Điều 118 BLHS 2026: tội cố ý gây thương tích do vượt quá phòng vệ

21/11/2026

// Tác giả

admin

Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội được quy định tại Điều 118 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 136 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 3 năm tù.

Bài viết dưới đây, Luật sư Trần Duy Huy đối chiếu điều luật cũ và mới, phân tích khung hình phạt và những việc một luật sư bào chữa tội cố ý gây thương tích do vượt quá phòng vệ có thể làm cho người bị buộc tội hoặc cho phía bị hại.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 118 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 136 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
Mức phạtkhoản 1: phạt tiền 10 triệu–40 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm; khoản 2: tù 3 tháng–2 năm; khoản 3: tù 1 năm–3 năm
Loại tội phạmkhoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: ít nghiêm trọng; khoản 3: ít nghiêm trọng (Điều 9)
Thời hiệu truy cứukhoản 1: 05 năm; khoản 2: 05 năm; khoản 3: 05 năm (Điều 29)
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổiKhông chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12)
Pháp nhân thương mạiKhông thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79)

Toàn văn Điều 118 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 118. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội

1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến dưới 61% do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

a) Đối với 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến dưới 61%;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên.

3. Phạm tội dẫn đến chết người hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 61% trở lên, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 118 BLHS 2026 khác gì Điều 136 BLHS 2015?

So với Điều 136 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 118 có các thay đổi sau:

  • Điểm a khoản 2: “60%” → “dưới 61%”
  • Khoản 1: mức phạt “tiền từ 5 triệu đồng đến 20 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm” → “tiền từ 10 triệu đồng đến 40 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm”

Khung hình phạt tội cố ý gây thương tích do vượt quá phòng vệ theo Điều 118

KhoảnMức phạtLoại tội phạmThời hiệu
Khoản 1phạt tiền 10 triệu–40 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 nămÍt nghiêm trọng05 năm
Khoản 2tù 3 tháng–2 nămÍt nghiêm trọng05 năm
Khoản 3tù 1 năm–3 nămÍt nghiêm trọng05 năm

Câu hỏi thường gặp

Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội bị phạt bao nhiêu năm tù?

Phạt tiền 10 triệu–40 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm (khoản 1). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội cố ý gây thương tích do vượt quá phòng vệ là bao lâu?

05 năm với khoản 1; 05 năm với khoản 2; 05 năm với khoản 3, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.

Điều 118 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 136 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội cố ý gây thương tích do vượt quá phòng vệ cần dùng số Điều 118 theo bộ luật mới.

Luật sư bào chữa và bảo vệ bị hại trong vụ án cố ý gây thương tích do vượt quá phòng vệ

Kết quả một vụ án cố ý gây thương tích do vượt quá phòng vệ phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.

Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội cố ý gây thương tích do vượt quá phòng vệ thường tập trung vào:

  • Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
  • Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
  • Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
  • Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.

Với phía bị hại, luật sư bảo vệ bị hại trong vụ án cố ý gây thương tích do vượt quá phòng vệ giúp theo dõi tiến độ giải quyết, đề nghị điều tra đúng người, đúng tội, yêu cầu bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, danh dự (chi phí cứu chữa, thu nhập bị mất, tổn thất tinh thần) và trình bày quan điểm tại phiên tòa.

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 117 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 119 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo