Tội vi phạm quy định về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa được quy định tại Điều 190 Bộ luật Hình sự 2026 (tội danh mới, không có trong BLHS 2015), áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 7 năm tù. Đây là tội danh mới, lần đầu được quy định trong Bộ luật Hình sự.
Luật sư Trần Duy Huy tóm tắt điểm khác giữa luật cũ và mới, các khung hình phạt và vai trò của luật sư bào chữa tội vi phạm về tài sản mã hóa đối với người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 190 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Không có (quy định mới) |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: phạt tiền 2 tỷ–5 tỷ đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm; khoản 2: phạt tiền 5 tỷ–10 tỷ đồng, tù 3 năm–7 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 79) |
Toàn văn Điều 190 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 190. Tội vi phạm quy định về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa
1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 157, 158, 278 và 316 của Bộ luật này, thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 2.000.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 5.000.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Chào bán, phát hành tài sản mã hóa trái quy định của pháp luật;
b) Cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa trái phép;
c) Sử dụng thông tin nội bộ để mua, bán tài sản mã hóa;
d) Thao túng thị trường tài sản mã hóa;
đ) Tổ chức, thực hiện giao dịch hoặc làm trung gian cho người khác mua, bán, trao đổi, tặng cho, sử dụng tài sản mã hóa để thực hiện các hành vi trái quy định của pháp luật.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 5.000.000.000 đồng đến 10.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Thu lợi bất chính 2.000.000.000 đồng trở lên;
d) Gây thiệt hại về tài sản 5.000.000.000 đồng trở lên;
đ) Tái phạm nguy hiểm.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
4. Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:
a) Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 5.000.000.000 đồng đến 10.000.000.000 đồng;
b) Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 10.000.000.000 đồng đến 20.000.000.000 đồng;
c) Trường hợp quy định tại Điều 81 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
d) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Dấu hiệu pháp lý của tội vi phạm về tài sản mã hóa
Điều 190 xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực tài sản mã hóa:
- Chào bán, phát hành tài sản mã hóa trái quy định của pháp luật; cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa trái phép.
- Sử dụng thông tin nội bộ để mua, bán tài sản mã hóa; thao túng thị trường tài sản mã hóa.
- Tổ chức, thực hiện giao dịch hoặc làm trung gian mua, bán, trao đổi, tặng cho, sử dụng tài sản mã hóa để thực hiện hành vi trái pháp luật.
Điều kiện truy cứu: thu lợi bất chính từ 500 triệu đồng hoặc gây thiệt hại từ 1 tỷ đồng. Nếu hành vi đã cấu thành lừa đảo (Điều 157), lạm dụng tín nhiệm (Điều 158), chiếm đoạt tài sản bằng phương tiện điện tử (Điều 278) hoặc rửa tiền (Điều 316), người phạm tội bị xử lý theo các điều đó.
Khung hình phạt tội vi phạm về tài sản mã hóa theo Điều 190
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | phạt tiền 2 tỷ–5 tỷ đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | phạt tiền 5 tỷ–10 tỷ đồng, tù 3 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
Áp dụng chuyển tiếp: Đây là tội danh mới nên không áp dụng cho hành vi thực hiện trước 0 giờ ngày 01/3/2027. Xem chi tiết tại bài hồi tố Bộ luật Hình sự 2026: trường hợp nào được hưởng?
Câu hỏi thường gặp
Tội vi phạm quy định về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là phạt tiền 2 tỷ–5 tỷ đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm; mức cao nhất là 7 năm tù (khoản 2). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội vi phạm về tài sản mã hóa là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Doanh nghiệp có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm về tài sản mã hóa không?
Có. Điều 190 thuộc danh sách tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự tại Điều 79, khi đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 78.
Mua bán, đầu tư tiền mã hóa có bị xử lý hình sự không?
Không, nếu thực hiện hợp pháp. Điều 190 xử lý các hành vi vi phạm như phát hành, cung cấp dịch vụ trái phép, thao túng thị trường, sử dụng thông tin nội bộ hoặc dùng tài sản mã hóa cho hành vi trái pháp luật.
Doanh nghiệp có bị xử lý về tội này không?
Có. Pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này theo Điều 79, với mức phạt tiền từ 5 tỷ đồng ở khung cơ bản.
Luật sư bào chữa tội vi phạm về tài sản mã hóa
Trong vụ án vi phạm về tài sản mã hóa, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội vi phạm về tài sản mã hóa thường tập trung vào:
- Đánh giá mô hình kinh doanh, dự án tài sản mã hóa có thuộc hành vi bị cấm hay không.
- Làm rõ số tiền thu lợi bất chính hoặc thiệt hại, là điều kiện bắt buộc để truy cứu.
- Phân biệt với lừa đảo, rửa tiền để tránh bị áp dụng tội danh nặng hơn khi không đủ căn cứ.
- Tư vấn tuân thủ cho doanh nghiệp trước khi triển khai dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →