Điều 259 BLHS 2026: tội vi phạm điều khiển phương tiện đường thủy

22/11/2026

// Tác giả

admin

Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy được quy định tại Điều 259 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 272 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 15 năm tù.

Dưới đây là toàn văn điều luật, bảng khung hình phạt và phần giải đáp của Luật sư Trần Duy Huy, kèm những việc luật sư bào chữa tội vi phạm điều khiển phương tiện đường thủy thường làm trong loại vụ án này.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 259 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 272 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
Mức phạtkhoản 1: phạt tiền 60 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 1 năm–5 năm; khoản 2: tù 3 năm–10 năm; khoản 3: tù 7 năm–15 năm
Loại tội phạmkhoản 1: nghiêm trọng; khoản 2: rất nghiêm trọng; khoản 3: rất nghiêm trọng (Điều 9)
Thời hiệu truy cứukhoản 1: 10 năm; khoản 2: 15 năm; khoản 3: 15 năm (Điều 29)
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổiKhông chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12)
Pháp nhân thương mạiKhông thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79)

Toàn văn Điều 259 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 259. Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy

1. Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường thủy mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường thủy gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến dưới 122%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 200.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Không có giấy chứng nhận khả năng chuyên môn hoặc chứng chỉ chuyên môn theo quy định và gây thiệt hại thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b hoặc c khoản 1 Điều này;

b) Trong tình trạng mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định, có sử dụng chất ma túy hoặc chất kích thích mạnh khác;

c) Bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn;

d) Không chấp hành hiệu lệnh của người chỉ huy hoặc người có thẩm quyền điều khiển, giữ gìn trật tự, an toàn giao thông đường thủy;

đ) Làm chết 02 người;

e) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 122% trở lên;

g) Gây thiệt hại về tài sản 3.000.000.000 đồng trở lên.

3. Phạm tội trong trường hợp làm chết 03 người trở lên, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 259 BLHS 2026 khác gì Điều 272 BLHS 2015?

So với Điều 272 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 259 có các thay đổi sau:

  • Điểm c khoản 1: “121%” → “dưới 122%”
  • Điểm d khoản 1: 100 triệu đồng → 200 triệu đồng; 500 triệu đồng → 3 tỷ đồng
  • Điểm e khoản 2: “đến 200%” → “trở lên”
  • Điểm g khoản 2: 1,5 tỷ đồng → 3 tỷ đồng
  • Khoản 1: mức phạt “tiền từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm” → “tiền từ 60 triệu đồng đến 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm”
  • Bổ sung điểm a khoản 2: “Không có giấy chứng nhận khả năng chuyên môn hoặc chứng chỉ chuyên môn theo quy định và gây thiệt hại thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b…”
  • Bổ sung khoản 3: “Phạm tội trong trường hợp làm chết 03 người trở lên, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.”
  • Bỏ điểm a khoản 2 (BLHS 2015): “Không có bằng, giấy chứng nhận khả năng chuyên môn hoặc chứng chỉ chuyên môn phù hợp với chức danh, loại phương tiện theo quy định;”
  • Bỏ điểm g khoản 2 (BLHS 2015): “Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.”
  • Bỏ khoản 3 (BLHS 2015): “Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:”

Ngoài ra còn 3 thay đổi khác; điều chỉnh câu chữ ở điểm b khoản 2. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.

Khung hình phạt tội vi phạm điều khiển phương tiện đường thủy theo Điều 259

KhoảnMức phạtLoại tội phạmThời hiệu
Khoản 1phạt tiền 60 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 1 năm–5 nămNghiêm trọng10 năm
Khoản 2tù 3 năm–10 nămRất nghiêm trọng15 năm
Khoản 3tù 7 năm–15 nămRất nghiêm trọng15 năm

Câu hỏi thường gặp

Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy bị phạt bao nhiêu năm tù?

Khung nhẹ nhất (khoản 1) là phạt tiền 60 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 1 năm–5 năm; mức cao nhất là 15 năm tù (khoản 2). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội vi phạm điều khiển phương tiện đường thủy là bao lâu?

10 năm với khoản 1; 15 năm với khoản 2; 15 năm với khoản 3, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.

Điều 259 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 272 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội vi phạm điều khiển phương tiện đường thủy cần dùng số Điều 259 theo bộ luật mới.

Luật sư bào chữa tội vi phạm điều khiển phương tiện đường thủy

Trong vụ án vi phạm điều khiển phương tiện đường thủy, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.

Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội vi phạm điều khiển phương tiện đường thủy thường tập trung vào:

  • Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
  • Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
  • Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
  • Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 258 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 260 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo