Điều 116 Bộ luật Hình sự 2026: tội cố ý gây thương tích

21/11/2026

// Tác giả

admin

Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác được quy định tại Điều 116 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là tù chung thân.

Luật sư Trần Duy Huy tóm tắt điểm khác giữa luật cũ và mới, các khung hình phạt và vai trò của luật sư bào chữa tội cố ý gây thương tích đối với người bị buộc tội hoặc cho phía bị hại.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 116 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 134 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
Mức phạtkhoản 1: cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm; khoản 2: tù 2 năm–6 năm; khoản 3: tù 5 năm–10 năm; khoản 4: tù 7 năm–14 năm; khoản 5: tù 12 năm–20 năm, tù chung thân; khoản 6: cải tạo không giam giữ đến 2 năm, tù 3 tháng–2 năm
Loại tội phạmkhoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng; khoản 3: rất nghiêm trọng; khoản 4: rất nghiêm trọng; khoản 5: đặc biệt nghiêm trọng; khoản 6: ít nghiêm trọng (Điều 9)
Thời hiệu truy cứukhoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm; khoản 3: 15 năm; khoản 4: 15 năm; khoản 5: 20 năm; khoản 6: 05 năm (Điều 29)
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổiChịu trách nhiệm hình sự khi thuộc khoản 3, khoản 4, khoản 5 (Điều 12)
Pháp nhân thương mạiKhông thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79)

Toàn văn Điều 116 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 116. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến dưới 31% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;

c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

d) Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo của mình, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình;

đ) Có tổ chức;

e) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

g) Trong thời gian đang bị giữ, tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành án phạt tù, đang chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng hoặc đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng hoặc đưa đi cai nghiện bắt buộc;

h) Thuê gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do được thuê;

i) Có tính chất côn đồ;

k) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 06 năm:

a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến dưới 61%;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 11% đến dưới 31%;

c) Phạm tội 02 lần trở lên;

d) Tái phạm nguy hiểm;

đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến dưới 31% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên, nếu không thuộc trường hợp quy định tại điểm b khoản 4 Điều này;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến dưới 61%;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến dưới 61% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này;

d) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 11% đến dưới 31% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 14 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích làm biến dạng vùng mặt của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 61% trở lên;

d) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này;

đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến dưới 61% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này.

5. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:

a) Làm chết 02 người trở lên;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 61% trở lên nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này.

6. Người chuẩn bị vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm, a-xít nguy hiểm, hóa chất nguy hiểm hoặc thành lập hoặc tham gia nhóm tội phạm nhằm gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 116 BLHS 2026 khác gì Điều 134 BLHS 2015?

So với Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 116 có các thay đổi sau:

  • Khoản 1, điểm b khoản 2, điểm đ khoản 2, điểm d khoản 3: “30%” → “dưới 31%”
  • Điểm a khoản 2, điểm b khoản 3, điểm c khoản 3, điểm đ khoản 4: “60%” → “dưới 61%”

Ngoài ra còn điều chỉnh câu chữ ở điểm g khoản 1, khoản 6. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.

Thay đổi chủ yếu là cách viết tỷ lệ tổn thương cơ thể: “từ 11% đến 30%” nay là “từ 11% đến dưới 31%”, “từ 31% đến 60%” nay là “từ 31% đến dưới 61%”. Cách viết mới không còn khoảng trống với tỷ lệ lẻ như 30,5% hay 60,5%, giúp xác định đúng khung hình phạt.

Dấu hiệu pháp lý của tội cố ý gây thương tích

Tội cố ý gây thương tích được xác định qua các yếu tố:

  • Hành vi: tác động trái pháp luật vào thân thể người khác như đánh, đâm, chém, dùng a-xít.
  • Hậu quả: tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% trở lên theo kết luận giám định; dưới 11% vẫn bị truy cứu nếu thuộc một trong các tình tiết tại khoản 1 như dùng hung khí nguy hiểm, có tính chất côn đồ, có tổ chức.
  • Lỗi: cố ý gây thương tích nhưng không có ý định tước đoạt tính mạng nạn nhân.
  • Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi; người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ chịu trách nhiệm hình sự ở các khoản thuộc tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng.

Kết luận giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể thường quyết định khung hình phạt, nên quyền đề nghị giám định lại khi có căn cứ rất quan trọng với cả người bị buộc tội và bị hại.

Khung hình phạt tội cố ý gây thương tích theo Điều 116

KhoảnMức phạtLoại tội phạmThời hiệu
Khoản 1cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 nămÍt nghiêm trọng05 năm
Khoản 2tù 2 năm–6 nămNghiêm trọng10 năm
Khoản 3tù 5 năm–10 nămRất nghiêm trọng15 năm
Khoản 4tù 7 năm–14 nămRất nghiêm trọng15 năm
Khoản 5tù 12 năm–20 năm, tù chung thânĐặc biệt nghiêm trọng20 năm
Khoản 6cải tạo không giam giữ đến 2 năm, tù 3 tháng–2 nămÍt nghiêm trọng05 năm

Phân biệt cố ý gây thương tích với các tội gần

Tội danhĐiều luật (BLHS 2026)Điểm khácMức cao nhất
Tội giết ngườiĐiều 105Có ý định tước đoạt tính mạng, kể cả khi nạn nhân không chết (giết người chưa đạt)tử hình
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnhĐiều 117Gây thương tích trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân3 năm tù
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tộiĐiều 118Gây thương tích do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc khi bắt giữ người phạm tội3 năm tù
Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khácĐiều 120Lỗi vô ý, không mong muốn gây thương tích3 năm tù

Câu hỏi thường gặp

Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác bị phạt bao nhiêu năm tù?

Khung nhẹ nhất (khoản 1) là cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm; mức cao nhất là tù chung thân (khoản 5). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.

Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi có phải chịu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích không?

Có, nhưng chỉ khi hành vi thuộc khoản 3, khoản 4, khoản 5 (tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng), theo khoản 2 Điều 12 Bộ luật Hình sự 2026. Việc xử lý người dưới 18 tuổi còn theo Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội cố ý gây thương tích là bao lâu?

05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2; 15 năm với khoản 3; 15 năm với khoản 4; 20 năm với khoản 5; 05 năm với khoản 6, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.

Điều 116 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội cố ý gây thương tích cần dùng số Điều 116 theo bộ luật mới.

Đánh người gây thương tích dưới 11% có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Có thể, nếu thuộc một trong các trường hợp tại khoản 1 như dùng hung khí nguy hiểm, có tính chất côn đồ, có tổ chức, đối với người dưới 16 tuổi. Nếu không thuộc các trường hợp đó, hành vi thường bị xử phạt vi phạm hành chính.

Bị hại rút đơn thì vụ án cố ý gây thương tích có chấm dứt không?

Chỉ với trường hợp thuộc khoản 1, vì theo Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành đây là trường hợp khởi tố theo yêu cầu của bị hại. Ở các khoản nặng hơn, việc rút đơn không làm đình chỉ vụ án nhưng có thể là tình tiết giảm nhẹ.

Luật sư bào chữa và bảo vệ bị hại trong vụ án cố ý gây thương tích

Trong vụ án cố ý gây thương tích, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.

Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội cố ý gây thương tích thường tập trung vào:

  • Đề nghị giám định lại hoặc giám định bổ sung khi kết luận tỷ lệ tổn thương có dấu hiệu chưa chính xác.
  • Làm rõ có hay không ý định tước đoạt tính mạng để tránh bị chuyển sang tội giết người.
  • Xác định đúng tình tiết định khung như hung khí nguy hiểm, tính chất côn đồ.
  • Hỗ trợ hòa giải, bồi thường; với khoản 1, bị hại rút yêu cầu khởi tố có thể dẫn đến đình chỉ vụ án.

Với phía bị hại, luật sư bảo vệ bị hại trong vụ án cố ý gây thương tích giúp theo dõi tiến độ giải quyết, đề nghị điều tra đúng người, đúng tội, yêu cầu bồi thường chi phí cứu chữa, phục hồi sức khỏe, thu nhập bị mất và tổn thất tinh thần, đề nghị giám định lại nếu tỷ lệ tổn thương chưa phản ánh đúng thương tích và trình bày quan điểm tại phiên tòa.

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 115 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 117 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo