Tội truy cập trái phép hệ thống thông tin, phương tiện điện tử được quy định tại Điều 272 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 289 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 7 năm tù.
Luật sư Trần Duy Huy tóm tắt điểm khác giữa luật cũ và mới, các khung hình phạt và vai trò của luật sư bào chữa tội truy cập trái phép hệ thống thông tin đối với người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 272 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 289 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: phạt tiền 50 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm; khoản 2: phạt tiền 200 triệu–500 triệu đồng, tù 1 năm–3 năm; khoản 3: tù 3 năm–7 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: ít nghiêm trọng; khoản 3: nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 05 năm; khoản 3: 10 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Không thuộc diện chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 79) |
Toàn văn Điều 272 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 272. Tội truy cập trái phép hệ thống thông tin, phương tiện điện tử
1. Người nào cố ý vượt qua cảnh báo, mã truy cập, tường lửa, sử dụng quyền quản trị của người khác hoặc bằng phương thức khác truy cập trái phép hệ thống thông tin hoặc phương tiện điện tử, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi truy cập trái phép hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm:
a) Đối với hệ thống thông tin cấp độ 3;
b) Thu thập thông tin không công khai về hạ tầng mạng, cấu hình hoặc cơ chế bảo mật của hệ thống thông tin;
c) Sử dụng biện pháp kỹ thuật phát hiện, khai thác điểm yếu, lỗ hổng bảo mật hoặc thiết lập cơ chế kỹ thuật duy trì việc truy cập, kiểm soát trái phép hệ thống thông tin, phương tiện điện tử.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:
a) Có tổ chức;
b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc quyền quản trị hệ thống thông tin;
c) Gây cản trở, rối loạn hoạt động hệ thống thông tin, phương tiện điện tử;
d) Thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
đ) Gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
e) Đối với hệ thống thông tin cấp độ 4;
g) Thu thập dữ liệu thuộc danh mục dữ liệu quan trọng.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:
a) Đối với hệ thống thông tin cấp độ 5, hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia hoặc hệ thống xử lý thông tin bí mật nhà nước;
b) Thu thập dữ liệu thuộc danh mục dữ liệu cốt lõi;
c) Thu lợi bất chính 200.000.000 đồng trở lên;
d) Gây thiệt hại 500.000.000 đồng trở lên.
4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 272 BLHS 2026 khác gì Điều 289 BLHS 2015?
So với Điều 289 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 272 có các thay đổi sau:
- Điểm d khoản 2: 200 triệu đồng → 50 triệu đồng; 500 triệu đồng → 200 triệu đồng
- Điểm đ khoản 2: 300 triệu đồng → 100 triệu đồng; 1 tỷ đồng → 500 triệu đồng
- Điểm c khoản 3: 500 triệu đồng → 200 triệu đồng
- Điểm d khoản 3: 1 tỷ đồng → 500 triệu đồng
- Khoản 1: mức phạt “tiền từ 50 triệu đồng đến 300 triệu đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm” → “tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm”
- Khoản 2: mức phạt “tiền từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm” → “tiền từ 200 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm”
- Khoản 3: mức phạt “tù từ 07 năm đến 12 năm” → “tù từ 03 năm đến 07 năm”
- Khoản 4: mức phạt “tiền từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm” → “tiền từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”
- Bổ sung điểm a khoản 1: “Đối với hệ thống thông tin cấp độ 3;”
- Bổ sung điểm b khoản 1: “Thu thập thông tin không công khai về hạ tầng mạng, cấu hình hoặc cơ chế bảo mật của hệ thống thông tin;”
Ngoài ra còn 10 thay đổi khác; điều chỉnh câu chữ ở điểm b khoản 2. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.
Khung hình phạt tội truy cập trái phép hệ thống thông tin theo Điều 272
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | phạt tiền 50 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | phạt tiền 200 triệu–500 triệu đồng, tù 1 năm–3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 3 | tù 3 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội truy cập trái phép hệ thống thông tin, phương tiện điện tử bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là phạt tiền 50 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm; mức cao nhất là 7 năm tù (khoản 3). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội truy cập trái phép hệ thống thông tin là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 05 năm với khoản 2; 10 năm với khoản 3, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Điều 272 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 289 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội truy cập trái phép hệ thống thông tin cần dùng số Điều 272 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa tội truy cập trái phép hệ thống thông tin
Kết quả một vụ án truy cập trái phép hệ thống thông tin phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội truy cập trái phép hệ thống thông tin thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →