Điều 25 Bộ luật Hình sự 2026 quy định về gây thiệt hại khi bắt giữ người phạm tội, thay cho Điều 24 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Người dân bắt giữ người đang phạm tội mà buộc phải dùng vũ lực cần thiết thì không phạm tội.
Bài viết dưới đây trình bày toàn văn điều luật, điểm khác so với luật cũ và cách quy định này được áp dụng trong vụ án; phần cuối nêu khi nào nên cần luật sư bào chữa loại trừ trách nhiệm hình sự.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 25 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 24 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Thuộc | Chương IV – NHỮNG TRƯỜNG HỢP LOẠI TRỪ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ |
Toàn văn Điều 25 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 25. Gây thiệt hại trong khi bắt giữ người phạm tội
1. Hành vi của người để bắt giữ người thực hiện hành vi phạm tội mà không còn cách nào khác là buộc phải sử dụng vũ lực cần thiết gây thiệt hại cho người bị bắt giữ thì không phải là tội phạm.
2. Trường hợp gây thiệt hại do sử dụng vũ lực rõ ràng vượt quá mức cần thiết, thì người gây thiệt hại phải chịu trách nhiệm hình sự.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 25 BLHS 2026 khác gì Điều 24 BLHS 2015?
Nội dung Điều 25 giữ nguyên Điều 24 Bộ luật Hình sự 2015. Thay đổi trực tiếp là số điều, do bộ luật mới sắp xếp lại toàn bộ hệ thống điều luật.
Nội dung chính của Điều 25
Điều 25 áp dụng khi:
- Người bị bắt giữ là người thực hiện hành vi phạm tội, ví dụ người đang trộm cắp, cướp giật bị phát hiện.
- Việc dùng vũ lực là để bắt giữ, không nhằm trả thù hay trừng phạt.
- Không còn cách nào khác là phải dùng vũ lực, và vũ lực ở mức cần thiết.
Nếu vũ lực rõ ràng vượt quá mức cần thiết, ví dụ đã khống chế được nhưng vẫn tiếp tục đánh, thì người gây thiệt hại phải chịu trách nhiệm hình sự (khoản 2), thường là tội gây thương tích hoặc làm chết người do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ.
Câu hỏi thường gặp
Điều 25 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 24 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về gây thiệt hại khi bắt giữ người phạm tội cần dùng số Điều 25 theo bộ luật mới.
Bắt được kẻ trộm rồi đánh có bị xử lý không?
Có thể. Khi người bị bắt đã bị khống chế, việc tiếp tục đánh không còn là vũ lực cần thiết để bắt giữ và có thể bị xử lý hình sự.
Người dân có quyền bắt người đang phạm tội không?
Có. Mọi người đều có quyền bắt người đang thực hiện tội phạm hoặc ngay sau khi thực hiện tội phạm bị phát hiện, đuổi bắt, và giải ngay đến cơ quan có thẩm quyền theo Bộ luật Tố tụng hình sự.
Luật sư bào chữa theo hướng loại trừ trách nhiệm hình sự
Khi quy định này được áp dụng trong vụ án, luật sư bào chữa loại trừ trách nhiệm hình sự thường hỗ trợ:
- Làm rõ diễn biến bắt giữ để chứng minh vũ lực ở mức cần thiết.
- Đề nghị áp dụng Điều 25 hoặc khung nhẹ do vượt quá mức cần thiết thay cho tội danh thông thường.
- Thu thập lời khai nhân chứng, camera tại hiện trường.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →