Tờ tường trình quan hệ nhân thân dùng trong trường hợp nào?

09/06/2026

// Tác giả

Hồng Phúc

TỜ TƯỜNG TRÌNH QUAN HỆ NHÂN THÂN DÙNG TRONG TRƯỜNG HỢP NÀO?

Trong quá trình khai nhận di sản hoặc thỏa thuận phân chia di sản thừa kế nhà đất, không ít trường hợp người dân không còn lưu giữ đầy đủ giấy tờ hộ tịch để chứng minh quan hệ với người đã chết. Khi đó, các cơ quan có thẩm quyền thường sẽ yêu cầu lập Tờ tường trình quan hệ nhân thân nhằm làm rõ hàng thừa kế và những người có quyền hưởng di sản. 

Vậy Tờ tường trình quan hệ nhân thân là gì? Được sử dụng trong trường hợp nào? Có thay thế được giấy khai sinh hoặc giấy tờ hộ tịch hay không?

Tờ tường trình quan hệ nhân thân là gì?

Tờ tường trình quan hệ nhân thân là văn bản do người yêu cầu công chứng hoặc người thừa kế lập để trình bày về mối quan hệ gia đình của người để lại di sản.

Nội dung tờ tường trình thường thể hiện:

– Cha, mẹ của người để lại di sản.

– Vợ hoặc chồng của người để lại di sản.

– Các con của người để lại di sản.

– Con nuôi (nếu có).

– Người thừa kế đã chết trước hoặc chết sau người để lại di sản.

– Những người thuộc hàng thừa kế theo pháp luật.

Mục đích của văn bản này là giúp tổ chức hành nghề công chứng có thêm cơ sở xác minh người thừa kế trước khi thực hiện công chứng văn bản thừa kế.

Căn cứ pháp lý liên quan đến việc xác định người thừa kế

Việc xác định quan hệ nhân thân trong hồ sơ thừa kế thường dựa trên các quy định sau:

– Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về người thừa kế theo pháp luật.

– Điều 57 Luật Công chứng 2024 về công chứng văn bản thừa kế.

– Nghị định 104/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng.

Theo các quy định này, công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra và xác minh người có quyền hưởng di sản trước khi thực hiện công chứng.

Do đó, trong trường hợp hồ sơ chưa thể hiện đầy đủ quan hệ gia đình, người dân có thể được yêu cầu lập thêm Tờ tường trình quan hệ nhân thân.

Tờ tường trình quan hệ nhân thân dùng trong trường hợp nào?

(1) KHI GIẤY TỜ HỘ TỊCH KHÔNG ĐẦY ĐỦ

Đây là trường hợp phổ biến nhất.

Nhiều hồ sơ thừa kế liên quan đến người đã mất từ nhiều năm trước nên giấy khai sinh, sổ hộ khẩu hoặc các giấy tờ hộ tịch đã bị thất lạc.

Khi đó, người thừa kế phải tường trình về mối quan hệ gia đình để công chứng viên xem xét và yêu cầu bổ sung tài liệu phù hợp.

(2) KHI CẦN XÁC ĐỊNH ĐẦY ĐỦ HÀNG THỪA KẾ

Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất gồm:

– Vợ hoặc chồng.

– Cha đẻ, mẹ đẻ.

– Cha nuôi, mẹ nuôi.

– Con đẻ, con nuôi.

Trong nhiều trường hợp, người yêu cầu công chứng chỉ cung cấp thông tin về một số người thân.

Công chứng viên cần biết đầy đủ những người còn sống hoặc đã chết trong hàng thừa kế để xác định chính xác người có quyền hưởng di sản.

Tờ tường trình quan hệ nhân thân thường được sử dụng để làm rõ nội dung này.

(3) KHI CHA MẸ CỦA NGƯỜI CHẾT ĐÃ MẤT TỪ LÂU

Nhiều trường hợp cha mẹ của người để lại di sản đã mất từ hàng chục năm trước. Gia đình không còn giấy chứng tử hoặc giấy tờ chứng minh thời điểm chết.

Để hoàn thiện hồ sơ công chứng, người thừa kế thường phải tường trình về thông tin nhân thân của cha mẹ người chết. Trong một số trường hợp, còn yêu cầu xác nhận của chính quyền địa phương.

(4) KHI CÓ NGƯỜI THỪA KẾ ĐANG Ở NƯỚC NGOÀI

Đây là tình huống thường gặp trong các hồ sơ thừa kế nhà đất. Người để lại di sản có con hoặc người thân định cư ở nước ngoài nhiều năm.

Tờ tường trình giúp làm rõ:

– Danh sách người thừa kế.

– Quốc tịch hiện tại.

– Địa chỉ cư trú.

– Tình trạng còn sống hay đã chết.

Thông tin này có ý nghĩa quan trọng trong quá trình niêm yết và công chứng văn bản thừa kế.

Tờ tường trình quan hệ nhân thân có thay thế giấy khai sinh không?

Câu trả lời là không.

Tờ tường trình quan hệ nhân thân không phải là giấy tờ hộ tịch và không có giá trị thay thế:

– Giấy khai sinh.

– Giấy đăng ký kết hôn.

– Giấy chứng tử.

– Quyết định công nhận việc nuôi con nuôi.

Đây chỉ là tài liệu do người yêu cầu tự lập để cung cấp thông tin. Tùy từng trường hợp, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu người dân bổ sung thêm tài liệu khác để chứng minh nội dung đã tường trình.

Nội dung thường có trong tờ tường trình quan hệ nhân thân

Một tờ tường trình quan hệ nhân thân thường bao gồm các nội dung sau:

(1) THÔNG TIN NGƯỜI LẬP TỜ TƯỜNG TRÌNH

Bao gồm:

– Họ tên.

– Ngày tháng năm sinh.

– Số CCCD hoặc hộ chiếu.

– Địa chỉ cư trú.

(2) THÔNG TIN NGƯỜI ĐỂ LẠI DI SẢN

Bao gồm:

– Họ tên.

– Năm sinh.

– Ngày chết.

– Nơi cư trú cuối cùng.

(3) THÔNG TIN VỀ CHA MẸ, VỢ CHỒNG VÀ CÁC CON

Người lập tờ tường trình cần kê khai đầy đủ:

– Cha mẹ của người chết.

– Vợ hoặc chồng của người chết.

– Toàn bộ con đẻ, con nuôi.

– Người đã chết trước hoặc chết sau người để lại di sản.

(4) CAM KẾT CHỊU TRÁCH NHIỆM

Người lập tờ tường trình phải cam kết:

– Nội dung kê khai là đúng sự thật.

– Không bỏ sót người thừa kế.

– Chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu cung cấp thông tin sai lệch.

Khai sai tờ tường trình quan hệ nhân thân có hậu quả gì?

Trên thực tế, không ít trường hợp cố tình che giấu người thừa kế để nhận toàn bộ di sản. Nếu việc khai báo không trung thực bị phát hiện, hậu quả có thể bao gồm:

– Văn bản khai nhận di sản bị hủy bỏ.

– Văn bản thỏa thuận phân chia di sản bị tuyên vô hiệu.

– Phát sinh tranh chấp thừa kế tại Tòa án.

– Người khai báo sai phải bồi thường thiệt hại nếu gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người khác.

Do đó, việc kê khai đầy đủ và trung thực quan hệ nhân thân là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong hồ sơ thừa kế.

Luật sư hỗ trợ rà soát người thừa kế và hoàn thiện hồ sơ thừa kế

Một trong những nguyên nhân khiến hồ sơ thừa kế bị kéo dài là xác định thiếu người thừa kế hoặc thiếu giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân.

Luật sư có thể hỗ trợ:

(1) RÀ SOÁT HÀNG THỪA KẾ

– Xác định đầy đủ người có quyền hưởng di sản.

– Đánh giá trường hợp thừa kế thế vị.

– Kiểm tra người thuộc diện hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc.

(2) HƯỚNG DẪN THU THẬP GIẤY TỜ

– Trích lục khai sinh.

– Trích lục khai tử.

– Hồ sơ hộ tịch lưu trữ.

– Giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình.

(3) SOẠN THẢO HỒ SƠ CÔNG CHỨNG THỪA KẾ

– Tờ tường trình quan hệ nhân thân.

– Văn bản khai nhận di sản.

– Văn bản thỏa thuận phân chia di sản.

– Hồ sơ đăng ký sang tên nhà đất thừa kế.

Kết luận

Tờ tường trình quan hệ nhân thân là tài liệu thường gặp trong hồ sơ khai nhận hoặc phân chia di sản thừa kế. Văn bản này được sử dụng để làm rõ quan hệ gia đình, xác định đầy đủ người thừa kế và hỗ trợ công chứng viên kiểm tra tính hợp pháp của hồ sơ.

Tuy nhiên, tờ tường trình không thay thế các giấy tờ hộ tịch theo quy định pháp luật. Người lập văn bản phải kê khai trung thực, đầy đủ và chịu trách nhiệm về nội dung đã trình bày.

Xem thêm: 

>>> DỊCH VỤ KHAI NHẬN DI SẢN THỪA KẾ NHANH CHÓNG TẠI TP.HCM

>>> DỊCH VỤ LUẬT SƯ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI & TÀI SẢN TẠI TP.HCM

>>> DỊCH VỤ LY HÔN NHANH, TRỌN GÓI TẠI GÒ VẤP & TP.HCM


BẠN ĐANG CẦN HỖ TRỢ PHÁP LÝ?

Mọi thông tin trong bài viết đều được tham vấn chuyên môn bởi Luật sư Trần Duy Huy. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về đất đai, ly hôn – quyền nuôi con hoặc các vụ án hình sự, hãy liên hệ ngay để được hỗ trợ kịp thời:

LUẬT SƯ TRẦN DUY HUY
Hotline: 0369151515
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, Hồ Chí Minh

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Đoàn Luật sư TP Đồng Nai, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.

Viết một bình luận

GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo