Tội cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép được quy định tại Điều 342 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 350 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 20 năm tù.
Bài viết dưới đây, Luật sư Trần Duy Huy đối chiếu điều luật cũ và mới, phân tích khung hình phạt và những việc một luật sư bào chữa tội cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài có thể làm cho người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 342 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 350 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: tù 2 năm–7 năm; khoản 2: tù 5 năm–12 năm; khoản 3: tù 12 năm–20 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: nghiêm trọng; khoản 2: rất nghiêm trọng; khoản 3: đặc biệt nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 10 năm; khoản 2: 15 năm; khoản 3: 20 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 342 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 342. Tội cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép
1. Người nào cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 102 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm:
a) Phạm tội 02 lần trở lên;
b) Đối với từ 05 người đến 20 người;
c) Có tính chất chuyên nghiệp;
d) Vì động cơ đê hèn;
đ) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:
a) Đối với 21 người trở lên;
b) Làm chết người.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 342 BLHS 2026 khác gì Điều 350 BLHS 2015?
Nội dung Điều 342 về cơ bản giữ nguyên Điều 350 Bộ luật Hình sự 2015; bộ luật mới chỉ điều chỉnh câu chữ ở điểm b khoản 2, điểm a khoản 3, không thay đổi mức phạt và dấu hiệu định tội.
Khung hình phạt tội cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài theo Điều 342
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | tù 2 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 2 | tù 5 năm–12 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
| Khoản 3 | tù 12 năm–20 năm | Đặc biệt nghiêm trọng | 20 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là tù 2 năm–7 năm; mức cao nhất là 20 năm tù (khoản 3). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài là bao lâu?
10 năm với khoản 1; 15 năm với khoản 2; 20 năm với khoản 3, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 342 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 350 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài cần dùng số Điều 342 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa tội cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài
Kết quả một vụ án cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →