Tội ép buộc người có thẩm quyền trong hoạt động tư pháp làm trái pháp luật được quy định tại Điều 362 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 372 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 10 năm tù.
Bài viết dưới đây, Luật sư Trần Duy Huy đối chiếu điều luật cũ và mới, phân tích khung hình phạt và những việc một luật sư bào chữa tội ép buộc người tiến hành tố tụng làm trái có thể làm cho người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 362 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 372 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: tù 6 tháng–3 năm; khoản 2: tù 2 năm–5 năm; khoản 3: tù 5 năm–10 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng; khoản 3: rất nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm; khoản 3: 15 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 362 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 362. Tội ép buộc người có thẩm quyền trong hoạt động tư pháp làm trái pháp luật
1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn ép buộc người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng, thi hành án làm trái pháp luật gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 400.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:
a) Phạm tội 02 lần trở lên;
b) Dẫn đến ra bản án hoặc quyết định trái pháp luật;
c) Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn nguy hiểm, xảo quyệt khác;
d) Gây thiệt hại về tài sản từ 400.000.000 đồng đến dưới 2.000.000.000 đồng;
đ) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
a) Dẫn đến làm oan người vô tội, bỏ lọt tội phạm hoặc bỏ lọt người phạm tội;
b) Gây thiệt hại về tài sản 2.000.000.000 đồng trở lên.
4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 362 BLHS 2026 khác gì Điều 372 BLHS 2015?
So với Điều 372 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 362 có các thay đổi sau:
- Khoản 1: 50 triệu đồng → 100 triệu đồng; 200 triệu đồng → 400 triệu đồng
- Điểm d khoản 2: 200 triệu đồng → 400 triệu đồng; 1 tỷ đồng → 2 tỷ đồng
- Điểm b khoản 3: 1 tỷ đồng → 2 tỷ đồng
Ngoài ra còn điều chỉnh câu chữ ở điểm a khoản 3. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.
Khung hình phạt tội ép buộc người tiến hành tố tụng làm trái theo Điều 362
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | tù 6 tháng–3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | tù 2 năm–5 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 3 | tù 5 năm–10 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội ép buộc người có thẩm quyền trong hoạt động tư pháp làm trái pháp luật bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là tù 6 tháng–3 năm; mức cao nhất là 10 năm tù (khoản 3). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội ép buộc người tiến hành tố tụng làm trái là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2; 15 năm với khoản 3, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 362 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 372 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội ép buộc người tiến hành tố tụng làm trái cần dùng số Điều 362 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa tội ép buộc người tiến hành tố tụng làm trái
Kết quả một vụ án ép buộc người tiến hành tố tụng làm trái phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội ép buộc người tiến hành tố tụng làm trái thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →