Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 152 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 169 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là tù chung thân.
Bài viết dưới đây, Luật sư Trần Duy Huy đối chiếu điều luật cũ và mới, phân tích khung hình phạt và những việc một luật sư bào chữa tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản có thể làm cho người bị buộc tội hoặc cho phía bị hại.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 152 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 169 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: tù 2 năm–7 năm; khoản 2: tù 5 năm–12 năm; khoản 3: tù 10 năm–18 năm; khoản 4: tù 15 năm–20 năm, tù chung thân; chuẩn bị phạm tội: tù 1 năm–5 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: nghiêm trọng; khoản 2: rất nghiêm trọng; khoản 3: đặc biệt nghiêm trọng; khoản 4: đặc biệt nghiêm trọng; chuẩn bị phạm tội: nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 10 năm; khoản 2: 15 năm; khoản 3: 20 năm; khoản 4: 20 năm; chuẩn bị phạm tội: 10 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Chịu trách nhiệm hình sự khi thuộc khoản 2, khoản 3, khoản 4 (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 152 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 152. Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản
1. Người nào bắt cóc người khác làm con tin nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Dùng vũ khí, phương tiện hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác;
d) Đối với người dưới 16 tuổi;
đ) Đối với 02 người trở lên;
e) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
g) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến dưới 31%;
h) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
i) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 18 năm:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
b) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến dưới 61%.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
b) Làm chết người;
c) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên.
5. Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
6. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 152 BLHS 2026 khác gì Điều 169 BLHS 2015?
So với Điều 169 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 152 có các thay đổi sau:
- Điểm g khoản 2: “30%” → “dưới 31%”
- Điểm b khoản 3: “60%” → “dưới 61%”
- Khoản 6: mức phạt “tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản” → “tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản”
Khung hình phạt tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản theo Điều 152
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | tù 2 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 2 | tù 5 năm–12 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
| Khoản 3 | tù 10 năm–18 năm | Đặc biệt nghiêm trọng | 20 năm |
| Khoản 4 | tù 15 năm–20 năm, tù chung thân | Đặc biệt nghiêm trọng | 20 năm |
| Chuẩn bị phạm tội | tù 1 năm–5 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là tù 2 năm–7 năm; mức cao nhất là tù chung thân (khoản 3). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi có phải chịu trách nhiệm hình sự về tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản không?
Có, nhưng chỉ khi hành vi thuộc khoản 2, khoản 3, khoản 4 (tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng), theo khoản 2 Điều 12 Bộ luật Hình sự 2026. Việc xử lý người dưới 18 tuổi còn theo Luật Tư pháp người chưa thành niên.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản là bao lâu?
10 năm với khoản 1; 15 năm với khoản 2; 20 năm với khoản 3; 20 năm với khoản 4; 10 năm với chuẩn bị phạm tội, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 152 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 169 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản cần dùng số Điều 152 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa và bảo vệ bị hại trong vụ án bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản
Trong vụ án bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Với phía bị hại, luật sư bảo vệ bị hại trong vụ án bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản giúp theo dõi tiến độ giải quyết, đề nghị điều tra đúng người, đúng tội, yêu cầu trả lại tài sản, bồi thường giá trị tài sản bị chiếm đoạt hoặc hư hỏng và trình bày quan điểm tại phiên tòa.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →