Điều 32 Bộ luật Hình sự 2026: căn cứ miễn trách nhiệm hình sự

21/11/2026

// Tác giả

admin

Điều 32 Bộ luật Hình sự 2026 quy định về căn cứ miễn trách nhiệm hình sự, thay cho Điều 29 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027.

Bài viết dưới đây trình bày toàn văn điều luật, điểm khác so với luật cũ và cách quy định này được áp dụng trong vụ án; phần cuối nêu khi nào nên cần luật sư đề nghị miễn trách nhiệm hình sự.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 32 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 29 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
ThuộcChương V – THỜI HIỆU TRUY CỨU TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ, MIỄN TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ

Toàn văn Điều 32 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 32. Căn cứ miễn trách nhiệm hình sự

1. Người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự trong quá trình khởi tố, điều tra, truy tố hoặc xét xử khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Khi có quyết định đại xá;

b) Do có sự thay đổi chính sách, pháp luật làm cho hành vi phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa;

c) Người phạm tội ít nghiêm trọng do vô ý, nghiêm trọng do vô ý gây thiệt hại đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm hoặc tài sản của người khác đã tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả và được bị hại hoặc người đại diện theo pháp luật của bị hại tự nguyện hòa giải và đề nghị miễn trách nhiệm hình sự;

d) Người phạm tội trong quá trình quản lý, thực hiện dự án, nhiệm vụ thuộc lĩnh vực đầu tư, sản xuất, kinh doanh, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số nhưng vì lợi ích chung, không tham nhũng mà dự án, nhiệm vụ đã hoàn thành và mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh, không gây thất thoát, lãng phí tài sản hoặc gây thất thoát, lãng phí tài sản nhưng đã khắc phục toàn bộ hậu quả thiệt hại;

đ) Trường hợp được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 31 của Bộ luật này mà đã khắc phục toàn bộ hậu quả thiệt hại và mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh;

e) Đề xuất, tham mưu, thẩm định, thẩm tra, quyết định hoặc tổ chức thực hiện nhiệm vụ, giải pháp đổi mới, sáng tạo trong thực thi công vụ nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của thực tiễn do chưa có quy định hoặc quy định không thống nhất, chưa phù hợp; đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; vì lợi ích chung, đem lại hiệu quả thiết thực; không tham nhũng, không vụ lợi; thiệt hại xảy ra do lỗi vô ý, đã chủ động báo cáo cấp có thẩm quyền, thực hiện kịp thời và đầy đủ các biện pháp cần thiết để phòng ngừa, kiểm soát, giảm thiểu và khắc phục thiệt hại.

Người thực hiện nhiệm vụ, giải pháp đổi mới, sáng tạo trong thực thi công vụ mà trái với Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, Hiến pháp; làm thay đổi, sai lệch nền tảng tư tưởng, lịch sử, văn hóa, giáo dục; gây phương hại đến quốc phòng, an ninh; làm thay đổi nguyên tắc, trình tự, thủ tục cơ bản trong tố tụng xâm phạm nghiêm trọng quyền con người, quyền công dân; can thiệp trái pháp luật vào hệ thống tiền tệ, dự trữ ngoại hối, ngân sách nhà nước, gây nguy cơ mất an ninh, an toàn tài chính quốc gia thì không được miễn trách nhiệm hình sự theo quy định của điểm này;

g) Các trường hợp khác do Bộ luật này quy định.

2. Người phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình sự trong quá trình khởi tố, điều tra, truy tố hoặc xét xử, khi có một trong các căn cứ sau đây:

a) Do chuyển biến của tình hình mà người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa;

b) Người phạm tội mắc bệnh hiểm nghèo dẫn đến không còn khả năng gây nguy hiểm cho xã hội nữa;

c) Trước khi hành vi phạm tội bị phát giác, người phạm tội tự thú, khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và điều tra tội phạm, cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả của tội phạm và lập công lớn hoặc có cống hiến đặc biệt, được Nhà nước và xã hội thừa nhận;

d) Người phạm tội ít nghiêm trọng do vô ý, nghiêm trọng do vô ý gây thiệt hại đến tính mạng của người khác đã tự nguyện bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả và được người đại diện theo pháp luật của bị hại tự nguyện hòa giải, đề nghị miễn trách nhiệm hình sự;

đ) Người phạm tội ít nghiêm trọng do cố ý gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm hoặc tài sản của người khác đã tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả và được bị hại hoặc người đại diện theo pháp luật của bị hại tự nguyện hòa giải, đề nghị miễn trách nhiệm hình sự;

e) Các trường hợp khác do Bộ luật này quy định.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 32 BLHS 2026 khác gì Điều 29 BLHS 2015?

So với Điều 29 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 32 có các thay đổi sau:

  • Bổ sung điểm b khoản 1: “Do có sự thay đổi chính sách, pháp luật làm cho hành vi phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa;”
  • Bổ sung điểm c khoản 1: “Người phạm tội ít nghiêm trọng do vô ý, nghiêm trọng do vô ý gây thiệt hại đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm hoặc tài sản của người khác đã tự nguyện sửa chữa,…”
  • Bổ sung điểm d khoản 1: “Người phạm tội trong quá trình quản lý, thực hiện dự án, nhiệm vụ thuộc lĩnh vực đầu tư, sản xuất, kinh doanh, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo,…”
  • Bổ sung điểm đ khoản 1: “Trường hợp được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 31 của Bộ luật này mà đã khắc phục toàn bộ hậu quả thiệt hại và mang lại hiệu quả…”
  • Bổ sung điểm e khoản 1: “Đề xuất, tham mưu, thẩm định, thẩm tra, quyết định hoặc tổ chức thực hiện nhiệm vụ, giải pháp đổi mới, sáng tạo trong thực thi công vụ nhằm tháo gỡ khó khăn,…”
  • Bổ sung khoản 1: “Người thực hiện nhiệm vụ, giải pháp đổi mới, sáng tạo trong thực thi công vụ mà trái với Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, Hiến pháp; làm thay đổi, sai lệch…”
  • Bổ sung điểm g khoản 1: “Các trường hợp khác do Bộ luật này quy định.”
  • Bổ sung điểm d khoản 2: “Người phạm tội ít nghiêm trọng do vô ý, nghiêm trọng do vô ý gây thiệt hại đến tính mạng của người khác đã tự nguyện bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu…”
  • Bổ sung điểm e khoản 2: “Các trường hợp khác do Bộ luật này quy định.”
  • Bỏ điểm a khoản 1 (BLHS 2015): “Khi tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử, do có sự thay đổi chính sách, pháp luật làm cho hành vi phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa;”

Ngoài ra còn điều chỉnh câu chữ ở khoản 1, khoản 2, điểm a khoản 2, điểm b khoản 2 …. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.

Câu hỏi thường gặp

Điều 32 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 29 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về căn cứ miễn trách nhiệm hình sự cần dùng số Điều 32 theo bộ luật mới.

Luật sư hỗ trợ đề nghị miễn trách nhiệm hình sự

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 31 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 33 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo