Điều 180 Bộ luật Hình sự 2026: tội lừa dối khách hàng

22/11/2026

// Tác giả

admin

Tội lừa dối khách hàng được quy định tại Điều 180 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 198 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là 5 năm tù.

Luật sư Trần Duy Huy tóm tắt điểm khác giữa luật cũ và mới, các khung hình phạt và vai trò của luật sư bào chữa tội lừa dối khách hàng đối với người bị buộc tội và gia đình.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 180 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 198 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
Mức phạtkhoản 1: cảnh cáo, phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm; khoản 2: phạt tiền 200 triệu–1 tỷ đồng, tù 1 năm–5 năm
Loại tội phạmkhoản 1: ít nghiêm trọng; khoản 2: nghiêm trọng (Điều 9)
Thời hiệu truy cứukhoản 1: 05 năm; khoản 2: 10 năm (Điều 29)
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổiKhông chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12)
Pháp nhân thương mạiCó thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 79)

Toàn văn Điều 180 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 180. Tội lừa dối khách hàng

1. Người nào trong việc mua, bán hàng hóa mà cố ý thực hiện một trong các hành vi sau đây, thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc thu lợi bất chính từ 10.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại khoản này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 157, 174, 175, 176, 177 và 181 của Bộ luật này, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm:

a) Gian lận trong việc cân, đong, đo, đếm hàng hóa;

b) Gian lận trong việc giao hàng hóa đã thỏa thuận gây nhầm lẫn cho khách hàng;

c) Gian lận trong việc tính tiền.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

d) Thu lợi bất chính 200.000.000 đồng trở lên.

3. Người phạm tội còn có thể bị cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

4. Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:

a) Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng;

b) Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng;

c) Trường hợp quy định tại Điều 81 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;

d) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 180 BLHS 2026 khác gì Điều 198 BLHS 2015?

So với Điều 198 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 180 có các thay đổi sau:

  • Điểm d khoản 2: 50 triệu đồng → 200 triệu đồng
  • Khoản 3: bỏ “phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng,”
  • Khoản 2: mức phạt “tiền từ 100 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm” → “tiền từ 200 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm”
  • Bổ sung khoản 1: “Người nào trong việc mua, bán hàng hóa mà cố ý thực hiện một trong các hành vi sau đây, thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc thu…”
  • Bổ sung điểm a khoản 1: “Gian lận trong việc cân, đong, đo, đếm hàng hóa;”
  • Bổ sung điểm b khoản 1: “Gian lận trong việc giao hàng hóa đã thỏa thuận gây nhầm lẫn cho khách hàng;”
  • Bổ sung điểm c khoản 1: “Gian lận trong việc tính tiền.”
  • Bổ sung khoản 4: “Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:”
  • Bổ sung điểm a khoản 4: “Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng;”
  • Bổ sung điểm b khoản 4: “Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng;”

Ngoài ra còn 5 thay đổi khác. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.

Khung hình phạt tội lừa dối khách hàng theo Điều 180

KhoảnMức phạtLoại tội phạmThời hiệu
Khoản 1cảnh cáo, phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 nămÍt nghiêm trọng05 năm
Khoản 2phạt tiền 200 triệu–1 tỷ đồng, tù 1 năm–5 nămNghiêm trọng10 năm

Câu hỏi thường gặp

Tội lừa dối khách hàng bị phạt bao nhiêu năm tù?

Khung nhẹ nhất (khoản 1) là cảnh cáo, phạt tiền 20 triệu–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm; mức cao nhất là 5 năm tù (khoản 2). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội lừa dối khách hàng là bao lâu?

05 năm với khoản 1; 10 năm với khoản 2, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.

Doanh nghiệp có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa dối khách hàng không?

Có. Điều 180 thuộc danh sách tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự tại Điều 79, khi đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 78.

Điều 180 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 198 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội lừa dối khách hàng cần dùng số Điều 180 theo bộ luật mới.

Luật sư bào chữa tội lừa dối khách hàng

Trong vụ án lừa dối khách hàng, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.

Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội lừa dối khách hàng thường tập trung vào:

  • Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
  • Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
  • Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
  • Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 179 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 181 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo