Tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp được quy định tại Điều 381 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 391 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 3 năm tù. Tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp bảo vệ sự nghiêm minh của hoạt động xét xử, áp dụng với bất kỳ ai có mặt tại phiên tòa, phiên họp, kể cả đương sự và người dự khán.
Luật sư Trần Duy Huy tóm tắt điểm khác giữa luật cũ và mới, các khung hình phạt và vai trò của luật sư bào chữa tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp đối với người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 381 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 391 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–2 năm; khoản 2: tù 1 năm–3 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: ít nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 05 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 381 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 381. Tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp
1. Người nào tại phiên tòa, phiên họp mà thóa mạ, xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của Thẩm phán, Hội thẩm, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng khác hoặc người tham gia phiên tòa, phiên họp hoặc thực hiện hành vi đập phá tài sản, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 161 của Bộ luật này, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:
a) Dẫn đến phải dừng phiên tòa, phiên họp;
b) Hành hung Thẩm phán, Hội thẩm, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng khác, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 116 của Bộ luật này.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 381 BLHS 2026 khác gì Điều 391 BLHS 2015?
So với Điều 391 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 381 có các thay đổi sau:
- Khoản 1: mức phạt “tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm” → “tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm”
Dấu hiệu pháp lý của tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp
Hành vi phạm tội tại phiên tòa, phiên họp gồm:
- Thóa mạ, xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của Thẩm phán, Hội thẩm, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng khác hoặc người tham gia phiên tòa, phiên họp;
- Đập phá tài sản, nếu không thuộc trường hợp của Điều 161 (tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản).
Khung cơ bản: phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù từ 06 tháng đến 02 năm. Khung từ 01 năm đến 03 năm tù khi hành vi dẫn đến phải dừng phiên tòa, phiên họp, hoặc hành hung Thẩm phán, Hội thẩm, người tiến hành tố tụng mà không thuộc Điều 116 (tội cố ý gây thương tích).
Khung hình phạt tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp theo Điều 381
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–2 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | tù 1 năm–3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp bị phạt bao nhiêu năm tù?
Phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–2 năm (khoản 1). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 05 năm với khoản 2, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 381 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 391 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp cần dùng số Điều 381 theo bộ luật mới.
Lớn tiếng tranh cãi tại phiên tòa có phạm tội không?
Thường không. Vi phạm nội quy phiên tòa thông thường bị chủ tọa nhắc nhở, buộc rời phòng xử án hoặc xử phạt hành chính. Chỉ khi thóa mạ, xúc phạm nghiêm trọng hoặc đập phá tài sản mới có thể bị xử lý theo Điều 381.
Phiên họp ở đây gồm những gì?
Là các phiên họp do Tòa án tiến hành theo quy định của pháp luật tố tụng, ví dụ phiên họp xét đơn yêu cầu, phiên họp giải quyết việc dân sự.
Luật sư bào chữa tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp
Kết quả một vụ án gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp thường tập trung vào:
- Đánh giá mức độ “nghiêm trọng” của lời nói, hành vi bị cho là xúc phạm.
- Tư vấn quyền trình bày, tranh luận đúng trình tự tại phiên tòa để tránh vi phạm.
- Bào chữa, đề nghị áp dụng hình phạt không phải tù khi phạm tội lần đầu.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →