Tội gây ô nhiễm môi trường được quy định tại Điều 220 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 235 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 7 năm tù.
Dưới đây là toàn văn điều luật, bảng khung hình phạt và phần giải đáp của Luật sư Trần Duy Huy, kèm những việc luật sư bào chữa tội gây ô nhiễm môi trường thường làm trong loại vụ án này.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 220 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 235 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: phạt tiền 200 triệu–2 tỷ đồng, tù 2 năm–3 năm; khoản 2: phạt tiền 2 tỷ–4 tỷ đồng, tù 3 năm–5 năm; khoản 3: phạt tiền 4 tỷ–12 tỷ đồng, tù 5 năm–7 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng; khoản 3: nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm; khoản 3: 10 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 79) |
Toàn văn Điều 220 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 220. Tội gây ô nhiễm môi trường
1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 03 năm:
a) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật từ 1.000 kilôgam đến dưới 3.000 kilôgam chất thải nguy hại có thành phần nguy hại đặc biệt vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy định của pháp luật hoặc có chứa chất phải loại trừ theo Phụ lục A Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hoặc từ 3.000 kilôgam đến dưới 10.000 kilôgam chất thải nguy hại khác;
b) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật từ 500 kilôgam đến dưới 1.000 kilôgam chất thải nguy hại có thành phần nguy hại đặc biệt vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy định của pháp luật hoặc có chứa chất phải loại trừ theo Phụ lục A Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hoặc từ 1.500 kilôgam đến dưới 3.000 kilôgam chất thải nguy hại khác nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
c) Xả thải ra môi trường lưu lượng từ 500 mét khối (m3 ) trên ngày đến dưới 5.000 mét khối (m3) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc lưu lượng từ 300 mét khối (m3) trên ngày đến dưới 500 mét khối (m3) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên;
d) Xả thải ra môi trường lưu lượng 500 mét khối (m3) trên ngày trở lên nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 02 lần đến dưới 03 lần hoặc lưu lượng từ 300 mét khối (m3) trên ngày đến dưới 500 mét khối (m3) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc lưu lượng từ 100 mét khối (m3) trên ngày đến dưới 300 mét khối (m3) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
đ) Thải ra môi trường từ 150.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ đến dưới 300.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc từ 100.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ đến dưới 150.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên;
e) Thải ra môi trường 150.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ trở lên khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 02 lần đến dưới 03 lần hoặc từ 100.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ đến dưới 150.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc từ 50.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ đến dưới 100.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
g) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất thải rắn thông thường từ 100.000 kilôgam đến dưới 200.000 kilôgam hoặc từ 70.000 kilôgam đến dưới 100.000 kilôgam, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
h) Có trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải rắn thông thường hoặc có thẩm quyền mà thực hiện hoặc cho phép chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất thải rắn thông thường từ 50.000 kilôgam đến dưới 100.000 kilôgam.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 05 năm:
a) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật từ 3.000 kilôgam đến dưới 5.000 kilôgam chất thải nguy hại có thành phần nguy hại đặc biệt vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy định của pháp luật hoặc có chứa chất phải loại trừ theo Phụ lục A Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hoặc từ 10.000 kilôgam đến dưới 50.000 kilôgam chất thải nguy hại khác;
b) Xả thải ra môi trường lưu lượng từ 5.000 mét khối (m3) trên ngày đến dưới 10.000 mét khối (m3) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc lưu lượng từ 500 mét khối (m3) trên ngày đến dưới 5.000 mét khối (m3) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên;
c) Thải ra môi trường từ 300.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ đến dưới 500.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc từ 150.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ đến dưới 300.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên;
d) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất thải rắn thông thường từ 200.000 kilôgam đến dưới 500.000 kilôgam;
đ) Có trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải rắn thông thường hoặc có thẩm quyền mà thực hiện hoặc cho phép chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất thải rắn thông thường từ 100.000 kilôgam đến dưới 200.000 kilôgam;
e) Gây hậu quả nghiêm trọng.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 4.000.000.000 đồng đến 12.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 05 năm đến 07 năm:
a) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật 5.000 kilôgam trở lên chất thải nguy hại có thành phần nguy hại đặc biệt vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy định của pháp luật hoặc có chứa chất phải loại trừ theo Phụ lục A Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hoặc 50.000 kilôgam trở lên chất thải nguy hại khác;
b) Xả thải ra môi trường lưu lượng 10.000 mét khối (m3) trên ngày trở lên nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc lưu lượng 5.000 mét khối (m3) trên ngày trở lên nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên;
c) Thải ra môi trường 500.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ trở lên khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc 300.000 mét khối khí thải chuẩn (Nm3) trên giờ trở lên khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên;
d) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất thải rắn thông thường 500.000 kilôgam trở lên;
đ) Có trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải rắn thông thường hoặc có thẩm quyền mà thực hiện hoặc cho phép chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất thải rắn thông thường 200.000 kilôgam trở lên;
e) Gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng.
4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 120.000.000 đồng đến 800.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
5. Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:
a) Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 6.000.000.000 đồng đến 14.000.000.000 đồng;
b) Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 14.000.000.000 đồng đến 24.000.000.000 đồng;
c) Trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 24.000.000.000 đồng đến 40.000.000.000 đồng;
d) Trường hợp quy định tại Điều 81 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
đ) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 10.000.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 220 BLHS 2026 khác gì Điều 235 BLHS 2015?
So với Điều 235 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 220 có các thay đổi sau:
- Điểm đ khoản 1: “lên; Điều này được sửa đổi, bổ sung lần thứ hai theo quy định tại khoản 12 Điều # của Luật số 86/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025” → “lên”
- Điểm b khoản 5: mức phạt “tiền từ 14 tỷ đồng đến 24 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 02 năm” → “tiền từ 14 tỷ đồng đến 24 tỷ đồng”
- Điểm c khoản 5: mức phạt “tiền từ 24 tỷ đồng đến 40 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 01 năm đến 03 năm” → “tiền từ 24 tỷ đồng đến 40 tỷ đồng”
- Khoản 1: mức phạt “tiền từ 100 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 03 năm” → “tiền từ 200 triệu đồng đến 2 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 03 năm”
- Khoản 2: mức phạt “tiền từ 1 tỷ đồng đến 2 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 05 năm” → “tiền từ 2 tỷ đồng đến 4 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 05 năm”
- Khoản 3: mức phạt “tiền từ 2 tỷ đồng đến 6 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 05 năm đến 07 năm” → “tiền từ 4 tỷ đồng đến 12 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 05 năm đến 07 năm”
- Khoản 4: mức phạt “tiền từ 60 triệu đồng đến 400 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm” → “tiền từ 120 triệu đồng đến 800 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”
- Bổ sung điểm h khoản 1: “Có trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải rắn thông thường hoặc có thẩm quyền mà thực hiện hoặc cho phép chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất…”
- Bổ sung điểm đ khoản 2: “Có trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải rắn thông thường hoặc có thẩm quyền mà thực hiện hoặc cho phép chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất…”
- Bổ sung điểm đ khoản 3: “Có trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải rắn thông thường hoặc có thẩm quyền mà thực hiện hoặc cho phép chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất…”
Ngoài ra còn 3 thay đổi khác; điều chỉnh câu chữ ở điểm c khoản 1, điểm d khoản 1, điểm e khoản 1, điểm g khoản 1 …. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.
Khung hình phạt tội gây ô nhiễm môi trường theo Điều 220
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | phạt tiền 200 triệu–2 tỷ đồng, tù 2 năm–3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | phạt tiền 2 tỷ–4 tỷ đồng, tù 3 năm–5 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 3 | phạt tiền 4 tỷ–12 tỷ đồng, tù 5 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội gây ô nhiễm môi trường bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là phạt tiền 200 triệu–2 tỷ đồng, tù 2 năm–3 năm; mức cao nhất là 7 năm tù (khoản 2). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội gây ô nhiễm môi trường là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2; 10 năm với khoản 3, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Doanh nghiệp có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây ô nhiễm môi trường không?
Có. Điều 220 thuộc danh sách tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự tại Điều 79, khi đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 78.
Điều 220 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 235 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội gây ô nhiễm môi trường cần dùng số Điều 220 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa tội gây ô nhiễm môi trường
Kết quả một vụ án gây ô nhiễm môi trường phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội gây ô nhiễm môi trường thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →