Gửi tiết kiệm là hình thức tích lũy tài sản phổ biến của nhiều người. Tuy nhiên, khi người gửi tiền qua đời, việc xác định và nhận thừa kế đối với sổ tiết kiệm không phải lúc nào cũng đơn giản.
Vậy người thừa kế cần làm gì để được hưởng di sản là sổ tiết kiệm? Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết theo quy định pháp luật hiện hành.
LÀM SAO ĐỂ BIẾT NGƯỜI MẤT CÓ SỔ TIẾT KIỆM TẠI NGÂN HÀNG NÀO?
Căn cứ tại khoản 1 Điều 7 Thông tư 48/2018/TT-NHNN có quy định Sổ tiết kiệm (hoặc thẻ tiết kiệm) là chứng chỉ xác nhận quyền sở hữu tiền gửi tiết kiệm của người gửi tại tổ chức tín dụng.
Theo đó, hiểu đơn giản, đây là giấy tờ chứng minh việc cá nhân đã gửi tiền tại ngân hàng, kèm theo các thông tin như số tiền, lãi suất, kỳ hạn…
Trường hợp 1: Người mất có để lại di chúc
Đây là trường hợp thuận lợi nhất vì:
– Di chúc thường ghi rõ thông tin tài sản, bao gồm cả sổ tiết kiệm;
– Người thừa kế biết chính xác:
+ Có sổ tiết kiệm hay không;
+ Gửi tại ngân hàng nào;
+ Phân chia như thế nào.
Theo Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015:
– Người lập di chúc có quyền:
+ Chỉ định người thừa kế;
+ Phân chia di sản;
+ Truất quyền hưởng di sản của người khác.
Do đó, nếu di chúc có đề cập đến sổ tiết kiệm, việc chia thừa kế sẽ thực hiện theo nội dung di chúc sau khi đã thanh toán các nghĩa vụ tài sản (nếu có).
Trường hợp 2: Người mất không để lại di chúc
Đây là trường hợp phức tạp hơn do:
– Người thân có thể không biết sự tồn tại của sổ tiết kiệm;
– Khó xác định ngân hàng nơi gửi tiền.
Theo Điều 11 Nghị định 117/2018/NĐ-CP, ngân hàng chỉ cung cấp thông tin khách hàng khi:
– Có yêu cầu từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
– Có sự đồng ý của khách hàng;
– Hoặc cung cấp cho chính khách hàng/người đại diện hợp pháp.
Vì vậy:
– Nếu không biết về sổ tiết kiệm thì khả năng cao người thừa kế không thể nhận được số tiền này;
– Nếu biết thì có thể làm thủ tục nhận thừa kế theo quy định.
Ngoài ra, theo điểm a khoản 4 Điều 18 Thông tư 48/2018/TT-NHNN quy định Ngân hàng sẽ hướng dẫn thủ tục chi trả tiền gửi tiết kiệm theo thừa kế.
AI ĐƯỢC HƯỞNG THỪA KẾ LÀ SỔ TIẾT KIỆM?
Theo di chúc: Người được hưởng là người được chỉ định trong di chúc.
Tuy nhiên, theo khoản 1 Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, các đối tượng sau vẫn được hưởng thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc:
– Con chưa thành niên;
– Con thành niên không có khả năng lao động;
– Cha, mẹ;
– Vợ hoặc chồng.
Những người này được hưởng tối thiểu 2/3 suất thừa kế theo pháp luật.
Theo pháp luật (không có di chúc): Theo khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, di sản được chia theo các hàng thừa kế:
– Hàng 1: Vợ/chồng, cha mẹ, con;
– Hàng 2: Ông bà, anh chị em ruột;
– Hàng 3: Cụ, bác, chú, cô, dì…
Những người cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
HỒ SƠ CẦN CHUẨN BỊ ĐỂ NHẬN SỔ TIẾT KIỆM THỪA KẾ
Dù có di chúc hay không, người thừa kế cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau:
– Phiếu yêu cầu công chứng;
– Di chúc (nếu có – bản chính);
– Sổ tiết kiệm (bản chính);
– Giấy chứng tử của người để lại di sản;
– Giấy tờ chứng minh quan hệ (giấy khai sinh, đăng ký kết hôn…);
– Giấy tờ tùy thân của người thừa kế (CCCD/CMND/hộ chiếu…).
CÁC BƯỚC NHẬN DI SẢN LÀ SỔ TIẾT KIỆM
BƯỚC 1: CÔNG CHỨNG VĂN BẢN THỪA KẾ
Người thừa kế thực hiện:
– Lập Văn bản khai nhận di sản hoặc
– Văn bản thỏa thuận phân chia di sản
Tại Văn phòng/Phòng công chứng.
Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để làm việc với ngân hàng.
BƯỚC 2: LÀM THỦ TỤC NHẬN TIỀN TẠI NGÂN HÀNG
– Cử một người đại diện: Theo ủy quyền; hoặc là người được nhận toàn bộ phần di sản.
– Xuất trình:
+ Văn bản công chứng;
+ Sổ tiết kiệm;
+ Giấy tờ tùy thân.
Ngân hàng sẽ căn cứ hồ sơ để thực hiện chi trả tiền theo quy định.
KẾT LUẬN
Việc nhận thừa kế từ sổ tiết kiệm phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
+ Có hay không có di chúc;
+ Người thừa kế có biết sự tồn tại của sổ tiết kiệm hay không;
+ Hồ sơ pháp lý có đầy đủ hay không.
Do đó, để tránh rủi ro:
+ Người có tài sản nên lập di chúc rõ ràng;
+ Người thừa kế cần chủ động xác minh tài sản và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ.
Điều này sẽ giúp đảm bảo quyền lợi hợp pháp và hạn chế tranh chấp phát sinh.
BẠN ĐANG CẦN HỖ TRỢ PHÁP LÝ?
Mọi thông tin trong bài viết đều được tham vấn chuyên môn bởi Luật sư Trần Duy Huy. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về đất đai, ly hôn – quyền nuôi con hoặc các vụ án hình sự, hãy liên hệ ngay để được hỗ trợ kịp thời:
LUẬT SƯ TRẦN DUY HUY
Hotline: 0369151515
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, Hồ Chí Minh
