Điều 48 Bộ luật Hình sự 2026 quy định về tịch thu tài sản, thay cho Điều 45 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Tịch thu tài sản là hình phạt bổ sung nặng, chỉ áp dụng với tội từ nghiêm trọng trở lên trong một số nhóm tội.
Bài viết dưới đây trình bày toàn văn điều luật, điểm khác so với luật cũ và cách quy định này được áp dụng trong vụ án; phần cuối nêu khi nào nên cần luật sư bào chữa giảm nhẹ hình phạt.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 48 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 45 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Thuộc | Chương VI – HÌNH PHẠT |
Toàn văn Điều 48 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 48. Tịch thu tài sản
Tịch thu tài sản là tước một phần hoặc toàn bộ tài sản thuộc sở hữu của người bị kết án để nộp vào ngân sách nhà nước.
Tịch thu tài sản chỉ được áp dụng đối với người bị kết án về tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng xâm phạm an ninh quốc gia, tội phạm về ma túy, tham nhũng hoặc tội phạm khác do Bộ luật này quy định.
Khi tịch thu toàn bộ tài sản vẫn để một phần tài sản cho người bị kết án và gia đình họ có điều kiện sinh sống.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 48 BLHS 2026 khác gì Điều 45 BLHS 2015?
Nội dung Điều 48 về cơ bản giữ nguyên Điều 45 Bộ luật Hình sự 2015; bộ luật mới chỉ điều chỉnh câu chữ ở đoạn, không thay đổi mức phạt và dấu hiệu định tội.
Nội dung chính của Điều 48
Hình phạt tịch thu tài sản:
- Là tước một phần hoặc toàn bộ tài sản thuộc sở hữu của người bị kết án để nộp vào ngân sách nhà nước.
- Chỉ áp dụng với tội nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng xâm phạm an ninh quốc gia, tội phạm về ma túy, tham nhũng hoặc tội khác do Bộ luật quy định.
- Khi tịch thu toàn bộ, vẫn phải để lại một phần tài sản cho người bị kết án và gia đình có điều kiện sinh sống.
Cần phân biệt với biện pháp tư pháp tịch thu vật, tài sản liên quan trực tiếp đến tội phạm (Điều 50): biện pháp này chỉ tịch thu công cụ, tài sản do phạm tội mà có, không phải tài sản hợp pháp khác.
Câu hỏi thường gặp
Điều 48 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 45 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tịch thu tài sản cần dùng số Điều 48 theo bộ luật mới.
Tài sản chung của vợ chồng có bị tịch thu không?
Chỉ tịch thu tài sản thuộc sở hữu của người bị kết án. Với tài sản chung, cần xác định phần thuộc sở hữu của người bị kết án; phần của người khác không bị tịch thu.
Tịch thu tài sản khác tịch thu vật chứng thế nào?
Tịch thu tài sản là hình phạt, có thể lấy cả tài sản hợp pháp. Tịch thu vật chứng (Điều 50) là biện pháp tư pháp, chỉ áp dụng với công cụ, phương tiện phạm tội và tài sản do phạm tội mà có.
Luật sư bào chữa liên quan hình phạt bổ sung
Khi quy định này được áp dụng trong vụ án, luật sư bào chữa giảm nhẹ hình phạt thường hỗ trợ:
- Xác định phần tài sản thuộc sở hữu riêng của người bị kết án, bảo vệ tài sản của gia đình.
- Đề nghị không áp dụng hoặc chỉ tịch thu một phần tài sản.
- Đề nghị để lại phần tài sản đủ cho gia đình sinh sống.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →