Điều 237 Bộ luật Hình sự 2026: tội mua bán trái phép chất ma túy

21/11/2026

// Tác giả

admin

Tội mua bán trái phép chất ma túy được quy định tại Điều 237 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là tù chung thân.

Dưới đây là toàn văn điều luật, bảng khung hình phạt và phần giải đáp của Luật sư Trần Duy Huy, kèm những việc luật sư bào chữa tội mua bán trái phép chất ma túy thường làm trong loại vụ án này.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 237 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 251 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
Mức phạtkhoản 1: tù 3 năm–7 năm; khoản 2: tù 7 năm–15 năm; khoản 3: tù 15 năm–20 năm; khoản 4: tù 20 năm, tù chung thân
Loại tội phạmkhoản 1: nghiêm trọng; khoản 2: rất nghiêm trọng; khoản 3: đặc biệt nghiêm trọng; khoản 4: đặc biệt nghiêm trọng (Điều 9)
Thời hiệu truy cứukhoản 1: 10 năm; khoản 2: 15 năm; khoản 3: 20 năm; khoản 4: 20 năm (Điều 29)
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổiChịu trách nhiệm hình sự khi thuộc khoản 2, khoản 3, khoản 4 (Điều 12)
Pháp nhân thương mạiCó thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 79)

Toàn văn Điều 237 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 237. Tội mua bán trái phép chất ma túy

1. Người nào mua bán trái phép chất ma túy, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Có tổ chức;

b) Phạm tội 02 lần trở lên;

c) Đối với 02 người trở lên;

d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

đ) Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

e) Sử dụng người dưới 16 tuổi vào việc phạm tội hoặc bán ma túy cho người dưới 16 tuổi;

g) Qua biên giới;

h) Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 500 gam đến dưới 01 kilôgam;

i) Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 05 gam đến dưới 30 gam;

k) Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 10 kilôgam đến dưới 25 kilôgam;

l) Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 50 kilôgam đến dưới 200 kilôgam;

m) Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 10 kilôgam đến dưới 50 kilôgam;

n) Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 20 gam đến dưới 100 gam;

o) Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 100 mililít đến dưới 250 mililít;

p) Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm h đến điểm o khoản này;

q) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm:

a) Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 05 kilôgam;

b) Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 30 gam đến dưới 100 gam;

c) Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 25 kilôgam đến dưới 75 kilôgam;

d) Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 200 kilôgam đến dưới 600 kilôgam;

đ) Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 50 kilôgam đến dưới 150 kilôgam;

e) Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 100 gam đến dưới 300 gam;

g) Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 250 mililít đến dưới 750 mililít;

h) Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm g khoản này.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân:

a) Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng 05 kilôgam trở lên;

b) Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng 100 gam trở lên;

c) Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng 75 kilôgam trở lên;

d) Quả thuốc phiện khô có khối lượng 600 kilôgam trở lên;

đ) Quả thuốc phiện tươi có khối lượng 150 kilôgam trở lên;

e) Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng 300 gam trở lên;

g) Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích 750 mililít trở lên;

h) Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm g khoản này.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

6. Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:

a) Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;

b) Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng;

c) Trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng;

d) Trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này, thì bị phạt tiền từ 4.000.000.000 đồng đến 8.000.000.000 đồng;

đ) Trường hợp quy định tại Điều 81 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;

e) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 600.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 237 BLHS 2026 khác gì Điều 251 BLHS 2015?

So với Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 237 có các thay đổi chính:

  • Bỏ hình phạt tử hình. Khoản 5 cũ (tử hình) không còn; khoản 4 nay áp dụng cho mọi trường hợp từ mức khối lượng tối thiểu của khoản này trở lên, ví dụ heroine, methamphetamine từ 100 gam trở lên, với mức phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân.
  • Pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này (khoản 6), phạt tiền từ 200 triệu đồng ở khung cơ bản đến đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.
  • Điều chỉnh hình phạt bổ sung đối với người phạm tội (khoản 5).

Các khung từ khoản 1 đến khoản 3 và mức khối lượng định khung giữ nguyên. Việc bỏ tử hình là quy định có lợi nên được áp dụng cả với hành vi xảy ra trước ngày 01/3/2027 (khoản 3 Điều 7).

Dấu hiệu pháp lý của tội mua bán trái phép chất ma túy

Tội mua bán trái phép chất ma túy có các dấu hiệu chính:

  • Hành vi: bán, mua để bán lại, trao đổi ma túy lấy tài sản khác, dùng ma túy để thanh toán, hoặc tàng trữ, vận chuyển nhằm bán.
  • Không có ngưỡng khối lượng tối thiểu: mua bán bất kỳ lượng ma túy nào cũng cấu thành tội; khối lượng chỉ dùng để định khung.
  • Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi; người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chịu trách nhiệm từ khoản 2 (tội phạm rất nghiêm trọng) trở lên; pháp nhân thương mại.

Khung hình phạt tội mua bán trái phép chất ma túy theo Điều 237

KhoảnMức phạtLoại tội phạmThời hiệu
Khoản 1tù 3 năm–7 nămNghiêm trọng10 năm
Khoản 2tù 7 năm–15 nămRất nghiêm trọng15 năm
Khoản 3tù 15 năm–20 nămĐặc biệt nghiêm trọng20 năm
Khoản 4tù 20 năm, tù chung thânĐặc biệt nghiêm trọng20 năm

Phân biệt tội mua bán trái phép chất ma túy với các tội gần

Tội danhĐiều luật (BLHS 2026)Điểm khácMức cao nhất
Tội tàng trữ trái phép chất ma túyĐiều 235Cất giữ ma túy không nhằm mua bántù chung thân
Tội vận chuyển trái phép chất ma túyĐiều 236Di chuyển ma túy không nhằm mua bántù chung thân
Tội sản xuất trái phép chất ma túyĐiều 234Sản xuất ma túy (tội vẫn còn hình phạt tử hình)tử hình

Áp dụng chuyển tiếp: Tội này đã bỏ hình phạt tử hình: từ ngày Bộ luật được công bố, Tòa án không tuyên tử hình và án tử hình đã tuyên nhưng chưa thi hành được chuyển thành tù chung thân. Xem chi tiết tại bài hồi tố Bộ luật Hình sự 2026: trường hợp nào được hưởng?

Câu hỏi thường gặp

Tội mua bán trái phép chất ma túy bị phạt bao nhiêu năm tù?

Khung nhẹ nhất (khoản 1) là tù 3 năm–7 năm; mức cao nhất là tù chung thân (khoản 3). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.

Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi có phải chịu trách nhiệm hình sự về tội mua bán trái phép chất ma túy không?

Có, nhưng chỉ khi hành vi thuộc khoản 2, khoản 3, khoản 4 (tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng), theo khoản 2 Điều 12 Bộ luật Hình sự 2026. Việc xử lý người dưới 18 tuổi còn theo Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội mua bán trái phép chất ma túy là bao lâu?

10 năm với khoản 1; 15 năm với khoản 2; 20 năm với khoản 3; 20 năm với khoản 4, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.

Doanh nghiệp có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội mua bán trái phép chất ma túy không?

Có. Điều 237 thuộc danh sách tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự tại Điều 79, khi đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 78.

Điều 237 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội mua bán trái phép chất ma túy cần dùng số Điều 237 theo bộ luật mới.

Mua bán ma túy còn bị tử hình không?

Không, từ ngày 01/3/2027. Mức cao nhất của tội mua bán trái phép chất ma túy là tù chung thân. Riêng tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 234) vẫn còn tử hình.

Mua ma túy để sử dụng có phạm tội mua bán không?

Không. Người mua để tự sử dụng thường bị xem xét về tội tàng trữ hoặc sử dụng trái phép chất ma túy tùy khối lượng và hoàn cảnh; tội mua bán áp dụng với người bán hoặc người mua để bán lại.

Luật sư bào chữa tội mua bán trái phép chất ma túy

Trong vụ án mua bán trái phép chất ma túy, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.

Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội mua bán trái phép chất ma túy thường tập trung vào:

  • Làm rõ mục đích mua bán hay chỉ tàng trữ, sử dụng, vì đây là ranh giới quyết định khung hình phạt.
  • Kiểm tra quy trình bắt quả tang, thu giữ, giám định khối lượng, hàm lượng.
  • Đề nghị áp dụng quy định bỏ tử hình có lợi hơn với vụ án đang giải quyết.
  • Làm rõ vai trò từng người trong đường dây để tránh quy kết “có tổ chức” khi không đủ căn cứ.

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 236 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 238 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo