Trong thực tế, không ít trường hợp cha mẹ “từ mặt” con vì mâu thuẫn gia đình, con cái không nghe lời hoặc có hành vi bị cho là bất hiếu. Vậy về mặt pháp lý, việc bị từ mặt có làm mất quyền hưởng thừa kế của người con hay không?
Bài viết dưới đây sẽ phân tích rõ quy định pháp luật liên quan.
CHA, MẸ TỪ MẶT CON CÓ CHẤM DỨT QUAN HỆ CHA, MẸ, CON KHÔNG?
Theo Điều 69 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 có quy định:
– Cha mẹ có nghĩa vụ thương yêu, chăm sóc, giáo dục con;
– Tôn trọng ý kiến của con.
Cạnh đó, tại Điều 70 Luật này quy định:
– Con có quyền được cha mẹ yêu thương;
– Có nghĩa vụ kính trọng, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ.
Như vậy, quan hệ cha mẹ – con không chỉ là quan hệ tình cảm mà còn là quan hệ pháp lý được pháp luật bảo vệ.
Đối với cha mẹ và con đẻ:
– Pháp luật không có quy định về việc “từ mặt con”;
– Không có quy định cho phép cha mẹ đơn phương chấm dứt quan hệ với con đẻ.
Do đó, dù cha mẹ tuyên bố từ mặt, mối quan hệ cha mẹ – con đẻ vẫn tồn tại về mặt pháp lý.
Đối với cha mẹ nuôi và con nuôi:
Theo Điều 25 Luật Nuôi con nuôi có quy địnhi:
Việc nuôi con nuôi có thể bị chấm dứt trong các trường hợp:
– Con nuôi đã thành niên và các bên tự nguyện chấm dứt;
– Con nuôi có hành vi:
+ Xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự của cha mẹ nuôi;
+ Ngược đãi, hành hạ cha mẹ nuôi;
+ Phá tán tài sản của cha mẹ nuôi…
Ngoài ra, theo khoản 1 Điều 78 Luật Hôn nhân và Gia đình nêu rõ, quan hệ cha mẹ nuôi – con nuôi chỉ chấm dứt khi có quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật.
Như vậy, việc “từ mặt” không làm chấm dứt quan hệ pháp lý. Chỉ khi có quyết định của Tòa án thì quan hệ nuôi con nuôi mới chấm dứt.
CON BỊ TỪ MẶT CÓ ĐƯỢC HƯỞNG THỪA KẾ KHÔNG?
GIỮA CHA, MẸ ĐẺ VÀ CON ĐẺ:
Do quan hệ cha mẹ – con đẻ không bị chấm dứt, nên quyền thừa kế vẫn được xem xét theo 2 trường hợp:
Thừa kế theo di chúc:
– Cha mẹ có quyền:
+ Chỉ định người thừa kế;
+ Truất quyền hưởng di sản của người khác.
Do đó, nếu cha mẹ không muốn để lại tài sản cho con, phải thể hiện rõ trong di chúc (truất quyền thừa kế).
Trường hợp di chúc hợp pháp và người con không thuộc diện được hưởng thừa kế không phụ thuộc di chúc (Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015) thì người con bị từ mặt sẽ không được hưởng di sản.
Thừa kế theo pháp luật: Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định con đẻ thuộc hàng thừa kế thứ nhất của cha, mẹ.
Vì vậy, nếu không có di chúc và người con không thuộc trường hợp bị tước quyền thừa kế thì dù bị từ mặt, người con vẫn được hưởng di sản theo pháp luật.
GIỮA CHA, MẸ NUÔI VÀ CON NUÔI: Tương tự, việc từ mặt không quyết định quyền thừa kế.
Theo di chúc: Cha mẹ nuôi có quyền:
– Cho hoặc không cho con nuôi hưởng di sản;
– Truất quyền thừa kế nếu muốn.
Nếu bị truất quyền trong di chúc hợp pháp thì con nuôi không được hưởng thừa kế theo di chúc.
Theo pháp luật: Theo Điều 653 Bộ luật Dân sự 2015:
– Con nuôi và cha mẹ nuôi được thừa kế di sản của nhau;
– Áp dụng theo quy định tại Điều 651 và Điều 652.
Trong đó:
– Con nuôi thuộc hàng thừa kế thứ nhất;
– Có thể hưởng thừa kế thế vị theo Điều 652.
Do đó, nếu không có di chúc, con nuôi vẫn được hưởng di sản như con đẻ, kể cả khi bị từ mặt.
>>> Dịch vụ Luật sư giải quyết tranh chấp Đất đai & Tài sản tại TP.HCM <<<
KẾT LUẬN: Từ các quy định pháp luật hiện hành, có thể rút ra:
– Việc cha mẹ “từ mặt” con: Không làm chấm dứt quan hệ pháp lý giữa cha mẹ và con (đối với con đẻ); Không làm mất quyền thừa kế một cách tự động.
– Quyền hưởng di sản của người con phụ thuộc vào:
+ Có hay không có di chúc;
+ Nội dung di chúc;
+ Có thuộc trường hợp bị truất quyền hoặc không được hưởng di sản hay không.
Do đó, dù bị từ mặt, người con vẫn có thể được hưởng thừa kế nếu đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật.
BẠN ĐANG CẦN HỖ TRỢ PHÁP LÝ?
Mọi thông tin trong bài viết đều được tham vấn chuyên môn bởi Luật sư Trần Duy Huy. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về đất đai, ly hôn – quyền nuôi con hoặc các vụ án hình sự, hãy liên hệ ngay để được hỗ trợ kịp thời:
LUẬT SƯ TRẦN DUY HUY
Hotline: 0369151515
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, Hồ Chí Minh
