Điều 36 BLHS 2026: các hình phạt đối với pháp nhân thương mại

21/11/2026

// Tác giả

admin

Điều 36 Bộ luật Hình sự 2026 quy định về các hình phạt đối với pháp nhân thương mại, thay cho Điều 33 Bộ luật Hình sự 2015, áp dụng từ ngày 01/3/2027. Bộ luật mới thu gọn hệ thống hình phạt áp dụng với pháp nhân thương mại.

Bài viết dưới đây trình bày toàn văn điều luật, điểm khác so với luật cũ và cách quy định này được áp dụng trong vụ án; phần cuối nêu khi nào nên cần luật sư bào chữa giảm nhẹ hình phạt.

Lưu ý về hiệu lực: Bộ luật Hình sự 2026 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đến hết ngày 28/02/2027, hành vi phạm tội vẫn được xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).

Nội dungQuy định
Điều luật mớiĐiều 36 Bộ luật Hình sự 2026
Điều luật cũ tương ứngĐiều 33 Bộ luật Hình sự 2015
Ngày có hiệu lực01/3/2027
ThuộcChương VI – HÌNH PHẠT

Toàn văn Điều 36 Bộ luật Hình sự 2026

Điều 36. Các hình phạt đối với pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự

1. Hình phạt chính bao gồm:

a) Phạt tiền;

b) Đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.

2. Hình phạt bổ sung bao gồm:

a) Cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định;

b) Phạt tiền, khi không áp dụng là hình phạt chính.

3. Đối với mỗi tội phạm, pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự chỉ bị áp dụng một hình phạt chính và có thể bị áp dụng một hoặc một số hình phạt bổ sung.

Nguồn: văn bản Bộ luật Hình sự được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 20/11/2026.

Điều 36 BLHS 2026 khác gì Điều 33 BLHS 2015?

So với Điều 33 Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung đến năm 2025), Điều 36 có các thay đổi sau:

  • Bỏ điểm b khoản 1 (BLHS 2015): “Đình chỉ hoạt động có thời hạn;”
  • Bỏ điểm b khoản 2 (BLHS 2015): “Cấm huy động vốn;”

Ngoài ra còn điều chỉnh câu chữ ở khoản 3. Xem toàn văn điều luật ở trên để đối chiếu đầy đủ.

Hai hình phạt bị bỏ là đình chỉ hoạt động có thời hạn (hình phạt chính) và cấm huy động vốn (hình phạt bổ sung). Hình phạt chính nay chỉ còn phạt tiền và đình chỉ hoạt động vĩnh viễn; hình phạt bổ sung còn cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực và phạt tiền. Đây là quy định có lợi nên được áp dụng cả với hành vi trước ngày 01/3/2027 theo Điều 7.

Nội dung chính của Điều 36

Hình phạt đối với pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự gồm:

  • Hình phạt chính: phạt tiền (Điều 80); đình chỉ hoạt động vĩnh viễn (Điều 81).
  • Hình phạt bổ sung: cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định (Điều 82); phạt tiền, khi không áp dụng là hình phạt chính.

Mỗi tội chỉ áp dụng một hình phạt chính, có thể kèm hình phạt bổ sung. Pháp nhân thương mại chỉ chịu trách nhiệm hình sự về các tội tại Điều 79 và khi đủ điều kiện tại Điều 78.

Câu hỏi thường gặp

Điều 36 Bộ luật Hình sự 2026 tương ứng điều nào của BLHS 2015?

Điều 33 Bộ luật Hình sự 2015. Từ ngày 01/3/2027, khi dẫn quy định về các hình phạt đối với pháp nhân thương mại cần dùng số Điều 36 theo bộ luật mới.

Doanh nghiệp còn bị đình chỉ hoạt động có thời hạn không?

Không. Bộ luật Hình sự 2026 bỏ hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn; chỉ còn đình chỉ hoạt động vĩnh viễn trong những trường hợp đặc biệt theo Điều 81.

Doanh nghiệp bị kết án có bị cấm huy động vốn không?

Không còn hình phạt cấm huy động vốn. Hình phạt bổ sung hiện gồm cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định và phạt tiền.

Luật sư bào chữa để được áp dụng hình phạt phù hợp

Khi quy định này được áp dụng trong vụ án, luật sư bào chữa giảm nhẹ hình phạt thường hỗ trợ:

  • Tư vấn doanh nghiệp về phạm vi tội danh và điều kiện chịu trách nhiệm hình sự.
  • Đề nghị áp dụng quy định có lợi về hình phạt với hành vi xảy ra trước ngày 01/3/2027.
  • Đề xuất phương án khắc phục hậu quả để được giảm nhẹ hình phạt.

Luật sư Trần Duy Huy

Thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN)

Nhận bào chữa và bảo vệ quyền lợi bị hại trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Mỗi vụ việc được đánh giá trên hồ sơ cụ thể, không hứa hẹn trước kết quả.

Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, TP.HCM · Xem dịch vụ luật sư hình sự →

← Điều 35 | Mục lục BLHS 2026 | Điều 37 →

Kiểm duyệt nội dung: Luật sư Trần Duy Huy – thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư Tối Thượng (VN-LAW.VN).
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ 0369 15 15 15.
GỌI GẤP GỌI GẤP Zalo Zalo