Điều 21 Bộ luật Hình sự 2026 quy định về sự kiện bất ngờ, thay cho Điều 20 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Đây là một trong những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự: có hậu quả nhưng không có lỗi.
Bài viết dưới đây trình bày toàn văn điều luật, điểm khác so với luật cũ và cách quy định này được áp dụng trong vụ án; phần cuối nêu khi nào nên cần luật sư bào chữa loại trừ trách nhiệm hình sự.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 21 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 20 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Thuộc | Chương IV – NHỮNG TRƯỜNG HỢP LOẠI TRỪ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ |
Toàn văn Điều 21 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 21. Sự kiện bất ngờ
Người thực hiện hành vi gây hậu quả nguy hại cho xã hội trong trường hợp không thể thấy trước hoặc không buộc phải thấy trước hậu quả của hành vi đó, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 21 BLHS 2026 khác gì Điều 20 BLHS 2015?
Nội dung Điều 21 giữ nguyên Điều 20 Bộ luật Hình sự 2015. Thay đổi trực tiếp là số điều, do bộ luật mới sắp xếp lại toàn bộ hệ thống điều luật.
Nội dung chính của Điều 21
Sự kiện bất ngờ là khi người thực hiện hành vi gây hậu quả nguy hại nhưng:
- Không thể thấy trước hậu quả, do hoàn cảnh khách quan vượt ngoài khả năng nhận biết của người bình thường; hoặc
- Không buộc phải thấy trước hậu quả, vì pháp luật, nghề nghiệp hay quy tắc sinh hoạt không đặt ra nghĩa vụ đó.
Ví dụ: người lái xe đi đúng làn, đúng tốc độ thì một người bất ngờ lao ra từ khuất tầm nhìn và bị tai nạn. Khi không có lỗi cố ý hay vô ý, hành vi không phải là tội phạm (Điều 8). Ranh giới với lỗi vô ý do cẩu thả (khoản 2 Điều 11) là điểm phải đánh giá kỹ: nếu người đó phải thấy trước và có thể thấy trước thì vẫn có lỗi.
Câu hỏi thường gặp
Điều 21 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 20 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về sự kiện bất ngờ cần dùng số Điều 21 theo bộ luật mới.
Gây chết người do sự kiện bất ngờ có phải bồi thường không?
Không phải chịu trách nhiệm hình sự, nhưng trách nhiệm dân sự có thể vẫn đặt ra tùy trường hợp, ví dụ khi gây thiệt hại bởi nguồn nguy hiểm cao độ như xe cơ giới theo Bộ luật Dân sự.
Sự kiện bất ngờ khác lỗi vô ý do cẩu thả thế nào?
Vô ý do cẩu thả là không thấy trước hậu quả dù phải thấy trước và có thể thấy trước. Sự kiện bất ngờ là không thể thấy trước hoặc không buộc phải thấy trước, nên không có lỗi.
Luật sư bào chữa theo hướng loại trừ trách nhiệm hình sự
Khi quy định này được áp dụng trong vụ án, luật sư bào chữa loại trừ trách nhiệm hình sự thường hỗ trợ:
- Thu thập chứng cứ hiện trường, camera, giám định để chứng minh không thể thấy trước hậu quả.
- Đề nghị đình chỉ vụ án vì hành vi không có lỗi.
- Tư vấn phần trách nhiệm dân sự (nếu có) tách biệt với trách nhiệm hình sự.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →