Tội cố ý làm trái quy định về phân phối tiền, hàng cứu trợ được quy định tại Điều 216 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 231 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 5 năm tù.
Bài viết dưới đây, Luật sư Trần Duy Huy đối chiếu điều luật cũ và mới, phân tích khung hình phạt và những việc một luật sư bào chữa tội làm trái quy định phân phối hàng cứu trợ có thể làm cho người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 216 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 231 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: cảnh cáo, phạt tiền 100 triệu–400 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm; khoản 2: phạt tiền 400 triệu–2 tỷ đồng, tù 1 năm–5 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 216 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 216. Tội cố ý làm trái quy định về phân phối tiền, hàng cứu trợ
1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn cố ý làm trái quy định về phân phối tiền, hàng cứu trợ gây thiệt hại hoặc thất thoát tiền, hàng cứu trợ từ 200.000.000 đồng đến dưới 600.000.000 đồng, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 400.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Gây thiệt hại hoặc thất thoát tiền, hàng cứu trợ 600.000.000 đồng trở lên;
d) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 216 BLHS 2026 khác gì Điều 231 BLHS 2015?
So với Điều 231 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 216 có các thay đổi sau:
- Khoản 1: 100 triệu đồng → 200 triệu đồng; 300 triệu đồng → 600 triệu đồng
- Điểm c khoản 2: 300 triệu đồng → 600 triệu đồng
- Khoản 1: mức phạt “cảnh cáo, phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm” → “cảnh cáo, phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 400 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm”
- Khoản 2: mức phạt “tiền từ 200 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm” → “tiền từ 400 triệu đồng đến 2 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm”
Ngoài ra còn điều chỉnh câu chữ ở điểm d khoản 2. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.
Khung hình phạt tội làm trái quy định phân phối hàng cứu trợ theo Điều 216
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | cảnh cáo, phạt tiền 100 triệu–400 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | phạt tiền 400 triệu–2 tỷ đồng, tù 1 năm–5 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội cố ý làm trái quy định về phân phối tiền, hàng cứu trợ bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là cảnh cáo, phạt tiền 100 triệu–400 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm; mức cao nhất là 5 năm tù (khoản 2). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội làm trái quy định phân phối hàng cứu trợ là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 216 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 231 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội làm trái quy định phân phối hàng cứu trợ cần dùng số Điều 216 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa tội làm trái quy định phân phối hàng cứu trợ
Trong vụ án làm trái quy định phân phối hàng cứu trợ, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội làm trái quy định phân phối hàng cứu trợ thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →