Điều 42 Bộ luật Hình sự 2026 quy định về tù chung thân, thay cho Điều 39 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Tù chung thân là hình phạt tù không thời hạn, chỉ áp dụng với tội đặc biệt nghiêm trọng.
Bài viết dưới đây trình bày toàn văn điều luật, điểm khác so với luật cũ và cách quy định này được áp dụng trong vụ án; phần cuối nêu khi nào nên cần luật sư bào chữa giảm nhẹ hình phạt.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 42 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 39 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Thuộc | Chương VI – HÌNH PHẠT |
Toàn văn Điều 42 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 42. Tù chung thân
Tù chung thân là hình phạt tù không thời hạn được áp dụng đối với người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng nhưng chưa đến mức bị xử phạt tử hình.
Không áp dụng hình phạt tù chung thân đối với người dưới 18 tuổi phạm tội.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 42 BLHS 2026 khác gì Điều 39 BLHS 2015?
Nội dung Điều 42 về cơ bản giữ nguyên Điều 39 Bộ luật Hình sự 2015; bộ luật mới chỉ điều chỉnh câu chữ ở đoạn, không thay đổi mức phạt và dấu hiệu định tội.
Nội dung chính của Điều 42
Tù chung thân có các đặc điểm:
- Chỉ áp dụng với người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng nhưng chưa đến mức tử hình.
- Không áp dụng với người dưới 18 tuổi phạm tội.
- Người bị kết án tù chung thân có thể được giảm thời hạn chấp hành theo Điều 66, nhưng phải chấp hành một thời gian nhất định theo quy định của điều luật đó.
Từ ngày 01/7/2025, nhiều tội bỏ tử hình và mức cao nhất là tù chung thân, ví dụ tham ô tài sản (Điều 345), nhận hối lộ (Điều 346). Bộ luật Hình sự 2026 tiếp tục bỏ tử hình ở một số tội như mua bán trái phép chất ma túy (Điều 237).
Câu hỏi thường gặp
Điều 42 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 39 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tù chung thân cần dùng số Điều 42 theo bộ luật mới.
Bị tù chung thân có được ra tù không?
Có thể. Người bị kết án tù chung thân có thể được giảm xuống tù có thời hạn khi đủ điều kiện về thời gian chấp hành và cải tạo tốt theo Điều 66.
Người dưới 18 tuổi có bị tù chung thân không?
Không. Điều 42 không cho áp dụng tù chung thân với người dưới 18 tuổi phạm tội.
Luật sư bào chữa để được áp dụng hình phạt phù hợp
Khi quy định này được áp dụng trong vụ án, luật sư bào chữa giảm nhẹ hình phạt thường hỗ trợ:
- Đề nghị tù có thời hạn thay cho tù chung thân khi có nhiều tình tiết giảm nhẹ.
- Hỗ trợ thủ tục giảm thời hạn chấp hành hình phạt.
- Kiểm tra độ tuổi tại thời điểm phạm tội để loại trừ tù chung thân.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →