Việc xác định phần di sản thừa kế của từng người là nội dung rất dễ phát sinh tranh chấp trong thực tế, đặc biệt khi không có di chúc hoặc tài sản là tài sản chung vợ chồng. Nhiều trường hợp các bên không thống nhất được cách chia dẫn đến mâu thuẫn kéo dài.
Vậy làm thế nào để xác định chính xác phần thừa kế của mỗi người? Dưới đây là 04 bước cơ bản theo quy định pháp luật.
TÌNH HUỐNG CỤ THỂ VỀ XÁC ĐỊNH PHẦN THỪA KẾ
Ông Nguyễn Văn A có vợ là bà Trần Thị B. Ông A mất năm 2024, không để lại di chúc.
– Tài sản chung của vợ chồng: 01 căn nhà trị giá 2 tỷ đồng
– Con chung gồm:
+ Anh Nguyễn Văn C (con trai cả)
+ Chị Nguyễn Thị D (con gái)
+ Anh Nguyễn Văn E (con út)
Theo đó, việc xác định phần thừa kế được thực hiện theo các bước sau đây:
BƯỚC 1: XÁC ĐỊNH PHẦN TÀI SẢN CỦA NGƯỜI CHẾT TRONG KHỐI TÀI SẢN CHUNG
Theo nguyên tắc tài sản chung vợ chồng:
– Tài sản 2 tỷ đồng là tài sản chung của ông A và bà B
– Mỗi người sở hữu 1/2 giá trị tài sản
Kết quả:
– Phần của bà B: 1 tỷ đồng
– Phần của ông A (di sản để chia thừa kế): 1 tỷ đồng
BƯỚC 2: XÁC ĐỊNH HÀNG THỪA KẾ
Căn cứ Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất gồm:
– Vợ hoặc chồng;
– Cha, mẹ đẻ, cha mẹ nuôi;
– Con đẻ, con nuôi.
Trong tình huống này, Cha mẹ ông A đã mất, nên hàng thừa kế gồm 4 ngườ bao gồm:
– Bà Trần Thị B;
– Anh C;
– Chị D;
– Anh E.
BƯỚC 3: CHIA DI SẢN THỪA KẾ
Di sản của ông A là 1 tỷ đồng. Theo nguyên tắc chia đều trong hàng thừa kế thứ nhất:
1 tỷ đồng ÷ 4 người = 250 triệu đồng/người
Theo đó, mỗi người được hưởng:
– Bà B: 250 triệu đồng;
– Anh C: 250 triệu đồng;
– Chị D: 250 triệu đồng;
– Anh E: 250 triệu đồng.
BƯỚC 4: TỔNG HỢP PHẦN TÀI SẢN CỦA TỪNG NGƯỜI
– Bà B: 1 tỷ (tài sản riêng) + 250 triệu (thừa kế) = 1,25 tỷ;
– Anh C: 250 triệu;
– Chị D: 250 triệu;
– Anh E: 250 triệu.
KẾT QUẢ CUỐI CÙNG
– Bà Trần Thị B sở hữu: 1,25 tỷ đồng giá trị căn nhà
– Mỗi người con (C, D, E) sở hữu: 250 triệu đồng
Trường hợp không thể chia hiện vật
Nếu tài sản là nhà đất không thể chia trực tiếp, các bên có thể:
– Thỏa thuận để một người nhận nhà và thanh toán lại phần giá trị cho những người còn lại; hoặc
– Bán tài sản và chia tiền theo tỷ lệ tương ứng.
KẾT LUẬN
Việc xác định phần thừa kế không quá phức tạp nếu thực hiện đúng 04 bước:
– Xác định tài sản chung – riêng
– Xác định hàng thừa kế
– Chia theo nguyên tắc pháp luật
– Tổng hợp lại phần tài sản từng người
Đây là cách tính cơ bản nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế tranh chấp thừa kế trong thực tế.
BẠN ĐANG CẦN HỖ TRỢ PHÁP LÝ?
Mọi thông tin trong bài viết đều được tham vấn chuyên môn bởi Luật sư Trần Duy Huy. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về đất đai, ly hôn – quyền nuôi con hoặc các vụ án hình sự, hãy liên hệ ngay để được hỗ trợ kịp thời:
LUẬT SƯ TRẦN DUY HUY
Hotline: 0369151515
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, Hồ Chí Minh
