Điều 370 Bộ luật Hình sự 2026: tội không chấp hành án

22/11/2026

// Tác giả

admin

Tội không chấp hành án được quy định tại Điều 370 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 380 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 5 năm tù. Tội này xử lý người có điều kiện thi hành nhưng cố tình không chấp hành bản án, quyết định đã có hiệu lực của Tòa án, thường gặp trong thi hành án dân sự như trả nợ, giao nhà, giao đất.

Luật sư Trần Duy Huy tóm tắt điểm khác giữa luật cũ và mới, các khung hình phạt và vai trò của luật sư bào chữa tội không chấp hành án đối với người bị buộc tội và gia đình.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 370 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 380 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
Mức phạtkhoản 1: tù 3 tháng–2 năm; khoản 2: tù 2 năm–5 năm
Loại tội phạmkhoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng (Điều 9)
Thời hiệu truy cứukhoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm (Điều 29)
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổiKhông chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12)
Pháp nhân thương mạiKhông thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79)

Toàn văn Điều 370 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 370. Tội không chấp hành án

1. Người nào có điều kiện mà không chấp hành bản án hoặc quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, mặc dù đã bị áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:

a) Chống lại chấp hành viên hoặc người đang thi hành công vụ;

b) Dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt;

c) Tẩu tán tài sản.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 370 BLHS 2026 khác gì Điều 380 BLHS 2015?

So với Điều 380 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 370 có các thay đổi sau:

  • Khoản 3: mức phạt “tiền từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng” → “tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng”

Ngoài ra còn điều chỉnh câu chữ ở khoản 1. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.

Dấu hiệu pháp lý của tội không chấp hành án

Chỉ bị truy cứu khi có đủ ba điều kiện:

  • Có điều kiện thi hành án: có tài sản, thu nhập hoặc khả năng thực hiện nghĩa vụ. Người thực sự không có điều kiện thi hành thì không phạm tội này.
  • Bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án.
  • Đã bị cưỡng chế hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi không chấp hành án mà vẫn tiếp tục vi phạm.

Khung từ 02 năm đến 05 năm tù áp dụng khi chống lại chấp hành viên hoặc người thi hành công vụ, dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, hoặc tẩu tán tài sản. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng.

Khung hình phạt tội không chấp hành án theo Điều 370

KhoảnMức phạtLoại tội phạmThời hiệu
Khoản 1tù 3 tháng–2 nămÍt nghiêm trọng05 năm
Khoản 2tù 2 năm–5 nămNghiêm trọng10 năm

Câu hỏi thường gặp

Tội không chấp hành án bị phạt bao nhiêu năm tù?

Khung nhẹ nhất (khoản 1) là tù 3 tháng–2 năm; mức cao nhất là 5 năm tù (khoản 2). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội không chấp hành án là bao lâu?

05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.

Điều 370 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 380 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội không chấp hành án cần dùng số Điều 370 theo bộ luật mới.

Không có tiền trả nợ theo bản án có bị đi tù không?

Không, nếu thực sự không có điều kiện thi hành án. Điều 370 chỉ áp dụng với người có điều kiện mà cố tình không chấp hành, đã bị cưỡng chế hoặc xử phạt hành chính mà vẫn vi phạm.

Chuyển nhượng tài sản cho người thân để né thi hành án có phạm tội không?

Có thể. Tẩu tán tài sản là tình tiết thuộc khung từ 02 năm đến 05 năm tù (điểm c khoản 2); giao dịch tẩu tán còn có thể bị yêu cầu tuyên vô hiệu.

Luật sư bào chữa tội không chấp hành án

Trong vụ án không chấp hành án, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.

Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội không chấp hành án thường tập trung vào:

  • Chứng minh điều kiện thi hành án thực tế của người phải thi hành.
  • Kiểm tra trình tự cưỡng chế, xử phạt hành chính trước đó có đúng quy định không.
  • Hỗ trợ người được thi hành án đề nghị xử lý hình sự khi bên kia cố tình tẩu tán tài sản.

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 369 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 371 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo