Tội vận chuyển trái phép chất ma túy được quy định tại Điều 236 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 250 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là tù chung thân.
Bài viết dưới đây, Luật sư Trần Duy Huy đối chiếu điều luật cũ và mới, phân tích khung hình phạt và những việc một luật sư bào chữa tội vận chuyển trái phép chất ma túy có thể làm cho người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 236 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 250 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: tù 3 năm–7 năm; khoản 2: tù 7 năm–15 năm; khoản 3: tù 15 năm–20 năm; khoản 4: tù 20 năm, tù chung thân |
| Loại tội phạm | khoản 1: nghiêm trọng; khoản 2: rất nghiêm trọng; khoản 3: đặc biệt nghiêm trọng; khoản 4: đặc biệt nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 10 năm; khoản 2: 15 năm; khoản 3: 20 năm; khoản 4: 20 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Chịu trách nhiệm hình sự khi thuộc khoản 2, khoản 3, khoản 4 (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 79) |
Toàn văn Điều 236 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 236. Tội vận chuyển trái phép chất ma túy
1. Người nào vận chuyển trái phép chất ma túy mà không nhằm mục đích sản xuất, mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:
a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc một trong các tội quy định tại các điều 234, 235, 237, 238 và 243 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
b) Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 01 gam đến dưới 500 gam;
c) Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 0,1 gam đến dưới 05 gam;
d) Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 10 kilôgam;
đ) Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 05 kilôgam đến dưới 50 kilôgam;
e) Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 10 kilôgam;
g) Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 01 gam đến dưới 20 gam;
h) Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 10 mililít đến dưới 100 mililít;
i) Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm b đến điểm h khoản này.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
d) Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
đ) Sử dụng người dưới 16 tuổi vào việc phạm tội;
e) Qua biên giới;
g) Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 500 gam đến dưới 01 kilôgam;
h) Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 05 gam đến dưới 30 gam;
i) Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 10 kilôgam đến dưới 25 kilôgam;
k) Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 50 kilôgam đến dưới 200 kilôgam;
l) Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 10 kilôgam đến dưới 50 kilôgam;
m) Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 20 gam đến dưới 100 gam;
n) Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 100 mililít đến dưới 250 mililít;
o) Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm g đến điểm n khoản này;
p) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm:
a) Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 05 kilôgam;
b) Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 30 gam đến dưới 100 gam;
c) Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 25 kilôgam đến dưới 75 kilôgam;
d) Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 200 kilôgam đến dưới 600 kilôgam;
đ) Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 50 kilôgam đến dưới 150 kilôgam;
e) Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 100 gam đến dưới 300 gam;
g) Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 250 mililít đến dưới 750 mililít;
h) Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm g khoản này.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng 05 kilôgam trở lên;
b) Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng 100 gam trở lên;
c) Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng 75 kilôgam trở lên;
d) Quả thuốc phiện khô có khối lượng 600 kilôgam trở lên;
đ) Quả thuốc phiện tươi có khối lượng 150 kilôgam trở lên;
e) Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng 300 gam trở lên;
g) Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích 750 mililít trở lên;
h) Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm g khoản này.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
6. Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:
a) Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;
b) Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng;
c) Trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng;
d) Trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này, thì bị phạt tiền từ 4.000.000.000 đồng đến 8.000.000.000 đồng;
đ) Trường hợp quy định tại Điều 81 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
e) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 600.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 236 BLHS 2026 khác gì Điều 250 BLHS 2015?
So với Điều 250 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 236 có các thay đổi sau:
- Khoản 5: mức phạt “tiền từ 5 triệu đồng đến 500 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản” → “tiền từ 10 triệu đồng đến 1 tỷ đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản”
- Bổ sung khoản 6: “Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:”
- Bổ sung điểm a khoản 6: “Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;”
- Bổ sung điểm b khoản 6: “Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng;”
- Bổ sung điểm c khoản 6: “Trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng;”
- Bổ sung điểm d khoản 6: “Trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này, thì bị phạt tiền từ 4.000.000.000 đồng đến 8.000.000.000 đồng;”
- Bổ sung điểm đ khoản 6: “Trường hợp quy định tại Điều 81 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;”
- Bổ sung điểm e khoản 6: “Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 600.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm…”
Điểm mới là pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự về tội vận chuyển trái phép chất ma túy (khoản 6). Tội này đã bỏ hình phạt tử hình từ ngày 01/7/2025 theo Luật số 86/2025/QH15; mức cao nhất hiện là tù chung thân.
Dấu hiệu pháp lý của tội vận chuyển trái phép chất ma túy
Tội vận chuyển trái phép chất ma túy có các dấu hiệu chính:
- Hành vi: chuyển dịch trái phép chất ma túy từ nơi này đến nơi khác bằng bất kỳ phương thức nào, không nhằm sản xuất, mua bán, tàng trữ.
- Định lượng: từ mức tại khoản 1 (ví dụ heroine, methamphetamine từ 0,1 gam) hoặc đã bị xử phạt hành chính, đã bị kết án về các tội ma túy mà chưa được xóa án tích.
- Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi; người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chịu trách nhiệm ở các khung rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng; pháp nhân thương mại.
Khung hình phạt tội vận chuyển trái phép chất ma túy theo Điều 236
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | tù 3 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 2 | tù 7 năm–15 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
| Khoản 3 | tù 15 năm–20 năm | Đặc biệt nghiêm trọng | 20 năm |
| Khoản 4 | tù 20 năm, tù chung thân | Đặc biệt nghiêm trọng | 20 năm |
Phân biệt tội vận chuyển trái phép chất ma túy với các tội gần
| Tội danh | Điều luật (BLHS 2026) | Điểm khác | Mức cao nhất |
|---|---|---|---|
| Tội tàng trữ trái phép chất ma túy | Điều 235 | Cất giữ ma túy, không di chuyển | tù chung thân |
| Tội mua bán trái phép chất ma túy | Điều 237 | Di chuyển ma túy để giao cho người mua hoặc nhằm bán | tù chung thân |
Câu hỏi thường gặp
Tội vận chuyển trái phép chất ma túy bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là tù 3 năm–7 năm; mức cao nhất là tù chung thân (khoản 3). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi có phải chịu trách nhiệm hình sự về tội vận chuyển trái phép chất ma túy không?
Có, nhưng chỉ khi hành vi thuộc khoản 2, khoản 3, khoản 4 (tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng), theo khoản 2 Điều 12 Bộ luật Hình sự 2026. Việc xử lý người dưới 18 tuổi còn theo Luật Tư pháp người chưa thành niên.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội vận chuyển trái phép chất ma túy là bao lâu?
10 năm với khoản 1; 15 năm với khoản 2; 20 năm với khoản 3; 20 năm với khoản 4, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Doanh nghiệp có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vận chuyển trái phép chất ma túy không?
Có. Điều 236 thuộc danh sách tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự tại Điều 79, khi đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 78.
Điều 236 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 250 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội vận chuyển trái phép chất ma túy cần dùng số Điều 236 theo bộ luật mới.
Chở ma túy thuê có bị xử lý về tội vận chuyển không?
Có, nếu biết là ma túy. Nếu biết người thuê nhằm mua bán, người chở có thể bị xử lý là đồng phạm tội mua bán trái phép chất ma túy.
Vận chuyển ma túy còn bị tử hình không?
Không. Tội vận chuyển trái phép chất ma túy đã bỏ tử hình từ ngày 01/7/2025; mức cao nhất là tù chung thân.
Luật sư bào chữa tội vận chuyển trái phép chất ma túy
Trong vụ án vận chuyển trái phép chất ma túy, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội vận chuyển trái phép chất ma túy thường tập trung vào:
- Làm rõ người vận chuyển có biết hàng hóa là ma túy hay không, nhất là trường hợp nhận chở hộ, gửi hàng.
- Kiểm tra quy trình bắt giữ, thu giữ, niêm phong và giám định.
- Phân biệt mục đích vận chuyển với mua bán để tránh bị áp dụng khung nặng hơn.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ và vai trò thứ yếu trong vụ án có nhiều người.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →