Tội chống người thi hành công vụ được quy định tại Điều 322 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 330 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 7 năm tù.
Luật sư Trần Duy Huy tóm tắt điểm khác giữa luật cũ và mới, các khung hình phạt và vai trò của luật sư bào chữa tội chống người thi hành công vụ đối với người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 322 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 330 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 1 năm–3 năm; khoản 2: tù 3 năm–7 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 322 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 322. Tội chống người thi hành công vụ
1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ của họ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội;
d) Gây thiệt hại về tài sản 50.000.000 đồng trở lên;
đ) Tái phạm nguy hiểm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 322 BLHS 2026 khác gì Điều 330 BLHS 2015?
So với Điều 330 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 322 có các thay đổi sau:
- Khoản 1: mức phạt “cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm” → “cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm”
- Khoản 2: mức phạt “tù từ 02 năm đến 07 năm” → “tù từ 03 năm đến 07 năm”
Bộ luật mới tăng mức tù tối thiểu: khoản 1 nay là tù từ 01 năm đến 03 năm (trước là 06 tháng đến 03 năm), khoản 2 là tù từ 03 năm đến 07 năm (trước là 02 đến 07 năm). Vì đây là quy định bất lợi, nó không áp dụng với hành vi xảy ra trước ngày 01/3/2027.
Dấu hiệu pháp lý của tội chống người thi hành công vụ
Tội chống người thi hành công vụ có các dấu hiệu chính:
- Hành vi: dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ, hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật.
- Đối tượng: người đang thi hành công vụ hợp pháp, như cảnh sát giao thông, cán bộ thi hành án, kiểm lâm, cán bộ trật tự đô thị.
- Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi.
Nếu hành vi chống đối gây thương tích hoặc làm chết người thi hành công vụ, người phạm tội có thể bị xử lý về tội cố ý gây thương tích hoặc giết người với tình tiết “đối với người đang thi hành công vụ”.
Khung hình phạt tội chống người thi hành công vụ theo Điều 322
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 1 năm–3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | tù 3 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
Phân biệt tội chống người thi hành công vụ với các tội gần
| Tội danh | Điều luật (BLHS 2026) | Điểm khác | Mức cao nhất |
|---|---|---|---|
| Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác | Điều 116 | Gây thương tích cho người thi hành công vụ (tình tiết định khung của tội cố ý gây thương tích) | tù chung thân |
| Tội gây rối trật tự công cộng | Điều 309 | Gây rối trật tự nơi công cộng, không nhằm cản trở công vụ cụ thể | 7 năm tù |
Câu hỏi thường gặp
Tội chống người thi hành công vụ bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 1 năm–3 năm; mức cao nhất là 7 năm tù (khoản 2). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội chống người thi hành công vụ là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 322 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 330 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội chống người thi hành công vụ cần dùng số Điều 322 theo bộ luật mới.
Lời qua tiếng lại, giằng co với cảnh sát giao thông có phạm tội không?
Chỉ phạm tội khi có hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác nhằm cản trở người thi hành công vụ. Lời lẽ thiếu văn hóa nhưng không có các hành vi đó thường bị xử phạt vi phạm hành chính.
Chống người thi hành công vụ bị phạt bao nhiêu năm theo luật mới?
Khung cơ bản là cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù từ 01 năm đến 03 năm; trường hợp có tổ chức, phạm tội 02 lần trở lên, xúi giục người khác hoặc gây thiệt hại tài sản từ 50 triệu đồng, tù từ 03 năm đến 07 năm.
Luật sư bào chữa tội chống người thi hành công vụ
Trong vụ án chống người thi hành công vụ, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội chống người thi hành công vụ thường tập trung vào:
- Kiểm tra tính hợp pháp của hoạt động công vụ tại thời điểm xảy ra sự việc.
- Đánh giá camera, ghi hình của lực lượng chức năng để xác định đúng hành vi.
- Lưu ý khung hình phạt mới nặng hơn không áp dụng cho hành vi trước ngày 01/3/2027.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ, đề nghị cải tạo không giam giữ khi đủ điều kiện.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →