Khi cha mẹ qua đời nhưng còn khoản nợ chưa thanh toán, nhiều người lo ngại dù không nhận tài sản vẫn phải đứng ra trả nợ thay. Vậy theo quy định pháp luật, người con từ chối nhận thừa kế có phải thanh toán các khoản nợ cha mẹ để lại hay không?
KHI NÀO CON KHÔNG ĐƯỢC HƯỞNG THỪA KẾ TỪ CHA MẸ?
Người con có thể không được hưởng di sản thừa kế trong một số trường hợp sau:
– Từ chối nhận di sản theo Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015;
– Không thuộc diện hưởng thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật;
– Thuộc trường hợp không có quyền hưởng di sản theo Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015.
Một số trường hợp không có quyền hưởng thừa kế gồm:
– Cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc ngược đãi nghiêm trọng người để lại di sản;
– Vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng cha mẹ;
– Cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác để hưởng di sản;
– Lừa dối, cưỡng ép, giả mạo, sửa chữa hoặc che giấu di chúc nhằm hưởng di sản trái pháp luật.
Ngoài ra, người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, nhưng việc từ chối phải đúng quy định pháp luật.
TỪ CHỐI NHẬN THỪA KẾ CẦN ĐÁP ỨNG ĐIỀU KIỆN GÌ?
Theo Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015, người thừa kế được quyền từ chối nhận di sản nhưng phải đáp ứng:
– Việc từ chối không nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản của chính mình;
– Phải lập thành văn bản;
– Thực hiện trước thời điểm phân chia di sản.
Nếu không đáp ứng các điều kiện trên, việc từ chối có thể không được công nhận.
KHÔNG NHẬN THỪA KẾ CÓ PHẢI TRẢ NỢ THAY CHA MẸ KHÔNG?
Thông thường là không. Theo Điều 70 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, con không có nghĩa vụ phải trả nợ thay cha mẹ.
Tuy nhiên, khi nhận di sản thừa kế, người thừa kế phải thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi phần di sản nhận được.
Tại Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
– Người hưởng thừa kế có trách nhiệm thanh toán nghĩa vụ tài sản do người chết để lại;
– Chỉ thực hiện trong phạm vi giá trị di sản được hưởng;
– Không phải dùng tài sản riêng để trả nợ, trừ khi có thỏa thuận khác.
Ví dụ: Trường hợp cha mẹ để lại 500 triệu đồng tài sản và khoản nợ 700 triệu đồng. Người con chỉ phải thanh toán tối đa trong phạm vi giá trị di sản được nhận, không phải bỏ thêm tiền cá nhân để trả phần còn thiếu.
KHÔNG NHẬN DI SẢN THÌ CÓ PHẢI TRẢ NỢ KHÔNG?
Nếu người con từ chối nhận thừa kế hợp pháp thì về nguyên tắc không phải trả nợ thay cha mẹ bằng tài sản riêng.
Người này chỉ phải thanh toán nợ nếu:
– Có thỏa thuận riêng với chủ nợ;
– Tự nguyện nhận nghĩa vụ trả nợ thay;
– Có cam kết khác theo thỏa thuận dân sự.
Nói cách khác:
– Không nhận di sản thì không phát sinh nghĩa vụ trả nợ trong phạm vi thừa kế;
– Không có nghĩa vụ pháp lý bắt buộc phải dùng tiền cá nhân trả nợ thay cha mẹ.
NGƯỜI THỪA KẾ NHẬN DI SẢN PHẢI TRẢ NỢ NHƯ THẾ NÀO?
Nếu có nhiều người cùng nhận thừa kế thì các đồng thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản tương ứng phần di sản được hưởng.
Ví dụ: Di sản 900 triệu đồng, 3 người con mỗi người hưởng 300 triệu đồng và khoản nợ là 600 triệu đồng. Khi đó, nghĩa vụ thanh toán được thực hiện trong phạm vi di sản tương ứng từng người.
KẾT LUẬN
Con không có nghĩa vụ đương nhiên phải trả nợ thay cha mẹ đã mất.
Nếu không nhận thừa kế hợp pháp, người con thường không phải dùng tài sản riêng để thanh toán khoản nợ cha mẹ để lại. Chỉ những người nhận di sản mới có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi phần di sản được hưởng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
BẠN ĐANG CẦN HỖ TRỢ PHÁP LÝ?
Mọi thông tin trong bài viết đều được tham vấn chuyên môn bởi Luật sư Trần Duy Huy. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về đất đai, ly hôn – quyền nuôi con hoặc các vụ án hình sự, hãy liên hệ ngay để được hỗ trợ kịp thời:
LUẬT SƯ TRẦN DUY HUY
Hotline: 0369151515
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, Hồ Chí Minh
