Tội tổ chức, môi giới mua bán hoặc chiếm đoạt mô không tái sinh, bộ phận cơ thể người được quy định tại Điều 136 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 154 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 20 năm tù.
Bài viết dưới đây, Luật sư Trần Duy Huy đối chiếu điều luật cũ và mới, phân tích khung hình phạt và những việc một luật sư bào chữa tội mua bán, chiếm đoạt bộ phận cơ thể người có thể làm cho người bị buộc tội hoặc cho phía bị hại.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 136 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 154 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: tù 2 năm–5 năm; khoản 2: tù 5 năm–10 năm; khoản 3: tù 10 năm–20 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: nghiêm trọng; khoản 2: rất nghiêm trọng; khoản 3: đặc biệt nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 10 năm; khoản 2: 15 năm; khoản 3: 20 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 136 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 136. Tội tổ chức, môi giới mua bán hoặc chiếm đoạt mô không tái sinh, bộ phận cơ thể người
1. Người nào tổ chức, môi giới mua bán mô không tái sinh, bộ phận cơ thể người khác hoặc chiếm đoạt mô không tái sinh, bộ phận cơ thể người khác, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
a) Có tổ chức;
b) Vì mục đích thương mại;
c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nghề nghiệp;
d) Đối với từ 02 người đến 05 người;
đ) Phạm tội 02 lần trở lên;
e) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến dưới 61%;
g) Phạm tội đối với người khuyết tật nặng, người khuyết tật đặc biệt nặng hoặc người dưới 18 tuổi.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm:
a) Có tính chất chuyên nghiệp;
b) Qua biên giới;
c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
d) Đối với 06 người trở lên;
đ) Gây chết người;
e) Tái phạm nguy hiểm.
4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 136 BLHS 2026 khác gì Điều 154 BLHS 2015?
So với Điều 154 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 136 có các thay đổi sau:
- Điểm e khoản 2: “60%” → “dưới 61%”
- Khoản 1: mức phạt “tù từ 03 năm đến 07 năm” → “tù từ 02 năm đến 05 năm”
- Khoản 2: mức phạt “tù từ 07 năm đến 15 năm” → “tù từ 05 năm đến 10 năm”
- Khoản 3: mức phạt “tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân” → “tù từ 10 năm đến 20 năm”
- Khoản 4: mức phạt “tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm” → “tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”
- Bổ sung điểm g khoản 2: “Phạm tội đối với người khuyết tật nặng, người khuyết tật đặc biệt nặng hoặc người dưới 18 tuổi.”
- Bổ sung điểm b khoản 3: “Qua biên giới;”
Khung hình phạt tội mua bán, chiếm đoạt bộ phận cơ thể người theo Điều 136
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | tù 2 năm–5 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 2 | tù 5 năm–10 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
| Khoản 3 | tù 10 năm–20 năm | Đặc biệt nghiêm trọng | 20 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội tổ chức, môi giới mua bán hoặc chiếm đoạt mô không tái sinh, bộ phận cơ thể người bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là tù 2 năm–5 năm; mức cao nhất là 20 năm tù (khoản 3). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội mua bán, chiếm đoạt bộ phận cơ thể người là bao lâu?
10 năm với khoản 1; 15 năm với khoản 2; 20 năm với khoản 3, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 136 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 154 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội mua bán, chiếm đoạt bộ phận cơ thể người cần dùng số Điều 136 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa và bảo vệ bị hại trong vụ án mua bán, chiếm đoạt bộ phận cơ thể người
Trong vụ án mua bán, chiếm đoạt bộ phận cơ thể người, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội mua bán, chiếm đoạt bộ phận cơ thể người thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Với phía bị hại, luật sư bảo vệ bị hại trong vụ án mua bán, chiếm đoạt bộ phận cơ thể người giúp theo dõi tiến độ giải quyết, đề nghị điều tra đúng người, đúng tội, yêu cầu bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, danh dự (chi phí cứu chữa, thu nhập bị mất, tổn thất tinh thần) và trình bày quan điểm tại phiên tòa.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →