Tội tha trái pháp luật người bị bắt, giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù được quy định tại Điều 368 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 378 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 10 năm tù.
Luật sư Trần Duy Huy tóm tắt điểm khác giữa luật cũ và mới, các khung hình phạt và vai trò của luật sư bào chữa tội tha trái pháp luật người bị giam, giữ đối với người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 368 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 378 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm; khoản 2: tù 2 năm–7 năm; khoản 3: tù 5 năm–10 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng; khoản 3: rất nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm; khoản 3: 15 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 368 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 368. Tội tha trái pháp luật người bị bắt, giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù
1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lạm quyền tha trái pháp luật người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Tha trái pháp luật người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù về tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;
b) Người được tha trái pháp luật bỏ trốn hoặc thực hiện hành vi cản trở việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc tiếp tục thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng;
c) Người được tha trái pháp luật trả thù người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng;
d) Tha trái pháp luật từ 02 người đến 05 người.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
a) Tha trái pháp luật 06 người trở lên;
b) Người được tha trái pháp luật thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 368 BLHS 2026 khác gì Điều 378 BLHS 2015?
So với Điều 378 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 368 có các thay đổi sau:
- Khoản 1: mức phạt “cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm” → “tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm”
Ngoài ra còn điều chỉnh câu chữ ở điểm a khoản 2, điểm b khoản 2. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.
Khung hình phạt tội tha trái pháp luật người bị giam, giữ theo Điều 368
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | tù 2 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 3 | tù 5 năm–10 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội tha trái pháp luật người bị bắt, giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm; mức cao nhất là 10 năm tù (khoản 3). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội tha trái pháp luật người bị giam, giữ là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2; 15 năm với khoản 3, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 368 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 378 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội tha trái pháp luật người bị giam, giữ cần dùng số Điều 368 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa tội tha trái pháp luật người bị giam, giữ
Kết quả một vụ án tha trái pháp luật người bị giam, giữ phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội tha trái pháp luật người bị giam, giữ thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →