Tội vi phạm quy định về bảo quản, quản lý hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước được quy định tại Điều 187 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 204 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 3 năm tù.
Dưới đây là toàn văn điều luật, bảng khung hình phạt và phần giải đáp của Luật sư Trần Duy Huy, kèm những việc luật sư bào chữa tội vi phạm quản lý hóa đơn, chứng từ thường làm trong loại vụ án này.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 187 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 204 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm; khoản 2: phạt tiền 200 triệu–1 tỷ đồng, tù 6 tháng–3 năm |
| Loại tội phạm | khoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: ít nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 05 năm; khoản 2: 05 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 79) |
Toàn văn Điều 187 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 187. Tội vi phạm quy định về bảo quản, quản lý hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước
1. Người nào có trách nhiệm bảo quản, quản lý hóa đơn, chứng từ mà vi phạm quy định của Nhà nước về bảo quản, quản lý hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước hoặc cho người khác từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Phạm tội 02 lần trở lên;
b) Gây thiệt hại 1.000.000.000 đồng trở lên.
3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
4. Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:
a) Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;
b) Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng;
c) Trường hợp quy định tại Điều 81 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
d) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 187 BLHS 2026 khác gì Điều 204 BLHS 2015?
So với Điều 204 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 187 có các thay đổi sau:
- Khoản 1: 100 triệu đồng → 200 triệu đồng; 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng
- Điểm b khoản 2: 500 triệu đồng → 1 tỷ đồng
- Khoản 1: mức phạt “tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm” → “tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm”
- Khoản 2: mức phạt “tiền từ 100 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm” → “tiền từ 200 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm”
- Bổ sung khoản 4: “Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:”
- Bổ sung điểm a khoản 4: “Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;”
- Bổ sung điểm b khoản 4: “Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng;”
- Bổ sung điểm c khoản 4: “Trường hợp quy định tại Điều 81 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;”
- Bổ sung điểm d khoản 4: “Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01…”
Khung hình phạt tội vi phạm quản lý hóa đơn, chứng từ theo Điều 187
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
| Khoản 2 | phạt tiền 200 triệu–1 tỷ đồng, tù 6 tháng–3 năm | Ít nghiêm trọng | 05 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội vi phạm quy định về bảo quản, quản lý hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước bị phạt bao nhiêu năm tù?
Phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm (khoản 1). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội vi phạm quản lý hóa đơn, chứng từ là bao lâu?
05 năm với khoản 1; 05 năm với khoản 2, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Doanh nghiệp có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quản lý hóa đơn, chứng từ không?
Có. Điều 187 thuộc danh sách tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự tại Điều 79, khi đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 78.
Điều 187 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 204 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội vi phạm quản lý hóa đơn, chứng từ cần dùng số Điều 187 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa tội vi phạm quản lý hóa đơn, chứng từ
Kết quả một vụ án vi phạm quản lý hóa đơn, chứng từ phụ thuộc nhiều vào việc chứng cứ được thu thập, đánh giá ra sao ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư có thể tham gia từ khi người bị buộc tội bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội vi phạm quản lý hóa đơn, chứng từ thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →