Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, phụ gia thực phẩm được quy định tại Điều 175 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 193 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là tù chung thân.
Bài viết dưới đây, Luật sư Trần Duy Huy đối chiếu điều luật cũ và mới, phân tích khung hình phạt và những việc một luật sư bào chữa tội buôn bán thực phẩm giả có thể làm cho người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 175 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 193 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: tù 2 năm–5 năm; khoản 2: tù 5 năm–10 năm; khoản 3: tù 10 năm–15 năm; khoản 4: tù 15 năm–20 năm, tù chung thân; khoản 5: tù 1 năm–3 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: nghiêm trọng; khoản 2: rất nghiêm trọng; khoản 3: rất nghiêm trọng; khoản 4: đặc biệt nghiêm trọng; khoản 5: ít nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 10 năm; khoản 2: 15 năm; khoản 3: 15 năm; khoản 4: 20 năm; khoản 5: 05 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 79) |
Toàn văn Điều 175 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 175. Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, phụ gia thực phẩm
1. Người nào sản xuất, buôn bán hàng hóa là thực phẩm, phụ gia thực phẩm mà có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với nguồn gốc, bản chất tự nhiên, tên gọi của sản phẩm mà hàng hóa đó mang tên hoặc là thực phẩm, phụ gia thực phẩm vi phạm quy định kỹ thuật về an toàn thực phẩm do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền ban hành bắt buộc áp dụng để bảo đảm yêu cầu chất lượng và an toàn đối với thực phẩm, phụ gia thực phẩm mà hàng hóa đó mang tên, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Tái phạm nguy hiểm;
d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
đ) Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
e) Buôn bán qua biên giới;
g) Tổng doanh số hàng đã bán và giá thành hàng chưa bán từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;
h) Gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến dưới 61%;
i) Gây thiệt hại về tài sản từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm:
a) Tổng doanh số hàng đã bán và giá thành hàng chưa bán từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng;
b) Gây thiệt hại về tài sản từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng;
c) Làm chết người;
d) Gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
đ) Gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến dưới 122%.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Tổng doanh số hàng đã bán và giá thành hàng chưa bán 3.000.000.000 đồng trở lên;
b) Gây thiệt hại về tài sản 3.000.000.000 đồng trở lên;
c) Làm chết 02 người trở lên;
d) Gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 122% trở lên.
5. Người chuẩn bị sản xuất hàng giả là thực phẩm, phụ gia thực phẩm, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm.
6. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
7. Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:
a) Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 6.000.000.000 đồng;
b) Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 6.000.000.000 đồng đến 12.000.000.000 đồng;
c) Trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 12.000.000.000 đồng đến 18.000.000.000 đồng;
d) Trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này, thì bị phạt tiền từ 18.000.000.000 đồng đến 36.000.000.000 đồng;
đ) Trường hợp quy định tại Điều 81 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
e) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 600.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 175 BLHS 2026 khác gì Điều 193 BLHS 2015?
So với Điều 193 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 175 có các thay đổi sau:
- Điểm g khoản 2, điểm i khoản 2: 100 triệu đồng → 200 triệu đồng; 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng
- Điểm h khoản 2: “60%” → “dưới 61%”
- Điểm a khoản 3, điểm b khoản 3: 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng; 1,5 tỷ đồng → 3 tỷ đồng
- Điểm đ khoản 3: “121%” → “dưới 122%”
- Điểm a khoản 4, điểm b khoản 4: 1,5 tỷ đồng → 3 tỷ đồng
- Điểm d khoản 7: mức phạt “tiền từ 18 tỷ đồng đến 36 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 03 năm” → “tiền từ 18 tỷ đồng đến 36 tỷ đồng”
- Điểm e khoản 7: mức phạt “tiền từ 200 triệu đồng đến 600 triệu đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm” → “tiền từ 200 triệu đồng đến 600 triệu đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm”
- Bổ sung khoản 1: “Người nào sản xuất, buôn bán hàng hóa là thực phẩm, phụ gia thực phẩm mà có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với nguồn gốc, bản chất tự nhiên, tên gọi của…”
- Bổ sung khoản 5: “Người chuẩn bị sản xuất hàng giả là thực phẩm, phụ gia thực phẩm, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm.”
- Bỏ khoản 1 (BLHS 2015): “Người nào sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.”
Ngoài ra còn 2 thay đổi khác; điều chỉnh câu chữ ở điểm d khoản 3, điểm d khoản 4, khoản 7, điểm a khoản 7 …. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.
Khung hình phạt tội buôn bán thực phẩm giả theo Điều 175
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | tù 2 năm–5 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 2 | tù 5 năm–10 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
| Khoản 3 | tù 10 năm–15 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
| Khoản 4 | tù 15 năm–20 năm, tù chung thân | Đặc biệt nghiêm trọng | 20 năm |
| Khoản 5 | tù 1 năm–3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, phụ gia thực phẩm bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 5) là tù 1 năm–3 năm; mức cao nhất là tù chung thân (khoản 4). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội buôn bán thực phẩm giả là bao lâu?
10 năm với khoản 1; 15 năm với khoản 2; 15 năm với khoản 3; 20 năm với khoản 4; 05 năm với khoản 5, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Doanh nghiệp có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội buôn bán thực phẩm giả không?
Có. Điều 175 thuộc danh sách tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự tại Điều 79, khi đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 78.
Điều 175 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 193 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội buôn bán thực phẩm giả cần dùng số Điều 175 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa tội buôn bán thực phẩm giả
Trong vụ án buôn bán thực phẩm giả, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội buôn bán thực phẩm giả thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →