Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do hành vi phạm tội mà có được quy định tại Điều 315 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 323 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 15 năm tù.
Luật sư Trần Duy Huy tóm tắt điểm khác giữa luật cũ và mới, các khung hình phạt và vai trò của luật sư bào chữa tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội đối với người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 315 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 323 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm; khoản 2: tù 3 năm–7 năm; khoản 3: tù 7 năm–10 năm; khoản 4: tù 10 năm–15 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng; khoản 3: rất nghiêm trọng; khoản 4: rất nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm; khoản 3: 15 năm; khoản 4: 15 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 315 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 315. Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do hành vi phạm tội mà có
1. Người nào không hứa hẹn trước mà chứa chấp, tiêu thụ tài sản biết là do người khác thực hiện hành vi phạm tội mà có, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Tài sản, vật phạm pháp trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 600.000.000 đồng;
d) Thu lợi bất chính từ 40.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
đ) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 10 năm:
a) Tài sản, vật phạm pháp trị giá từ 600.000.000 đồng đến dưới 2.000.000.000 đồng;
b) Thu lợi bất chính từ 200.000.000 đồng đến dưới 600.000.000 đồng.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm:
a) Tài sản, vật phạm pháp trị giá 2.000.000.000 đồng trở lên;
b) Thu lợi bất chính 600.000.000 đồng trở lên.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 315 BLHS 2026 khác gì Điều 323 BLHS 2015?
So với Điều 323 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 315 có các thay đổi sau:
- Điểm c khoản 2, điểm b khoản 3: 100 triệu đồng → 200 triệu đồng; 300 triệu đồng → 600 triệu đồng
- Điểm d khoản 2: 20 triệu đồng → 40 triệu đồng; 100 triệu đồng → 200 triệu đồng
- Điểm a khoản 3: 300 triệu đồng → 600 triệu đồng; 1 tỷ đồng → 2 tỷ đồng
- Điểm a khoản 4: 1 tỷ đồng → 2 tỷ đồng
- Điểm b khoản 4: 300 triệu đồng → 600 triệu đồng
- Khoản 1: mức phạt “tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm” → “tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm”
- Khoản 5: mức phạt “tiền từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản” → “tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản”
Tên tội đổi thành “chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do hành vi phạm tội mà có” (trước là “do người khác phạm tội mà có”), và khoản 1 dùng cụm “biết là” thay cho “biết rõ là”. Cách diễn đạt mới có thể ảnh hưởng đến việc chứng minh yếu tố nhận thức của người chứa chấp, tiêu thụ, nên cần theo dõi hướng dẫn áp dụng. Các mốc giá trị tài sản và thu lợi bất chính tăng gấp đôi (ví dụ khoản 2 từ 200 triệu đồng thay cho 100 triệu), phạt tiền ở khoản 1 tăng lên 20 đến 200 triệu đồng.
Dấu hiệu pháp lý của tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội
Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do hành vi phạm tội mà có có các dấu hiệu chính:
- Hành vi: cất giữ, che giấu (chứa chấp) hoặc mua lại, bán, trao đổi (tiêu thụ) tài sản.
- Biết tài sản do người khác thực hiện hành vi phạm tội mà có.
- Không hứa hẹn trước: nếu đã hứa hẹn trước sẽ chứa chấp, tiêu thụ, người đó là đồng phạm của tội gốc (trộm cắp, cướp…).
- Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi.
Không có ngưỡng giá trị tối thiểu ở khoản 1; giá trị tài sản và khoản thu lợi chỉ dùng để định khung.
Khung hình phạt tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội theo Điều 315
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | tù 3 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 3 | tù 7 năm–10 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
| Khoản 4 | tù 10 năm–15 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
Phân biệt tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội với các tội gần
| Tội danh | Điều luật (BLHS 2026) | Điểm khác | Mức cao nhất |
|---|---|---|---|
| Tội trộm cắp tài sản | Điều 156 | Đã hứa hẹn trước sẽ tiêu thụ tài sản trộm cắp (đồng phạm tội trộm cắp) | 20 năm tù |
| Tội rửa tiền | Điều 316 | Hợp pháp hóa tiền, tài sản do phạm tội mà có (rửa tiền) | 15 năm tù |
Câu hỏi thường gặp
Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do hành vi phạm tội mà có bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm; mức cao nhất là 15 năm tù (khoản 3). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2; 15 năm với khoản 3; 15 năm với khoản 4, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 315 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 323 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội cần dùng số Điều 315 theo bộ luật mới.
Mua điện thoại cũ giá rẻ không rõ nguồn gốc có phạm tội không?
Chỉ phạm tội khi người mua biết tài sản do người khác thực hiện hành vi phạm tội mà có. Nếu không biết và không có căn cứ chứng minh người đó biết, người mua không bị xử lý hình sự nhưng có thể phải trả lại tài sản cho chủ sở hữu.
Cửa hàng cầm đồ nhận cầm xe trộm cắp có bị xử lý không?
Có thể bị xử lý về tội này nếu biết xe do phạm tội mà có. Việc không kiểm tra giấy tờ theo quy định có thể được xem xét khi đánh giá yếu tố “biết”.
Luật sư bào chữa tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội
Kết quả một vụ án tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội thường tập trung vào:
- Làm rõ yếu tố “biết” tài sản do phạm tội mà có, là dấu hiệu bắt buộc phải chứng minh.
- Xác định có hay không việc hứa hẹn trước để tránh bị quy kết là đồng phạm tội gốc.
- Kiểm tra kết luận định giá tài sản và khoản thu lợi thực tế.
- Hỗ trợ giao nộp, trả lại tài sản để có tình tiết giảm nhẹ.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →