Tội lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi được quy định tại Điều 356 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 366 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 10 năm tù.
Luật sư Trần Duy Huy tóm tắt điểm khác giữa luật cũ và mới, các khung hình phạt và vai trò của luật sư bào chữa tội lợi dụng ảnh hưởng để trục lợi đối với người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 356 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 366 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm; khoản 2: tù 2 năm–7 năm; khoản 3: tù 5 năm–10 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng; khoản 3: rất nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm; khoản 3: 15 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 356 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 356. Tội lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi
1. Người nào trực tiếp hoặc qua trung gian nhận bất kỳ lợi ích nào sau đây để dùng ảnh hưởng của mình thúc đẩy người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc thuộc trách nhiệm của họ hoặc làm một việc không được phép làm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
b) Lợi ích phi vật chất.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Phạm tội 02 lần trở lên;
b) Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;
c) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội trong trường hợp tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.
4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 356 BLHS 2026 khác gì Điều 366 BLHS 2015?
So với Điều 366 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 356 có các thay đổi sau:
- Điểm a khoản 1: 2 triệu đồng → 5 triệu đồng; 100 triệu đồng → 200 triệu đồng
- Điểm b khoản 2: 100 triệu đồng → 200 triệu đồng; 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng
- Khoản 3: 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng
- Khoản 4: mức phạt “tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng” → “tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng”
Khung hình phạt tội lợi dụng ảnh hưởng để trục lợi theo Điều 356
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | tù 2 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 3 | tù 5 năm–10 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–3 năm; mức cao nhất là 10 năm tù (khoản 3). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội lợi dụng ảnh hưởng để trục lợi là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2; 15 năm với khoản 3, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 356 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 366 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội lợi dụng ảnh hưởng để trục lợi cần dùng số Điều 356 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa tội lợi dụng ảnh hưởng để trục lợi
Kết quả một vụ án lợi dụng ảnh hưởng để trục lợi phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội lợi dụng ảnh hưởng để trục lợi thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →