Điều 56 Bộ luật Hình sự 2026 quy định về tái phạm, tái phạm nguy hiểm, thay cho Điều 53 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Bộ luật mới thu hẹp khái niệm tái phạm, chỉ còn tính với hành vi phạm tội do cố ý.
Bài viết dưới đây trình bày toàn văn điều luật, điểm khác so với luật cũ và cách quy định này được áp dụng trong vụ án; phần cuối nêu khi nào nên cần luật sư xin giảm nhẹ hình phạt.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 56 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 53 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Thuộc | Chương VIII – QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT |
Toàn văn Điều 56 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 56. Tái phạm, tái phạm nguy hiểm
1. Tái phạm là trường hợp đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý.
2. Những trường hợp sau đây được coi là tái phạm nguy hiểm:
a) Đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý;
b) Đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 56 BLHS 2026 khác gì Điều 53 BLHS 2015?
Nội dung Điều 56 về cơ bản giữ nguyên Điều 53 Bộ luật Hình sự 2015; bộ luật mới chỉ điều chỉnh câu chữ ở khoản 1, không thay đổi mức phạt và dấu hiệu định tội.
Khoản 1 bỏ trường hợp “thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý”. Từ ngày 01/3/2027, người chưa được xóa án tích mà phạm tội mới do vô ý không còn bị coi là tái phạm. Đây là quy định có lợi cho người phạm tội.
Nội dung chính của Điều 56
Tái phạm là trường hợp đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý.
Tái phạm nguy hiểm gồm hai trường hợp:
- Đã bị kết án về tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại phạm tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng do cố ý.
- Đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại phạm tội do cố ý.
Tái phạm, tái phạm nguy hiểm là tình tiết tăng nặng (Điều 55); trong nhiều điều luật, tái phạm nguy hiểm còn là tình tiết định khung tăng nặng.
Câu hỏi thường gặp
Điều 56 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 53 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tái phạm, tái phạm nguy hiểm cần dùng số Điều 56 theo bộ luật mới.
Đã có án tích mà phạm tội mới do vô ý có bị coi là tái phạm không?
Không, từ ngày 01/3/2027. Bộ luật mới chỉ tính tái phạm khi hành vi phạm tội mới là do cố ý.
Đã được xóa án tích thì phạm tội mới có bị coi là tái phạm không?
Không. Người được xóa án tích được coi như chưa bị kết án (Điều 72), nên không bị tính tái phạm.
Luật sư bào chữa, đề nghị mức hình phạt phù hợp
Khi quy định này được áp dụng trong vụ án, luật sư xin giảm nhẹ hình phạt thường hỗ trợ:
- Kiểm tra tình trạng án tích, thời điểm xóa án tích của người bị buộc tội.
- Phản bác việc áp dụng tái phạm khi hành vi mới là do vô ý.
- Đề nghị loại bỏ tình tiết tái phạm nguy hiểm khi không đủ điều kiện.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →