Điều 38 Bộ luật Hình sự 2026: phạt tiền

21/11/2026

// Tác giả

admin

Điều 38 Bộ luật Hình sự 2026 quy định về phạt tiền, thay cho Điều 35 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Mức phạt tiền tối thiểu trong Bộ luật mới tăng từ 1 triệu đồng lên 5 triệu đồng.

Bài viết dưới đây trình bày toàn văn điều luật, điểm khác so với luật cũ và cách quy định này được áp dụng trong vụ án; phần cuối nêu khi nào nên cần luật sư bào chữa giảm nhẹ hình phạt.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 38 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 35 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
ThuộcChương VI – HÌNH PHẠT

Toàn văn Điều 38 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 38. Phạt tiền

1. Phạt tiền được áp dụng là hình phạt chính đối với các trường hợp sau đây:

a) Người phạm tội ít nghiêm trọng, phạm tội nghiêm trọng do Bộ luật này quy định;

b) Người phạm tội rất nghiêm trọng xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, môi trường, trật tự công cộng, an toàn công cộng và một số tội phạm khác do Bộ luật này quy định.

2. Phạt tiền được áp dụng là hình phạt bổ sung đối với người phạm tội về tham nhũng, ma túy hoặc những tội phạm khác do Bộ luật này quy định.

3. Mức tiền phạt được quyết định căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm của tội phạm, đồng thời có xét đến tình hình tài sản của người phạm tội, sự biến động của giá cả, nhưng không được thấp hơn 5.000.000 đồng.

4. Hình phạt tiền đối với pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự được quy định tại Điều 80 của Bộ luật này.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 38 BLHS 2026 khác gì Điều 35 BLHS 2015?

So với Điều 35 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 38 có các thay đổi sau:

  • Khoản 3: 1 triệu đồng → 5 triệu đồng

Ngoài ra còn điều chỉnh câu chữ ở khoản 2, khoản 4. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.

Khoản 3 nâng mức tiền phạt thấp nhất từ 1.000.000 đồng lên 5.000.000 đồng. Các trường hợp áp dụng phạt tiền là hình phạt chính hoặc bổ sung giữ nguyên; mức phạt tiền với pháp nhân thương mại dẫn chiếu sang Điều 80.

Nội dung chính của Điều 38

Phạt tiền được áp dụng theo hai cách:

  • Hình phạt chính: với người phạm tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng; và tội rất nghiêm trọng xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, môi trường, trật tự công cộng, an toàn công cộng và một số tội khác do Bộ luật quy định.
  • Hình phạt bổ sung: với người phạm tội tham nhũng, ma túy hoặc tội khác do Bộ luật quy định.

Mức tiền phạt căn cứ tính chất, mức độ nguy hiểm của tội phạm, có xét đến tình hình tài sản của người phạm tội và biến động giá cả, nhưng không thấp hơn 5.000.000 đồng. Mức cụ thể được quy định trong từng điều luật.

Câu hỏi thường gặp

Điều 38 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 35 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về phạt tiền cần dùng số Điều 38 theo bộ luật mới.

Có thể xin phạt tiền thay vì phạt tù không?

Có thể đề nghị nếu điều luật quy định phạt tiền là hình phạt chính trong khung áp dụng. Tòa án xem xét tính chất hành vi, nhân thân và khả năng thi hành.

Không có tiền nộp phạt thì bị chuyển sang phạt tù không?

Bộ luật Hình sự không quy định chuyển phạt tiền thành phạt tù. Việc thi hành khoản tiền phạt thực hiện theo pháp luật về thi hành án dân sự; người bị kết án nên trao đổi với luật sư về khả năng và tiến độ nộp.

Luật sư bào chữa để được áp dụng hình phạt phù hợp

Khi quy định này được áp dụng trong vụ án, luật sư bào chữa giảm nhẹ hình phạt thường hỗ trợ:

  • Đề nghị phạt tiền là hình phạt chính thay cho phạt tù khi điều luật cho phép.
  • Cung cấp chứng cứ về tình hình tài sản để đề nghị mức phạt phù hợp.
  • Tư vấn thủ tục thi hành khoản tiền phạt sau khi bản án có hiệu lực.

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 37 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 39 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo