Điều 41 Bộ luật Hình sự 2026 quy định về tù có thời hạn, thay cho Điều 38 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Tù có thời hạn có mức thấp nhất 03 tháng và cao nhất 20 năm đối với một tội.
Bài viết dưới đây trình bày toàn văn điều luật, điểm khác so với luật cũ và cách quy định này được áp dụng trong vụ án; phần cuối nêu khi nào nên cần luật sư bào chữa giảm nhẹ hình phạt.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 41 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 38 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Thuộc | Chương VI – HÌNH PHẠT |
Toàn văn Điều 41 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 41. Tù có thời hạn
1. Tù có thời hạn là buộc người bị kết án phải chấp hành hình phạt tại cơ sở giam giữ trong một thời hạn nhất định.
Tù có thời hạn đối với người phạm một tội có mức tối thiểu là 03 tháng và mức tối đa là 20 năm.
Thời gian tạm giữ, tạm giam được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù, cứ 01 ngày tạm giữ, tạm giam bằng 01 ngày tù.
2. Không áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người lần đầu phạm tội ít nghiêm trọng do vô ý.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 41 BLHS 2026 khác gì Điều 38 BLHS 2015?
Nội dung Điều 41 về cơ bản giữ nguyên Điều 38 Bộ luật Hình sự 2015; bộ luật mới chỉ điều chỉnh câu chữ ở khoản 2, không thay đổi mức phạt và dấu hiệu định tội.
Khoản 2 bỏ điều kiện “có nơi cư trú rõ ràng”: người lần đầu phạm tội ít nghiêm trọng do vô ý không bị áp dụng hình phạt tù, không phụ thuộc nơi cư trú. Đây là quy định có lợi cho người phạm tội.
Nội dung chính của Điều 41
Những điểm chính của hình phạt tù có thời hạn:
- Thời hạn với một tội từ 03 tháng đến 20 năm; khi tổng hợp nhiều tội có thể cao hơn theo Điều 58.
- Thời gian tạm giữ, tạm giam được trừ vào thời hạn tù: 01 ngày tạm giữ, tạm giam bằng 01 ngày tù.
- Không áp dụng tù với người lần đầu phạm tội ít nghiêm trọng do vô ý.
Câu hỏi thường gặp
Điều 41 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 38 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tù có thời hạn cần dùng số Điều 41 theo bộ luật mới.
Thời gian bị tạm giam có được trừ vào án tù không?
Có. Cứ 01 ngày tạm giữ, tạm giam được trừ 01 ngày tù.
Lần đầu phạm tội do vô ý có bị phạt tù không?
Không, nếu là tội ít nghiêm trọng (khoản 2 Điều 41). Bộ luật mới không còn đòi hỏi điều kiện có nơi cư trú rõ ràng.
Luật sư bào chữa để được áp dụng hình phạt phù hợp
Khi quy định này được áp dụng trong vụ án, luật sư bào chữa giảm nhẹ hình phạt thường hỗ trợ:
- Kiểm tra việc trừ thời gian tạm giữ, tạm giam vào thời hạn tù.
- Đề nghị không áp dụng tù theo khoản 2 Điều 41 khi đủ điều kiện.
- Đề nghị hình phạt không giam giữ hoặc án treo khi có căn cứ.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →