Tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên được quy định tại Điều 212 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 227 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 7 năm tù.
Dưới đây là toàn văn điều luật, bảng khung hình phạt và phần giải đáp của Luật sư Trần Duy Huy, kèm những việc luật sư bào chữa tội vi phạm khai thác tài nguyên thường làm trong loại vụ án này.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 212 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 227 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: phạt tiền 600 triệu–3 tỷ đồng, tù 6 tháng–3 năm; khoản 2: phạt tiền 3 tỷ–10 tỷ đồng, tù 2 năm–7 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 79) |
Toàn văn Điều 212 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 212. Tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên
1. Người nào vi phạm quy định về nghiên cứu hoặc thăm dò, khai thác tài nguyên trong đất liền, hải đảo, nội thủy, vùng lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa và vùng trời của Việt Nam mà không có giấy phép hoặc không đúng với nội dung giấy phép thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 600.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Thu lợi bất chính từ nghiên cứu, thăm dò, khai thác đối với tài nguyên nước từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng hoặc đối với dầu khí, khoáng sản khác từ 300.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;
b) Khoáng sản trị giá từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 2.000.000.000 đồng;
c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
d) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến dưới 122%;
đ) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 3.000.000.000 đồng đến 10.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Thu lợi bất chính từ nghiên cứu, thăm dò, khai thác đối với tài nguyên nước 1.500.000.000 đồng trở lên hoặc đối với dầu khí, khoáng sản khác 1.000.000.000 đồng trở lên;
b) Khoáng sản trị giá 2.000.000.000 đồng trở lên;
c) Có tổ chức;
d) Gây sự cố môi trường;
đ) Làm chết người;
e) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 122% trở lên.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng.
4. Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:
a) Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 3.000.000.000 đồng đến 6.000.000.000 đồng;
b) Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 6.000.000.000 đồng đến 14.000.000.000 đồng;
c) Trường hợp quy định tại Điều 81 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
d) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 212 BLHS 2026 khác gì Điều 227 BLHS 2015?
So với Điều 227 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 212 có các thay đổi sau:
- Điểm a khoản 1: 100 triệu đồng, 500 triệu đồng → 500 triệu đồng, 1,5 tỷ đồng, 300 triệu đồng, 1 tỷ đồng
- Điểm b khoản 1: 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng; 1 tỷ đồng → 2 tỷ đồng
- Điểm d khoản 1: “121%” → “dưới 122%”
- Điểm a khoản 2: 500 triệu đồng → 1,5 tỷ đồng, 1 tỷ đồng
- Điểm b khoản 2: 1 tỷ đồng → 2 tỷ đồng
- Điểm b khoản 4: mức phạt “tiền từ 3 tỷ đồng đến 7 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 03 năm” → “tiền từ 6 tỷ đồng đến 14 tỷ đồng”
- Điểm d khoản 4: mức phạt “tiền từ 100 triệu đồng đến 500 triệu đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm” → “tiền từ 200 triệu đồng đến 1 tỷ đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm”
- Khoản 1: mức phạt “tiền từ 300 triệu đồng đến 1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm” → “tiền từ 600 triệu đồng đến 3 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm”
- Khoản 2: mức phạt “tiền từ 1,5 tỷ đồng đến 5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm” → “tiền từ 3 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm”
- Khoản 3: mức phạt “tiền từ 50 triệu đồng đến 500 triệu đồng” → “tiền từ 100 triệu đồng đến 1 tỷ đồng”
Ngoài ra còn 3 thay đổi khác; điều chỉnh câu chữ ở khoản 4. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.
Khung hình phạt tội vi phạm khai thác tài nguyên theo Điều 212
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | phạt tiền 600 triệu–3 tỷ đồng, tù 6 tháng–3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | phạt tiền 3 tỷ–10 tỷ đồng, tù 2 năm–7 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là phạt tiền 600 triệu–3 tỷ đồng, tù 6 tháng–3 năm; mức cao nhất là 7 năm tù (khoản 2). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội vi phạm khai thác tài nguyên là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Doanh nghiệp có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm khai thác tài nguyên không?
Có. Điều 212 thuộc danh sách tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự tại Điều 79, khi đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 78.
Điều 212 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 227 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội vi phạm khai thác tài nguyên cần dùng số Điều 212 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa tội vi phạm khai thác tài nguyên
Kết quả một vụ án vi phạm khai thác tài nguyên phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội vi phạm khai thác tài nguyên thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →