Điều 155 Bộ luật Hình sự 2026: tội công nhiên chiếm đoạt tài sản

21/11/2026

// Tác giả

admin

Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 155 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 172 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 20 năm tù.

Bài viết dưới đây, Luật sư Trần Duy Huy đối chiếu điều luật cũ và mới, phân tích khung hình phạt và những việc một luật sư bào chữa tội công nhiên chiếm đoạt tài sản có thể làm cho người bị buộc tội hoặc cho phía bị hại.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 155 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 172 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
Mức phạtkhoản 1: cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm; khoản 2: tù 2 năm–7 năm; khoản 3: tù 7 năm–15 năm; khoản 4: tù 12 năm–20 năm
Loại tội phạmkhoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng; khoản 3: rất nghiêm trọng; khoản 4: đặc biệt nghiêm trọng (Điều 9)
Thời hiệu truy cứukhoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm; khoản 3: 15 năm; khoản 4: 20 năm (Điều 29)
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổiKhông chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12)
Pháp nhân thương mạiKhông thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79)

Toàn văn Điều 155 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 155. Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản

1. Người nào công nhiên chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc dưới 5.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản quy định tại Chương này mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 151, 152, 153, 154, 156, 157, 158 và 278 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của bị hại và gia đình họ.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 400.000.000 đồng;

b) Hành hung để tẩu thoát;

c) Tái phạm nguy hiểm;

d) Chiếm đoạt tài sản là hàng cứu trợ.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 400.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;

b) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên;

b) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 155 BLHS 2026 khác gì Điều 172 BLHS 2015?

So với Điều 172 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 155 có các thay đổi sau:

  • Khoản 1: 2 triệu đồng → 5 triệu đồng; 50 triệu đồng → 100 triệu đồng
  • Điểm a khoản 2: 50 triệu đồng → 100 triệu đồng; 200 triệu đồng → 400 triệu đồng
  • Điểm a khoản 3: 200 triệu đồng → 400 triệu đồng; 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng
  • Điểm a khoản 4: 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng
  • Khoản 5: mức phạt “tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng” → “tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng”
  • Bỏ điểm đ khoản 2 (BLHS 2015): “(được bãi bỏ)”
  • Bỏ điểm b khoản 3 (BLHS 2015): “(được bãi bỏ)”
  • Bỏ điểm b khoản 4 (BLHS 2015): “(được bãi bỏ)”

Ngoài ra còn điều chỉnh câu chữ ở điểm a khoản 1, điểm d khoản 1. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.

Ngưỡng truy cứu nâng từ 2 triệu lên 5 triệu đồng; các mốc định khung tăng tương ứng lên 100 triệu, 400 triệu và 1 tỷ đồng.

Dấu hiệu pháp lý của tội công nhiên chiếm đoạt tài sản

Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản có các dấu hiệu chính:

  • Hành vi: công khai lấy tài sản trong lúc chủ tài sản không có điều kiện ngăn cản, như lợi dụng hỏa hoạn, tai nạn giao thông, thiên tai.
  • Giá trị: từ 5 triệu đồng trở lên, hoặc dưới 5 triệu đồng nhưng thuộc trường hợp tại khoản 1 như đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt, đã bị kết án mà chưa được xóa án tích.
  • Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi trở lên.

Khung hình phạt tội công nhiên chiếm đoạt tài sản theo Điều 155

KhoảnMức phạtLoại tội phạmThời hiệu
Khoản 1cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 nămÍt nghiêm trọng05 năm
Khoản 2tù 2 năm–7 nămNghiêm trọng10 năm
Khoản 3tù 7 năm–15 nămRất nghiêm trọng15 năm
Khoản 4tù 12 năm–20 nămĐặc biệt nghiêm trọng20 năm

Phân biệt tội công nhiên chiếm đoạt tài sản với các tội gần

Tội danhĐiều luật (BLHS 2026)Điểm khácMức cao nhất
Tội cướp giật tài sảnĐiều 154Giật nhanh tài sản rồi tẩu thoáttù chung thân
Tội trộm cắp tài sảnĐiều 156Lén lút lấy tài sản, chủ tài sản không biết20 năm tù
Tội cướp tài sảnĐiều 151Dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắctù chung thân

Câu hỏi thường gặp

Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản bị phạt bao nhiêu năm tù?

Khung nhẹ nhất (khoản 1) là cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm; mức cao nhất là 20 năm tù (khoản 4). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội công nhiên chiếm đoạt tài sản là bao lâu?

05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2; 15 năm với khoản 3; 20 năm với khoản 4, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.

Điều 155 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 172 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội công nhiên chiếm đoạt tài sản cần dùng số Điều 155 theo bộ luật mới.

Hôi của khi xe chở hàng gặp tai nạn có phạm tội không?

Có thể bị xử lý về tội công nhiên chiếm đoạt tài sản nếu giá trị tài sản chiếm đoạt từ 5 triệu đồng trở lên hoặc thuộc trường hợp tại khoản 1. Dưới mức này, hành vi vẫn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.

Luật sư bào chữa và bảo vệ bị hại trong vụ án công nhiên chiếm đoạt tài sản

Trong vụ án công nhiên chiếm đoạt tài sản, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.

Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội công nhiên chiếm đoạt tài sản thường tập trung vào:

  • Kiểm tra kết luận định giá, vì giá trị tài sản quyết định có phạm tội hay không và khung nào.
  • Đề nghị áp dụng ngưỡng mới 5 triệu đồng có lợi hơn từ ngày 01/3/2027.
  • Làm rõ hoàn cảnh khách quan để phân biệt với trộm cắp, cướp giật.
  • Hỗ trợ trả lại tài sản, bồi thường để có tình tiết giảm nhẹ.

Với phía bị hại, luật sư bảo vệ bị hại trong vụ án công nhiên chiếm đoạt tài sản giúp theo dõi tiến độ giải quyết, đề nghị điều tra đúng người, đúng tội, yêu cầu trả lại tài sản hoặc bồi thường giá trị tài sản bị chiếm đoạt và trình bày quan điểm tại phiên tòa.

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 154 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 156 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo