Tội lây truyền HIV cho người khác được quy định tại Điều 130 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 148 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 5 năm tù.
Bài viết dưới đây, Luật sư Trần Duy Huy đối chiếu điều luật cũ và mới, phân tích khung hình phạt và những việc một luật sư bào chữa tội lây truyền HIV cho người khác có thể làm cho người bị buộc tội hoặc cho phía bị hại.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 130 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 148 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–2 năm; khoản 2: tù 1 năm–5 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 130 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 130. Tội lây truyền HIV cho người khác
1. Người nào biết mình bị nhiễm HIV mà cố ý lây truyền HIV cho người khác, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều từ Điều 123 đến Điều 127 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Đối với 02 người trở lên;
b) Đối với người dưới 18 tuổi;
c) Đối với phụ nữ mà biết là có thai;
d) Đối với thầy thuốc hoặc nhân viên y tế trực tiếp chữa bệnh cho mình;
đ) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.
3. Người thực hiện hành vi lây truyền HIV quy định tại khoản 1 Điều này không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm này trong trường hợp nạn nhân đã biết về tình trạng nhiễm HIV của người bị nhiễm HIV và tự nguyện quan hệ tình dục.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 130 BLHS 2026 khác gì Điều 148 BLHS 2015?
So với Điều 148 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 130 có các thay đổi sau:
- Khoản 1: mức phạt “tù từ 01 năm đến 03 năm” → “cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm”
- Khoản 2: mức phạt “tù từ 03 năm đến 07 năm” → “tù từ 01 năm đến 05 năm”
- Bổ sung điểm b khoản 2: “Đối với người dưới 18 tuổi;”
- Bổ sung khoản 3: “Người thực hiện hành vi lây truyền HIV quy định tại khoản 1 Điều này không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm này trong trường hợp nạn nhân đã biết về…”
- Bỏ điểm b khoản 2 (BLHS 2015): “Đối với người dưới 18 tuổi, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 145 của Bộ luật này;”
Khung hình phạt tội lây truyền HIV cho người khác theo Điều 130
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–2 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | tù 1 năm–5 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội lây truyền HIV cho người khác bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là cải tạo không giam giữ đến 3 năm, tù 6 tháng–2 năm; mức cao nhất là 5 năm tù (khoản 2). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội lây truyền HIV cho người khác là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 130 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 148 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội lây truyền HIV cho người khác cần dùng số Điều 130 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa và bảo vệ bị hại trong vụ án lây truyền HIV cho người khác
Kết quả một vụ án lây truyền HIV cho người khác phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội lây truyền HIV cho người khác thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Với phía bị hại, luật sư bảo vệ bị hại trong vụ án lây truyền HIV cho người khác giúp theo dõi tiến độ giải quyết, đề nghị điều tra đúng người, đúng tội, yêu cầu bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, danh dự (chi phí cứu chữa, thu nhập bị mất, tổn thất tinh thần) và trình bày quan điểm tại phiên tòa.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →