Tội gây rối trật tự công cộng được quy định tại Điều 309 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 7 năm tù.
Dưới đây là toàn văn điều luật, bảng khung hình phạt và phần giải đáp của Luật sư Trần Duy Huy, kèm những việc luật sư bào chữa tội gây rối trật tự công cộng thường làm trong loại vụ án này.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 309 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: phạt tiền 10 triệu–100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm, tù 3 tháng–2 năm; khoản 2: tù 2 năm–7 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 309 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 309. Tội gây rối trật tự công cộng
1. Người nào gây rối trật tự công cộng gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Dùng vũ khí, hung khí hoặc thực hiện hành vi phá phách;
c) Gây cản trở giao thông nghiêm trọng hoặc gây đình trệ hoạt động công cộng;
d) Xúi giục, lôi kéo người khác gây rối trật tự công cộng;
đ) Hành hung người can thiệp bảo vệ trật tự công cộng;
e) Tái phạm nguy hiểm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 309 BLHS 2026 khác gì Điều 318 BLHS 2015?
So với Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 309 có các thay đổi sau:
- Khoản 1: mức phạt “tiền từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm” → “tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm”
Ngoài ra còn điều chỉnh câu chữ ở điểm b khoản 2, điểm d khoản 2. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.
Nội dung tội gây rối trật tự công cộng về cơ bản giữ nguyên; mức phạt tiền ở khoản 1 tăng lên 10 đến 100 triệu đồng.
Dấu hiệu pháp lý của tội gây rối trật tự công cộng
Tội gây rối trật tự công cộng có các dấu hiệu chính:
- Hành vi: gây mất trật tự tại nơi công cộng như đánh nhau, la hét, quậy phá, tụ tập gây náo loạn.
- Điều kiện: gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội, hoặc đã bị xử phạt hành chính, đã bị kết án về hành vi này mà chưa được xóa án tích.
- Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi.
Khung hình phạt tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 309
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | phạt tiền 10 triệu–100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm, tù 3 tháng–2 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | tù 2 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
Phân biệt tội gây rối trật tự công cộng với các tội gần
| Tội danh | Điều luật (BLHS 2026) | Điểm khác | Mức cao nhất |
|---|---|---|---|
| Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác | Điều 116 | Mục đích chính là gây thương tích cho người khác | tù chung thân |
| Tội chống người thi hành công vụ | Điều 322 | Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực chống người thi hành công vụ | 7 năm tù |
Câu hỏi thường gặp
Tội gây rối trật tự công cộng bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là phạt tiền 10 triệu–100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm, tù 3 tháng–2 năm; mức cao nhất là 7 năm tù (khoản 2). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội gây rối trật tự công cộng là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 309 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội gây rối trật tự công cộng cần dùng số Điều 309 theo bộ luật mới.
Đánh nhau nơi công cộng có phạm tội gây rối trật tự công cộng không?
Có thể, nếu gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc người vi phạm đã bị xử phạt hành chính, đã bị kết án về hành vi này mà chưa được xóa án tích. Nếu gây thương tích, có thể bị xử lý thêm về tội cố ý gây thương tích.
Mang hung khí khi gây rối bị phạt thế nào?
Thuộc điểm b khoản 2 Điều 309 (dùng vũ khí, hung khí hoặc thực hiện hành vi phá phách), tù từ 02 năm đến 07 năm.
Luật sư bào chữa tội gây rối trật tự công cộng
Trong vụ án gây rối trật tự công cộng, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội gây rối trật tự công cộng thường tập trung vào:
- Làm rõ mức độ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, là điều kiện bắt buộc của khoản 1.
- Phân định vai trò từng người trong vụ việc đông người, tránh quy kết “có tổ chức”, “xúi giục” khi không đủ căn cứ.
- Đánh giá chứng cứ hình ảnh, camera và lời khai nhân chứng.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ, đề nghị hình phạt không phải tù khi đủ điều kiện.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →