Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán hoặc chiếm đoạt tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy được quy định tại Điều 239 Bộ luật Hình sự 2026, thay cho Điều 253 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt cao nhất là tù chung thân.
Bài viết dưới đây, Luật sư Trần Duy Huy đối chiếu điều luật cũ và mới, phân tích khung hình phạt và những việc một luật sư bào chữa tội mua bán tiền chất ma túy có thể làm cho người bị buộc tội và gia đình.
Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Điều luật mới | Điều 239 Bộ luật Hình sự 2026 |
| Điều luật cũ tương ứng | Điều 253 Bộ luật Hình sự 2015 |
| Ngày có hiệu lực | 01/3/2027 |
| Mức phạt | khoản 1: tù 2 năm–6 năm; khoản 2: tù 6 năm–13 năm; khoản 3: tù 13 năm–20 năm; khoản 4: tù 20 năm, tù chung thân |
| Loại tội phạm | khoản 1: nghiêm trọng; khoản 2: rất nghiêm trọng; khoản 3: đặc biệt nghiêm trọng; khoản 4: đặc biệt nghiêm trọng (Điều 9) |
| Thời hiệu truy cứu | khoản 1: 10 năm; khoản 2: 15 năm; khoản 3: 20 năm; khoản 4: 20 năm (Điều 29) |
| Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi | Không chịu trách nhiệm hình sự về tội này (Điều 12) |
| Pháp nhân thương mại | Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 79) |
Toàn văn Điều 239 Bộ luật Hình sự 2026
Điều 239. Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán hoặc chiếm đoạt tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy
1. Người nào sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán hoặc chiếm đoạt tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 06 năm:
a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
b) Tiền chất ở thể rắn có khối lượng từ 50 gam đến dưới 200 gam;
c) Tiền chất ở thể lỏng có thể tích từ 75 mililít đến dưới 300 mililít.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 năm đến 13 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
d) Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
đ) Tiền chất ở thể rắn có khối lượng từ 200 gam đến dưới 500 gam;
e) Tiền chất ở thể lỏng có thể tích từ 300 mililít đến dưới 750 mililít;
g) Sử dụng người dưới 16 tuổi vào việc phạm tội;
h) Vận chuyển, mua bán qua biên giới;
i) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 13 năm đến 20 năm:
a) Tiền chất ở thể rắn có khối lượng từ 500 gam đến dưới 1.200 gam;
b) Tiền chất ở thể lỏng có thể tích từ 750 mililít đến dưới 1.800 mililít.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Tiền chất ở thể rắn có khối lượng 1.200 gam trở lên;
b) Tiền chất ở thể lỏng có thể tích 1.800 mililít trở lên.
5. Trường hợp phạm tội có cả tiền chất ở thể rắn và tiền chất ở thể lỏng thì được quy đổi để làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự, với tỷ lệ 01 gam tiền chất ở thể rắn tương đương với 1,5 mililít tiền chất ở thể lỏng. Sau khi quy đổi, số lượng tiền chất thuộc khoản nào, thì người thực hiện hành vi phạm tội bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản đó.
6. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
7. Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:
a) Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng;
b) Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;
c) Trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng;
d) Trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng;
đ) Trường hợp quy định tại Điều 81 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
e) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 600.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm.
Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.
Điều 239 BLHS 2026 khác gì Điều 253 BLHS 2015?
So với Điều 253 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 239 có các thay đổi sau:
- Khoản 1: mức phạt “tù từ 01 năm đến 06 năm” → “tù từ 02 năm đến 06 năm”
- Khoản 6: mức phạt “tiền từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản” → “tiền từ 10 triệu đồng đến 1 tỷ đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”
- Bổ sung khoản 7: “Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này, thì bị phạt như sau:”
- Bổ sung điểm a khoản 7: “Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng;”
- Bổ sung điểm b khoản 7: “Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;”
- Bổ sung điểm c khoản 7: “Trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng;”
- Bổ sung điểm d khoản 7: “Trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng;”
- Bổ sung điểm đ khoản 7: “Trường hợp quy định tại Điều 81 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;”
- Bổ sung điểm e khoản 7: “Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 600.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm…”
Khung hình phạt tội mua bán tiền chất ma túy theo Điều 239
| Khoản | Mức phạt | Loại tội phạm | Thời hiệu |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | tù 2 năm–6 năm | Nghiêm trọng | 10 năm |
| Khoản 2 | tù 6 năm–13 năm | Rất nghiêm trọng | 15 năm |
| Khoản 3 | tù 13 năm–20 năm | Đặc biệt nghiêm trọng | 20 năm |
| Khoản 4 | tù 20 năm, tù chung thân | Đặc biệt nghiêm trọng | 20 năm |
Câu hỏi thường gặp
Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán hoặc chiếm đoạt tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khung nhẹ nhất (khoản 1) là tù 2 năm–6 năm; mức cao nhất là tù chung thân (khoản 3). Mức cụ thể tùy hành vi, hậu quả và tình tiết của từng vụ việc.
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tội mua bán tiền chất ma túy là bao lâu?
10 năm với khoản 1; 15 năm với khoản 2; 20 năm với khoản 3; 20 năm với khoản 4, tính từ ngày tội phạm được thực hiện (Điều 29). Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu được tính lại từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt, giữ.
Doanh nghiệp có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội mua bán tiền chất ma túy không?
Có. Điều 239 thuộc danh sách tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự tại Điều 79, khi đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 78.
Điều 239 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?
Điều 253 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về tội mua bán tiền chất ma túy cần dùng số Điều 239 theo bộ luật mới.
Luật sư bào chữa tội mua bán tiền chất ma túy
Trong vụ án mua bán tiền chất ma túy, mỗi tình tiết về hành vi, hậu quả và nhân thân đều có thể làm thay đổi khung hình phạt. Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa từ khi bị tạm giữ hoặc khởi tố.
Với người bị buộc tội, luật sư bào chữa tội mua bán tiền chất ma túy thường tập trung vào:
- Gặp người bị tạm giữ, bị can để nắm sự việc; tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung.
- Nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kết luận giám định, định giá (nếu có).
- Đề nghị xác định đúng tội danh và khung hình phạt khi có căn cứ.
- Thu thập tình tiết giảm nhẹ theo Điều 54, hỗ trợ khắc phục hậu quả.
Luật sư Trần Duy Huy
Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)
Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.
Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →