Tội sử dụng trái phép tài sản được quy định tại Điều 160 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 177 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 7 năm tù.
Bài viết dưới đây, Luật sư Trần Duy Huy đối chiếu điều luật cũ và mới, phân tích khung hình phạt và những việc một luật sư bào chữa tội sử dụng trái phép tài sản có thể làm cho người bị buộc tội hoặc cho phía bị hại.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 160 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 177 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: phạt tiền 20 triệu–100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm, tù 3 tháng–2 năm; khoản 2: phạt tiền 100 triệu–200 triệu đồng, tù 1 năm–5 năm; khoản 3: tù 3 năm–7 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng; khoản 3: nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm; khoản 3: 10 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 160 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 160. Tội sử dụng trái phép tài sản
1. Người nào vì vụ lợi mà sử dụng trái phép tài sản của người khác trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng, đã bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc dưới 1.000.000.000 đồng nhưng tài sản là di vật, cổ vật, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 204 và Điều 205 của Bộ luật này, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Tài sản trị giá từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng;
b) Tài sản là bảo vật quốc gia;
c) Phạm tội 02 lần trở lên;
d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
đ) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội sử dụng trái phép tài sản trị giá 3.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.
4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 160 BLHS 2026 khác gì Điều 177 BLHS 2015?
So với Điều 177 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 160 có các thay đổi sau:
- Khoản 1: 100 triệu đồng → 200 triệu đồng; 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng
- Điểm a khoản 2: 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng; 1,5 tỷ đồng → 3 tỷ đồng
- Khoản 3: 1,5 tỷ đồng → 3 tỷ đồng
- Khoản 1: mức phạt “tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm” → “tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm”
- Khoản 2: mức phạt “tiền từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm” → “tiền từ 100 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm”
- Khoản 4: mức phạt “tiền từ 5 triệu đồng đến 20 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm” → “tiền từ 10 triệu đồng đến 40 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”
Khung hình phạt tội sử dụng trái phép tài sản theo Điều 160
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | phạt tiền 20 triệu–100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm, tù 3 tháng–2 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | phạt tiền 100 triệu–200 triệu đồng, tù 1 năm–5 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 3 | tù 3 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội sử dụng trái phép tài sản bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là phạt tiền 20 triệu–100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm, tù 3 tháng–2 năm; mức cao nhất là 7 năm tù (khoản 2). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội sử dụng trái phép tài sản là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2; 10 năm với khoản 3, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 160 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 177 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội sử dụng trái phép tài sản cần dùng số Điều 160 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa và bảo vệ bị hại trong vụ án sử dụng trái phép tài sản
Kết quả một vụ án sử dụng trái phép tài sản phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội sử dụng trái phép tài sản thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Với phía bị hại, luật sư bảo vệ bị hại trong vụ án sử dụng trái phép tài sản giúp theo dõi tiến độ giải quyết, đề nghị điều tra đúng người, đúng tội, yêu cầu trả lại tài sản, bồi thường giá trị tài sản bị chiếm đoạt hoặc hư hỏng và trình bày quan điểm tại phiên tòa.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →