Điều 31 Bộ luật Hình sự 2026 quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự (quy định mới), áp dụng từ ngày 01/3/2027. Đây là chế định mới, cho phép tạm dừng việc truy cứu trách nhiệm hình sự để người phạm tội khắc phục hậu quả kinh tế.
Bài viết dưới đây trình bày toàn văn điều luật, điểm khác so với luật cũ và cách quy định này được áp dụng trong vụ án; phần cuối nêu khi nào nên cần luật sư đề nghị tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 31 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Không có (quy định mới) |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Thuộc | Chương V – THỜI HIỆU TRUY CỨU TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ, MIỄN TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ |
Toàn văn Điều 31 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 31. Tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự
1. Người phạm tội có thể được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để khắc phục hậu quả khi có đủ các điều kiện sau đây:
a) Hành vi gây thiệt hại về kinh tế nhưng vì lợi ích chung;
b) Không tham nhũng;
c) Hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đang thực hiện, chưa hoàn thành, chưa khắc phục được hậu quả thiệt hại do nguyên nhân khách quan nhưng vẫn có điều kiện, khả năng và bảo đảm tính khả thi để khắc phục, mang lại hiệu quả kinh tế xã hội, quốc phòng, an ninh.
2. Thời hạn tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự không quá 02 năm kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền ra quyết định tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự. Trường hợp cần thiết có thể gia hạn 01 lần nhưng không quá 01 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Nội dung chính của Điều 31
Người phạm tội có thể được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện:
- Hành vi gây thiệt hại về kinh tế nhưng vì lợi ích chung.
- Không tham nhũng.
- Hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đang thực hiện, chưa hoàn thành, chưa khắc phục được hậu quả do nguyên nhân khách quan, nhưng vẫn có điều kiện, khả năng để khắc phục và mang lại hiệu quả.
Thời hạn tạm hoãn không quá 02 năm, có thể gia hạn 01 lần, không quá 01 năm. Thời gian tạm hoãn không tính vào thời hiệu truy cứu (khoản 3 Điều 29). Quy định này thể hiện chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo, tránh hình sự hóa rủi ro kinh doanh, nhưng trình tự áp dụng cụ thể cần chờ Bộ luật Tố tụng hình sự và văn bản hướng dẫn.
Áp dụng chuyển tiếp: Tạm hoãn truy cứu là quy định mới có lợi nên có thể được áp dụng cho hành vi thực hiện trước ngày 01/3/2027. Xem chi tiết tại bài hồi tố Bộ luật Hình sự 2026: trường hợp nào được hưởng?
Câu hỏi thường gặp
Tạm hoãn truy cứu có phải là miễn trách nhiệm hình sự không?
Không. Tạm hoãn là dừng việc truy cứu trong một thời hạn để khắc phục hậu quả. Hết thời hạn, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét kết quả khắc phục để quyết định bước tiếp theo theo quy định của pháp luật tố tụng.
Doanh nghiệp làm dự án thua lỗ có được tạm hoãn không?
Có thể, nếu hành vi gây thiệt hại kinh tế vì lợi ích chung, không tham nhũng, dự án đang thực hiện và vẫn có khả năng khắc phục. Mỗi vụ việc cần được đánh giá trên hồ sơ cụ thể.
Luật sư hỗ trợ đề nghị tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự
Khi quy định này được áp dụng trong vụ án, luật sư đề nghị tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự thường hỗ trợ:
- Đánh giá vụ việc có đủ ba điều kiện tạm hoãn tại khoản 1 Điều 31 hay không.
- Xây dựng phương án khắc phục hậu quả khả thi để đề nghị tạm hoãn.
- Theo dõi văn bản hướng dẫn và thủ tục tố tụng áp dụng chế định mới này.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →