Điều 346 Bộ luật Hình sự 2026: tội nhận hối lộ

21/11/2026

// Tác giả

admin

Tội nhận hối lộ được quy định tại Điều 346 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là tù chung thân.

Luật sư Trần Duy Huy tóm tắt điểm khác giữa luật cũ và mới, các khung hình phạt và vai trò của luật sư bào chữa tội nhận hối lộ đối với người bị buộc tội và gia đình.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 346 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 354 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
Mức phạtkhoản 1: tù 2 năm–7 năm; khoản 2: tù 7 năm–15 năm; khoản 3: tù 15 năm–20 năm; khoản 4: tù 20 năm, tù chung thân
Loại tội phạmkhoản 1: nghiêm trọng; khoản 2: rất nghiêm trọng; khoản 3: đặc biệt nghiêm trọng; khoản 4: đặc biệt nghiêm trọng (Điều 9)
Thời hiệu truy cứukhoản 1: 10 năm; khoản 2: 15 năm; khoản 3: 20 năm; khoản 4: 20 năm (Điều 29)
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổiKhông chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12)
Pháp nhân thương mạiCó thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 79)

Toàn văn Điều 346 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 346. Tội nhận hối lộ

1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận bất kỳ lợi ích nào sau đây cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc từ 2.000.000 đồng đến dưới 5.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm hoặc đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Mục 1 Chương này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

b) Lợi ích phi vật chất.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Có tổ chức;

b) Lạm dụng chức vụ, quyền hạn;

c) Của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 2.000.000.000 đồng đến dưới 6.000.000.000 đồng;

đ) Phạm tội 02 lần trở lên;

e) Biết rõ của hối lộ là tài sản công;

g) Đòi hối lộ, sách nhiễu hoặc dùng thủ đoạn xảo quyệt.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm:

a) Của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 2.000.000.000 đồng;

b) Gây thiệt hại về tài sản từ 6.000.000.000 đồng đến dưới 10.000.000.000 đồng.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân:

a) Của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá 2.000.000.000 đồng trở lên;

b) Gây thiệt hại về tài sản 10.000.000.000 đồng trở lên.

5. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

6. Người có chức vụ, quyền hạn trong doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước là công ty đại chúng, tổ chức tín dụng, tổ chức xã hội được thành lập theo quy định của pháp luật có huy động các khoản đóng góp của Nhân dân để hoạt động từ thiện mà nhận hối lộ, thì bị xử lý theo quy định tại các khoản từ khoản 1 đến khoản 5 của Điều này.

7. Người có chức vụ, quyền hạn trong doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước, nếu không thuộc trường hợp quy định tại khoản 6 Điều này mà nhận hối lộ, thì bị xử lý như sau:

a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm;

b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm;

c) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 12 năm;

d) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm;

đ) Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

8. Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:

a) Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;

b) Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng;

c) Trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng;

d) Trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này, thì bị phạt tiền từ 3.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng;

đ) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 346 BLHS 2026 khác gì Điều 354 BLHS 2015?

So với Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 346 có các thay đổi sau:

  • Điểm a khoản 1: 2 triệu đồng, 100 triệu đồng → 5 triệu đồng, 200 triệu đồng, 2 triệu đồng
  • Điểm c khoản 2: 100 triệu đồng → 200 triệu đồng; 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng
  • Điểm d khoản 2: 1 tỷ đồng → 2 tỷ đồng; 3 tỷ đồng → 6 tỷ đồng
  • Điểm a khoản 3: 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng; 1 tỷ đồng → 2 tỷ đồng
  • Điểm b khoản 3: 3 tỷ đồng → 6 tỷ đồng; 5 tỷ đồng → 10 tỷ đồng
  • Điểm a khoản 4: 1 tỷ đồng → 2 tỷ đồng
  • Điểm b khoản 4: 5 tỷ đồng → 10 tỷ đồng
  • Bổ sung khoản 6: “Người có chức vụ, quyền hạn trong doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước là công ty đại chúng, tổ chức tín dụng, tổ chức xã hội được thành lập theo quy định của…”
  • Bổ sung điểm a khoản 7: “Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm;”
  • Bổ sung điểm b khoản 7: “Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm;”

Ngoài ra còn 9 thay đổi khác; điều chỉnh câu chữ ở điểm e khoản 2, khoản 7. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.

Tương tự tội tham ô, bộ luật mới tách khu vực ngoài Nhà nước (khoản 6, 7) với khung riêng nhẹ hơn cho doanh nghiệp, tổ chức không phải công ty đại chúng, tổ chức tín dụng, tổ chức xã hội từ thiện. Ngưỡng truy cứu nâng lên 5 triệu đồng (hoặc từ 2 triệu đồng nếu đã bị kỷ luật, đã bị kết án) và các mốc định khung tăng gấp đôi. Tội nhận hối lộ đã bỏ tử hình từ ngày 01/7/2025; pháp nhân thương mại nay cũng phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này, với mức phạt tiền từ 200 triệu đến 5 tỷ đồng (khoản 8).

Dấu hiệu pháp lý của tội nhận hối lộ

Tội nhận hối lộ có các dấu hiệu chính:

  • Chủ thể: người có chức vụ, quyền hạn.
  • Hành vi: trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận lợi ích cho mình hoặc cho người, tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc theo yêu cầu của người đưa hối lộ.
  • Lợi ích: tiền, tài sản, lợi ích vật chất từ 5 triệu đồng (hoặc từ 2 triệu đồng trong trường hợp luật định), hoặc lợi ích phi vật chất.

Khung hình phạt tội nhận hối lộ theo Điều 346

KhoảnMức phạtLoại tội phạmThời hiệu
Khoản 1tù 2 năm–7 nămNghiêm trọng10 năm
Khoản 2tù 7 năm–15 nămRất nghiêm trọng15 năm
Khoản 3tù 15 năm–20 nămĐặc biệt nghiêm trọng20 năm
Khoản 4tù 20 năm, tù chung thânĐặc biệt nghiêm trọng20 năm

Phân biệt tội nhận hối lộ với các tội gần

Tội danhĐiều luật (BLHS 2026)Điểm khácMức cao nhất
Tội đưa hối lộĐiều 354Người đưa lợi ích cho người có chức vụ, quyền hạn20 năm tù
Tội môi giới hối lộĐiều 355Người làm trung gian giữa bên đưa và bên nhận hối lộ15 năm tù
Tội tham ô tài sảnĐiều 345Chiếm đoạt tài sản mình có trách nhiệm quản lýtù chung thân

Câu hỏi thường gặp

Tội nhận hối lộ bị phạt bao nhiêu năm tù?

Khung nhẹ nhất (khoản 1) là tù 2 năm–7 năm; mức cao nhất là tù chung thân (khoản 3). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội nhận hối lộ là bao lâu?

10 năm với khoản 1; 15 năm với khoản 2; 20 năm với khoản 3; 20 năm với khoản 4, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.

Doanh nghiệp có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội nhận hối lộ không?

Có. Điều 346 thuộc danh sách tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự tại Điều 79, khi đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 78.

Điều 346 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội nhận hối lộ cần dùng số Điều 346 theo bộ luật mới.

Nhận quà biếu có bị xem là nhận hối lộ không?

Có thể, nếu người có chức vụ, quyền hạn nhận lợi ích để làm hoặc không làm một việc theo yêu cầu của người đưa. Lợi ích phi vật chất cũng có thể cấu thành tội này.

Nhận hối lộ còn bị tử hình không?

Không. Tội nhận hối lộ đã bỏ tử hình từ ngày 01/7/2025; mức cao nhất là tù chung thân.

Luật sư bào chữa tội nhận hối lộ

Kết quả một vụ án nhận hối lộ phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.

Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội nhận hối lộ thường tập trung vào:

  • Làm rõ mối liên hệ giữa lợi ích nhận được và việc làm, không làm thuộc chức vụ, quyền hạn.
  • Đánh giá chứng cứ về việc giao nhận, nhất là khi qua trung gian.
  • Xác định đúng khu vực Nhà nước hay ngoài Nhà nước để áp dụng đúng khung.
  • Hỗ trợ nộp lại tiền, khắc phục hậu quả để có tình tiết giảm nhẹ.

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 345 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 347 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo