Tội cưỡng đoạt tài sản được quy định tại Điều 153 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 20 năm tù.
Dưới đây là toàn văn điều luật, bảng khung hình phạt và phần giải đáp của Luật sư Trần Duy Huy, kèm những việc luật sư bào chữa tội cưỡng đoạt tài sản thường làm trong loại vụ án này.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 153 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: tù 1 năm–5 năm; khoản 2: tù 3 năm–10 năm; khoản 3: tù 7 năm–15 năm; khoản 4: tù 12 năm–20 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: nghiêm trọng; khoản 2: rất nghiêm trọng; khoản 3: rất nghiêm trọng; khoản 4: đặc biệt nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 10 năm; khoản 2: 15 năm; khoản 3: 15 năm; khoản 4: 20 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Chịu trách nhiệm hình sự khi thuộc khoản 2, khoản 3, khoản 4 (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 153 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 153. Tội cưỡng đoạt tài sản
1. Người nào đe dọa sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu hoặc người không có khả năng tự vệ;
d) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
đ) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
e) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
b) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
b) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 153 BLHS 2026 khác gì Điều 170 BLHS 2015?
So với Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 153 có các thay đổi sau:
- Khoản 5: mức phạt “tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản” → “tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản”
Nội dung tội cưỡng đoạt tài sản về cơ bản giữ nguyên; thay đổi chính là nâng mức phạt tiền bổ sung ở khoản 5.
Dấu hiệu pháp lý của tội cưỡng đoạt tài sản
Tội cưỡng đoạt tài sản có các dấu hiệu chính:
- Hành vi: đe dọa sẽ dùng vũ lực (không phải ngay tức khắc) hoặc dùng thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác, như dọa tung ảnh, thông tin đời tư, dọa gây hại người thân.
- Mục đích: buộc người bị đe dọa phải giao tài sản; tội hoàn thành khi thực hiện hành vi đe dọa nhằm chiếm đoạt, không phụ thuộc đã nhận được tài sản.
- Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi; người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chịu trách nhiệm ở các khung rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng (từ khoản 2).
Không có ngưỡng giá trị tài sản tối thiểu để cấu thành tội; giá trị tài sản chỉ dùng để xác định khung hình phạt.
Khung hình phạt tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 153
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | tù 1 năm–5 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 2 | tù 3 năm–10 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
| Khoản 3 | tù 7 năm–15 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
| Khoản 4 | tù 12 năm–20 năm | Đặc biệt nghiêm trọng | 20 năm |
Phân biệt tội cưỡng đoạt tài sản với các tội gần
| Tội danh | Điều luật (BLHS 2026) | Điểm khác | Mức cao nhất |
|---|---|---|---|
| Tội cướp tài sản | Điều 151 | Dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc làm nạn nhân không thể chống cự | tù chung thân |
| Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản | Điều 157 | Dùng thủ đoạn gian dối để nạn nhân tự nguyện giao tài sản, không đe dọa | tù chung thân |
Câu hỏi thường gặp
Tội cưỡng đoạt tài sản bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là tù 1 năm–5 năm; mức cao nhất là 20 năm tù (khoản 4). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi có phải chịu trách nhiệm hình sự về tội cưỡng đoạt tài sản không?
Có, nhưng chỉ khi hành vi thuộc khoản 2, khoản 3, khoản 4 (tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng), theo khoản 2 Điều 12 Bộ luật Hình sự 2026. Việc xử lý người dưới 18 tuổi còn theo Luật Tư pháp người chưa thành niên.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội cưỡng đoạt tài sản là bao lâu?
10 năm với khoản 1; 15 năm với khoản 2; 15 năm với khoản 3; 20 năm với khoản 4, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 153 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội cưỡng đoạt tài sản cần dùng số Điều 153 theo bộ luật mới.
Dọa tung ảnh nhạy cảm để đòi tiền là tội gì?
Thường là tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 153, vì đây là thủ đoạn uy hiếp tinh thần nhằm chiếm đoạt tài sản. Khung cơ bản là tù từ 01 năm đến 05 năm.
Đe dọa để đòi nợ có phạm tội cưỡng đoạt tài sản không?
Thông thường không, nếu khoản nợ có thật và người đòi chỉ nhằm lấy lại đúng khoản nợ. Nếu đe dọa để lấy nhiều hơn khoản nợ hoặc khoản nợ không có thật, có thể bị xử lý về tội này; hành vi đe dọa, giữ người còn có thể cấu thành tội khác.
Luật sư bào chữa và bảo vệ bị hại trong vụ án cưỡng đoạt tài sản
Trong vụ án cưỡng đoạt tài sản, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội cưỡng đoạt tài sản thường tập trung vào:
- Làm rõ tính chất lời đe dọa và mục đích chiếm đoạt, nhất là trong các vụ liên quan đến đòi nợ, tranh chấp tài sản.
- Đánh giá chứng cứ điện tử như tin nhắn, ghi âm, cuộc gọi về nội dung và hoàn cảnh.
- Đề nghị xác định đúng tội danh khi không có yếu tố chiếm đoạt hoặc chỉ là tranh chấp dân sự.
- Hỗ trợ trả lại tài sản, bồi thường để có tình tiết giảm nhẹ.
Với phía bị hại, luật sư bảo vệ bị hại trong vụ án cưỡng đoạt tài sản giúp theo dõi tiến độ giải quyết, đề nghị điều tra đúng người, đúng tội, lưu giữ tin nhắn, ghi âm làm chứng cứ, yêu cầu trả lại tài sản, bồi thường và đề nghị biện pháp bảo vệ khi tiếp tục bị đe dọa và trình bày quan điểm tại phiên tòa.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →