Điều 33 Bộ luật Hình sự 2026 quy định về khái niệm hình phạt, thay cho Điều 30 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Hình phạt chỉ do Tòa án quyết định và là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước.
Bài viết dưới đây trình bày toàn văn điều luật, điểm khác so với luật cũ và cách quy định này được áp dụng trong vụ án; phần cuối nêu khi nào nên cần luật sư bào chữa giảm nhẹ hình phạt.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 33 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 30 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Thuộc | Chương VI – HÌNH PHẠT |
Toàn văn Điều 33 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 33. Khái niệm hình phạt
Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước được quy định trong Bộ luật này, do Tòa án quyết định áp dụng đối với người phạm tội hoặc pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người, pháp nhân thương mại đó.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 33 BLHS 2026 khác gì Điều 30 BLHS 2015?
Nội dung Điều 33 về cơ bản giữ nguyên Điều 30 Bộ luật Hình sự 2015; bộ luật mới chỉ điều chỉnh câu chữ ở đoạn, không thay đổi mức phạt và dấu hiệu định tội.
Nội dung chính của Điều 33
Hình phạt có các đặc điểm:
- Là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất, tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người bị kết án.
- Được quy định trong Bộ luật Hình sự; không có hình phạt ngoài các loại tại Điều 35, Điều 36.
- Chỉ Tòa án mới có quyền quyết định áp dụng, thông qua bản án.
- Áp dụng với người phạm tội hoặc pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự.
Hình phạt khác với biện pháp xử phạt hành chính hay kỷ luật, và khác với biện pháp tư pháp (Điều 49) như tịch thu vật liên quan đến tội phạm, bắt buộc chữa bệnh.
Câu hỏi thường gặp
Điều 33 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 30 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về khái niệm hình phạt cần dùng số Điều 33 theo bộ luật mới.
Cơ quan công an có quyền áp dụng hình phạt không?
Không. Chỉ Tòa án có quyền quyết định hình phạt. Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát chỉ áp dụng các biện pháp ngăn chặn, cưỡng chế trong tố tụng.
Hình phạt khác biện pháp tư pháp ở điểm nào?
Hình phạt là chế tài chính đối với tội phạm. Biện pháp tư pháp (Điều 49) có tính hỗ trợ, như tịch thu vật, tài sản liên quan đến tội phạm, buộc bồi thường, bắt buộc chữa bệnh.
Luật sư bào chữa để được áp dụng hình phạt phù hợp
Khi quy định này được áp dụng trong vụ án, luật sư bào chữa giảm nhẹ hình phạt thường hỗ trợ:
- Tư vấn các loại hình phạt có thể bị áp dụng ngay từ giai đoạn điều tra.
- Đề nghị hình phạt nhẹ hơn, không giam giữ khi đủ điều kiện.
- Bảo đảm hình phạt tuyên đúng loại, đúng mức luật định.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →