm tại phiên tòa.

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 123 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 125 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo