Điều 189 BLHS 2026: tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng

22/11/2026

// Tác giả

admin

Tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng được quy định tại Điều 189 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 206 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 20 năm tù.

Luật sư Trần Duy Huy tóm tắt điểm khác giữa luật cũ và mới, các khung hình phạt và vai trò của luật sư bào chữa tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng đối với người bị buộc tội và gia đình.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 189 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 206 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
Mức phạtkhoản 1: phạt tiền 100 triệu–600 triệu đồng, tù 6 tháng–3 năm; khoản 2: tù 3 năm–7 năm; khoản 3: tù 7 năm–12 năm; khoản 4: tù 12 năm–20 năm
Loại tội phạmkhoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng; khoản 3: rất nghiêm trọng; khoản 4: đặc biệt nghiêm trọng (Điều 9)
Thời hiệu truy cứukhoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm; khoản 3: 15 năm; khoản 4: 20 năm (Điều 29)
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổiKhông chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12)
Pháp nhân thương mạiKhông thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79)

Toàn văn Điều 189 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 189. Tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm h khoản này gây thiệt hại cho cơ quan, tổ chức, cá nhân từ 400.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng hoặc thực hiện một trong các hành vi quy định tại các điểm i, k và l khoản này, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 600.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Cấp tín dụng cho trường hợp không được cấp tín dụng, trừ trường hợp cấp dưới hình thức phát hành thẻ tín dụng;

b) Cấp tín dụng không có bảo đảm hoặc cấp tín dụng với điều kiện ưu đãi cho đối tượng bị hạn chế cấp tín dụng theo quy định của pháp luật;

c) Vi phạm quy định của pháp luật về tỷ lệ bảo đảm an toàn cho hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài;

d) Cố ý nâng khống giá trị tài sản bảo đảm khi định giá để cấp tín dụng đối với trường hợp phải có tài sản bảo đảm;

đ) Vi phạm quy định của pháp luật về tổng mức dư nợ cấp tín dụng đối với đối tượng bị hạn chế cấp tín dụng;

e) Cấp tín dụng vượt giới hạn so với vốn tự có đối với một khách hàng và người có liên quan, trừ trường hợp có chấp thuận của người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật;

g) Vi phạm quy định của pháp luật về góp vốn, giới hạn góp vốn, mua cổ phần, điều kiện cấp tín dụng;

h) Phát hành, cung ứng, sử dụng và chấp nhận phương tiện thanh toán không hợp pháp; làm giả chứng từ thanh toán, phương tiện thanh toán; sử dụng chứng từ thanh toán, phương tiện thanh toán giả;

i) Kinh doanh vàng trái phép hoặc ngoại hối trái phép hoặc vi phạm quy định pháp luật về việc chuyển tiền ra nước ngoài, thu lợi bất chính từ 300.000.000 đồng đến dưới 600.000.000 đồng;

k) Mở hộ, cho thuê, bán tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng mà không phải là thẻ trả trước vô danh, ví điện tử, tài khoản tiền di động hoặc tài khoản khác có chức năng quản lý, giao dịch tiền, tài sản của mình, thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

l) Tiến hành hoạt động ngân hàng, hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, thu lợi bất chính từ 300.000.000 đồng đến dưới 600.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Thực hiện một trong các hành vi quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm h khoản 1 Điều này, gây thiệt hại cho cơ quan, tổ chức, cá nhân từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng;

b) Kinh doanh vàng trái phép hoặc ngoại hối trái phép hoặc vi phạm quy định pháp luật về việc chuyển tiền ra nước ngoài, thu lợi bất chính từ 600.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;

c) Mở hộ, cho thuê, bán tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng mà không phải là thẻ trả trước vô danh, ví điện tử, tài khoản tiền di động hoặc tài khoản khác có chức năng quản lý, giao dịch tiền, tài sản của mình, thu lợi bất chính từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

d) Tiến hành hoạt động ngân hàng, hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, thu lợi bất chính từ 600.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 12 năm:

a) Thực hiện một trong các hành vi quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm h khoản 1 Điều này, gây thiệt hại cho cơ quan, tổ chức, cá nhân từ 3.000.000.000 đồng đến dưới 6.000.000.000 đồng;

b) Kinh doanh vàng trái phép hoặc ngoại hối trái phép hoặc vi phạm quy định pháp luật về việc chuyển tiền ra nước ngoài, thu lợi bất chính từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 2.000.000.000 đồng;

c) Mở hộ, cho thuê, bán tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng mà không phải là thẻ trả trước vô danh, ví điện tử, tài khoản tiền di động hoặc tài khoản khác có chức năng quản lý, giao dịch tiền, tài sản của mình, thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;

d) Tiến hành hoạt động ngân hàng, hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, thu lợi bất chính từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 2.000.000.000 đồng.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:

a) Thực hiện một trong các hành vi quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm h khoản 1 Điều này, gây thiệt hại cho cơ quan, tổ chức, cá nhân 6.000.000.000 đồng trở lên;

b) Kinh doanh vàng trái phép hoặc ngoại hối trái phép hoặc vi phạm quy định pháp luật về việc chuyển tiền ra nước ngoài, thu lợi bất chính 2.000.000.000 đồng trở lên;

c) Mở hộ, cho thuê, bán tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng mà không phải là thẻ trả trước vô danh, ví điện tử, tài khoản tiền di động hoặc tài khoản khác có chức năng quản lý, giao dịch tiền, tài sản của mình, thu lợi bất chính 1.000.000.000 đồng trở lên;

d) Tiến hành hoạt động ngân hàng, hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, thu lợi bất chính 2.000.000.000 đồng trở lên.

5. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 189 BLHS 2026 khác gì Điều 206 BLHS 2015?

So với Điều 206 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 189 có các thay đổi sau:

  • Khoản 2: “gây thiệt hại về tài sản từ 300.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng,” → “thuộc một trong các trường hợp sau đây,”
  • Khoản 4: “gây thiệt hại về tài sản 3.000.000.000 đồng trở lên,” → “thuộc một trong các trường hợp sau đây,”
  • Bổ sung khoản 1: “Người nào thực hiện một trong các hành vi quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm h khoản này gây thiệt hại cho cơ quan, tổ chức, cá nhân từ 400.000.000 đồng…”
  • Bổ sung điểm i khoản 1: “Kinh doanh vàng trái phép hoặc ngoại hối trái phép hoặc vi phạm quy định pháp luật về việc chuyển tiền ra nước ngoài, thu lợi bất chính từ 300.000.000 đồng đến…”
  • Bổ sung điểm k khoản 1: “Mở hộ, cho thuê, bán tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng mà không phải là thẻ trả trước vô danh, ví điện tử, tài khoản tiền di động hoặc tài khoản khác có chức…”
  • Bổ sung điểm l khoản 1: “Tiến hành hoạt động ngân hàng, hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, thu lợi bất chính từ…”
  • Bổ sung điểm a khoản 2: “Thực hiện một trong các hành vi quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm h khoản 1 Điều này, gây thiệt hại cho cơ quan, tổ chức, cá nhân từ 1.000.000.000 đồng…”
  • Bổ sung điểm b khoản 2: “Kinh doanh vàng trái phép hoặc ngoại hối trái phép hoặc vi phạm quy định pháp luật về việc chuyển tiền ra nước ngoài, thu lợi bất chính từ 600.000.000 đồng đến…”
  • Bổ sung điểm c khoản 2: “Mở hộ, cho thuê, bán tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng mà không phải là thẻ trả trước vô danh, ví điện tử, tài khoản tiền di động hoặc tài khoản khác có chức…”
  • Bổ sung điểm d khoản 2: “Tiến hành hoạt động ngân hàng, hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, thu lợi bất chính từ…”

Ngoài ra còn 13 thay đổi khác; điều chỉnh câu chữ ở điểm c khoản 1, điểm d khoản 1, điểm h khoản 1. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.

Khung hình phạt tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng theo Điều 189

KhoảnMức phạtLoại tội phạmThời hiệu
Khoản 1phạt tiền 100 triệu–600 triệu đồng, tù 6 tháng–3 nămÍt nghiêm trọng05 năm
Khoản 2tù 3 năm–7 nămNghiêm trọng10 năm
Khoản 3tù 7 năm–12 nămRất nghiêm trọng15 năm
Khoản 4tù 12 năm–20 nămĐặc biệt nghiêm trọng20 năm

Câu hỏi thường gặp

Tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng bị phạt bao nhiêu năm tù?

Khung nhẹ nhất (khoản 1) là phạt tiền 100 triệu–600 triệu đồng, tù 6 tháng–3 năm; mức cao nhất là 20 năm tù (khoản 4). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng là bao lâu?

05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2; 15 năm với khoản 3; 20 năm với khoản 4, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.

Điều 189 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 206 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng cần dùng số Điều 189 theo bộ luật mới.

Luật sư bào chữa tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng

Kết quả một vụ án vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.

Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng thường tập trung vào:

  • Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
  • Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
  • Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
  • Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 188 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 190 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo